Pierwsza erupcja szczelinowa wulkanu Piton de la Fournaise w 2026 roku

                                                                               

No wreszcie, choć obstawiałem erupcję szczelinową wulkanu tarczowego Piton de la Fournaise w br. Po dwóch intruzjach magmy lawa zaczęła wypływać z trzech aktywnych szczelin erupcyjnych u podnóża stożka Dolomieu (jego północna flanka, obszar Enclos). Istnieje ryzyko otwarcia nowych szczelin erupcyjnych. 

Miejscowi tłumnie ruszyli na miejsce erupcji. Drogi są przepełnione.

To pierwsza aktywność erupcyjna Piton de la Fournaise od lipca-sierpnia 2023 roku.

Warto wspomnieć, że 12 stycznia 2026 roku miał miejsce 40 epizod erupcyjny w kalderze Halemaumau wulkanu tarczowego Kilauea. Fontanna lawy z północnego otworu erupcyjnego wytrysnęła na maksymalną wysokość 250 metrów. Kolumna gazu nad wulkanem sięgnęła wysokości 4 km. 

Te epizody erupcyjne trochę mi już spowszedniały, ale nadal wyglądają spektakularnie. Islandia, czekam cierpliwie. :-)

Wylewy lawy mają także miejsce z wulkanu Krasheninnikov (Kamczatka, Rosja) oraz Nyamuragira (Kongo) - w tym drugim przypadku wylew lawy dotarł na odległość 10.5 km od swojego źródła. 

Zachęcam do wsparcia WŚ, jeśli macie ochotę i możliwość. Można to zrobić w dwojaki sposób: dłuższy czasowo Patronat via Patronite bądź postawienie mi wirtualnej kawki. Z góry dziękuję za wszelkie przejawy wsparcia!

Dalej mam zamiar blogować i dostarczać Wam dużo wiedzy i ciekawostek na temat ziemskich, tudzież pozaziemskich wulkanów. Moją ambicją jest poszerzanie tego zasobu już zgromadzonej wiedzy. Czy to robię dobrze? Osądźcie sami. 

https://patronite.pl/wulkanyswiata

https://buycoffee.to/wulkanyswiata

EDIT: Erupcja Piton de la Fournaise słabła, z czasem aktywna była pojedyncza szczelina erupcyjna, wreszcie rankiem 20 stycznia 2026 roku zakończyła się. 

Zastosowanie sztucznej inteligencji AI w wulkanologii i sejsmologii

 

Obecnie staram się wdrażać we własnym zakresie w sztuczną inteligencję (AI). Na razie w formie lektur książkowych (głównie książki wydawnictwa Helion), potem przyjdą kursy online i webinary. Dostrzegam rewolucję technologiczną, która nadeszła, ale też nie podchodzę do niej bezkrytycznie w pełni świadom licznych zagrożeń, które ona przyniesie/może przynieść. Daleko mi jednak do zajadłego luddysty, który jest całkowicie przeciwny wdrożeniu AI jako narzędzia wspomagającego ludzką pracę/kreatywność. W niniejszym artykule skupię się na dwóch przykładach zastosowań sztucznej inteligencji AI w sejsmologii i wulkanologii, na które natrafiłem w bieżącym roku.

Notka z fanpejdża WŚ z 27 maja br.

Doktor Alberto Ardid i profesor nadzwyczajny David Dempsey wykorzystali ucznenie maszynowe (machine learning) do analizy powtarzalnych wzorców sejsmicznych z 24 wulkanów, w tym z trzech zlokalizowanych w Nowej Zelandii, prowadzących do 41 przeszłych erupcji m.in. White Island w 2019 roku (zginęły 22 osoby), Ruapehu w 2009 roku i Tongariro w 2012 roku.

Odkryli że sygnały ostrzegawcze (prekursory sejsmiczne) przed erupcją podążają za powtarzalnymi wzorcami, które można przenieść na inne, mniej zbadane (słabo monitorowane) wulkany.

"To odkrycie może być przełomem w prognozowaniu (predykcji) erupcji, umożliwiając nam wykorzystanie danych z należycie monitorowanych wulkanów w celu poprawy monitoringu i łagodzenia  ryzyka w miejscach niedostatecznie monitorowanych, zwiększając tym samym bezpieczeństwo wulkanów na całym świecie." - powiedział Ardid. 

Erupcje wulkaniczne stanowią poważne zagrożenie dla około 29 milionów ludzi na całym świecie, którzy mieszkają w odległości 10 km od czynnych wulkanów. 

https://www.nature.com/articles/s41467-025-56689-x

Algorytmy uczenia maszynowego odegrały także ważną rolę w trakcie kryzysu sejsmicznego Santorini (Grecja) w grudniu 2024-lutym 2025, gdyż wykrywały 10 razy więcej trzęsień ziemi niż standardowe metody katalogowania sejsmicznego z Obserwatorium w Atenach. Chodzi tutaj o detekcję trzęsień ziemi o małej magnitudzie. 

https://www.bgs.ac.uk/news/artificial-intelligence-is-proving-a-game-changer-in-tracking-the-santorini-earthquake-swarm/

Obecnie czytane: "Azymut na AI" Chrisa Badura i "Sztuczna inteligencja: Nowe spojrzenie" Norviga i Russella. 

Garść niusów wulkanicznych:

11 czerwca br. miał miejsce 25 epizod erupcyjny w kalderze Halemaumau hawajskiego wulkanu tarczowego Kilauea, który wygenerował fontannę lawy sięgającą wysokości 350 metrów i trwał 8 godzin. 

Pod koniec maja br. miała miejsce niewielka aktywność erupcyjna wulkanu Mount Michael (Sandwich Południowy, aktywne jezioro lawy w kraterze). 

Wyciek lawy o długości 3.3 km ma miejsce na północno-zachodniej flance wulkanu tarczowego Nyamuragira (Kongo). Jezioro lawy stratowulkanu Nyiragongo także pozostaje aktywne. 

Niewielki wylew lawy ma miejsce z wulkanu Mawson Peak (bezludna Wyspa Heard, Australia, ta sama, na którą swego czasu Donald Trump nałożył idiotyczne cła). 

Źródło: Culture Volcan.

Aktywność erupcyjna wulkanu tarczowego Nyamuragira

                                                                           

19 marca br. zaczęły pojawiać się zdjęcia wykonane z miasta Goma (DRK, dawne Kongo) przedstawiające erupcję lawową wulkanu tarczowego Nyamuragira. Wylewy lawy nie zagrażają miastu Goma, ewentualnie mogą popłynąć na niezamieszkane tereny Parku Narodowego Virunga. Zdj. Moses Sawasawa. 

Obserwatorium Wulkanologiczne Goma obecnie nie jest w stanie monitorować aktywności erupcyjnej wulkanów Nyiragongo i Nyamulagira z powodu braku funduszy. Kongijscy wulkanolodzy nie otrzymują wynagrodzeń za swoją pracę. Brakuje aktualizacji i ostrzeżeń. 

Wczoraj nastąpiło wznowienie aktywności strombolijskiej w SE Crater wulkanu Etna.

20 marca br. rozpoczął się 14 epizod erupcyjny w kalderze Halemaumau hawajskiego wulkanu tarczowego Kilauea. Mają miejsce wysokie fontanny lawy i wylew lawy na powierzchni kaldery. 

Intensywny opad popiołu i lapilli ma miejsce obecnie w okolicy indonezyjskiego wulkanu Lewotobi Lakilaki na wyspie Flores. Kolumna popiołu sięgnęła oszacowanej wysokości przynajmniej 8 km. Silniejsza erupcja rozpoczęła się o godzinie 22.56 czasu WITA. Powstały spływy piroklastyczne, które dotarły na odległość 3.3 km. 

Rój trzęsień ziemi w pobliżu wulkanu Fentale

Od drugiej połowy września trwa rój trzęsień ziemi w pobliżu stratowulkanu Fentale z kalderą (Oromia, Etiopia). Trzęsienia ziemi (w tym np. najsilniejsze o magnitudach 4.9 i 4.6) uszkadzają budynki i skutkują powstawaniem pęknieć w gruncie. Kilka dni temu mogło dojść do erupcji freatycznej w pobliżu Fentale, tudzież uformowania się nowego gejzeru. Zastanawiam się czy nie ma miejsca intruzja ryolitowej magmy na północny wschód od Fentale, która będzie skutkować w przyszłości erupcją eksplozywną (choć, rzecz jasna, nie musi).

Ostatnia erupcja szczelinowa Fentale miała miejsce w roku 1820 w kalderze wulkanu i z jego zboczy obejmując wylewy trachitowej i obsydianowej lawy. Możliwa może okazać się także reaktywacja pobliskiego systemu szczelin i stożków zwanego Dofen. Zdj. Tomasz Lepich. 

Warto dodać, że Oromia nie jest zbyt bezpiecznym regionem Etiopii do podróżowania.

Podwyższenie stopnia alarmu przez wulkanologów z AVO dla alaskańskiego wulkanu Mount Spurr z powodu wzrostu aktywności sejsmicznej, rejestrowanej deformacji gruntu oraz uformowania się latem 2024 roku szczytowego jeziora kraterowego. Pamiętna erupcja Spurr w 1953 roku obsypała Anchorage popiołem. 

Ze względu na wzrost aktywności sejsmicznej podniesiony został także stopień alarmu dla indonezyjskiego wulkanu Iya (Flores). Do jego ostatniej erupcji generującej spływy piroklastyczne i kolumnę popiołu o wysokości 5 km doszło w 1969 roku. 

13 października doszło do wulkaniańskiej eksplozji japońskiego wulkanu Sakurajima. 

Trwa aktywność erupcyjna dwóch kongijskich wulkanów Nyamuragira i Nyiragongo (aktywność jeziora lawy). Wulkan tarczowy Nyamuragira (Nyamulagira) emituje znaczny obłok SO2. 

Do niewielkich emisji popiołu doszło z filipińskiego wulkanu Kanlaon (Negros, Filipiny) w dniu 18 października br.

Trwają słabe i umiarkowane eksplozje wulkaniańskie kopuły lawowej Caliente wulkanu Santiaguito w Gwatemali. Kopuła lawowa Caliente zapada się generując niewielke spływy piroklastyczne. 

Spływ piroklastyczny z wulkanu Stromboli

9 października o godzinie 09.23 lokalnego czasu doszło do zawalenia się niewielkiego fragmentu terasy kraterowej wulkanu Stromboli i w konsekwencji do powstania spływu piroklastycznego, który pomknął Sciara del Fuoco w dół do morza. Powstało mini-tsunami o wysokości 2 cm. Doszło do wycieku lawy docierającego do morza oraz do kolejnych spływów piroklastycznych. 

EDIT 12 października: nadal mają miejsce wyciek lawy oraz sporadyczne spływy piroklastyczne ze Sciara del Fuoco wulkanu Stromboli. Malownicza erupcja nie zagraża jednak mieszkańcom wyspy.

Z górnego wschodniego zbocza wulkanu Pavlof (Alaska) schodzi niewielki wylew lawy. Wyciek lawy ma także miejsce z krateru kurylskiego wulkanu Ałaid.

Aktywność eksplozywna i efuzywna wulkanów Reventador i Sangay (Ekwador) w toku.

Silne emisje popiołu mają miejsce z wulkanu Nishinoshima (Japonia, na zdjęciu). Kolumna popiołu jest całkiem okazała. Przydałyby się jakieś zdjęcia od Japan Coast Guard.

Kilka dni temu ktoś prawdopodobnie zaprószył ogień w okolicy krateru wygasłego wulkanu Rano Raraku na Wyspie Wielkanocnej. Niestety płomienie dotarły do kamieniołomu i kamiennych posągów moai. Ślady ognia są widoczne na niektórych moai. Nieodwracalnemu uszkodzeniu uległo ok. 30 posągów. To ogromny cios dla dziedzictwa kulturowego Rapa Nui.

6 października zakończyła się erupcja szczelinowa wulkanu Piton de la Fournaise, a 5 października erupcja Home Reef w Tonga. Wciąż czekam na niesatelitarne zdjęcia nowej wyspy wulkanicznej. 

Przeprowadzone zostały nowe pomiary wysokości wierzchołków kraterów wulkanu Etna - i tak SE Crater - 3347 m., NE Crater - 3315 m.

Na zdj. mknfcreatives widok z miasta Goma na żarzenie się wulkanu Nyiragongo w Kongo w nocy 11 października 2022 roku.

Wulkany Świata na Instagramie/ erupcja Bezimienny na Kamczatce

 

                                  

W ramach próby dotarcia do jeszcze szerszego grona odbiorców założyłem profil Wulkanów Świata na Instagramie. Postaram się go w miarę regularnie aktualizować wrzucając tam moje ulubione zdjęcia (nie tylko archiwalne) i różnorodne ciekawostki. Podaję linka i zapraszam do obserwowania:

https://www.instagram.com/wulkanyswiatablog/

Dzisiaj minęły dwa miesiące od jednej z najpotężniejszych erupcji wulkanicznych ostatnich lat, czyli erupcji Hunga Tonga-Hunga Ha'apai w Tonga 15 stycznia 2022 roku, która wygenerowała obłok erupcyjny sięgający maksymalnej wysokości 58 km i fale tsunami na Pacyfiku oraz niemal całkowicie zniszczyła powstałą w 2015 roku wysepkę wulkaniczną. Opisywałem ją tutaj szeroko, zatem odsyłam do grudniowych i styczniowych artykułów. Podrzucam natomiast linka do artykułu o obserwacji satelitarnej wielkiego wybuchu z 15 stycznia 2022:

https://earthobservatory.nasa.gov/images/149347/hunga-tonga-hunga-haapai-erupts

Myślę, że prędko się tak potężna erupcja nie powtórzy. Ale nigdy nie mów nigdy. Jestem przekonany, że jeszcze w tym roku oraz w następnych latach może dojść do niejednej niespodziewanej i silnej erupcji wulkanicznej, gdyż mieliśmy liczne przykłady takich wybuchów w bliższej lub dalszej przeszłości. 

A teraz krótki komentarz. 

Nadal z niepokojem i wzburzeniem obserwuję jakich zbrodni wojennych dopuszcza się Rosja na ludności Ukrainy ostrzeliwując szpitale, bloki mieszkalne, wieże radiowe, domy prywatne, szkoły i przedszkola. Putin pcha Rosję w totalną zapaść gospodarczą i długoletni izolacjonizm oraz okrywa swój kraj hańbą na długie lata. Nie zamierzam jednak przestać informować o erupcjach rosyjskich wulkanów, gdyż są to procesy naturalne niezależne od okrucieństw popełnianych przez ludzi w stosunku do innych ludzi w imię imperialistycznych mrzonek. 

Pomagajcie w miarę waszych możliwości uchodźcom wojennym z Ukrainy w tym cholernie ciężkim dla nich okresie i angażujcie się w zwalczanie proputinowskiej propagandy.

15 marca niewielkie spływy piroklastyczne zeszły z aktywnej kopuły lawowej kamczackiego wulkanu Bezimienny (Bezymianny). Obłok popiołu sięgnął wysokości 4-4.5 km. W najbliższych dniach może dojść do silnej erupcji eksplozywnej tego wulkanu ze spływami piroklastycznymi oraz kolumną popiołu o wysokości około 15 km. Bezimienny o wysokości 2882 metrów znajduje się w odległości 40 km od wioski Klyuchi. Zdj. KVERT.

16 marca z aktywnej kopuły lawowej wulkanu Bezimienny wciąż schodziły spływy piroklastyczne generując gęste obłoki popiołu sięgające wysokości 11.6 km. Lokalne obserwatorium wulkanologiczne poinformowało jednak obecnie o znacznym osłabieniu erupcji.

Trwają m.in. aktywność efuzywna wulkanów Nyiragongo i Nyamuragira (oba w Kongo) oraz umiarkowane emisje popiołu z wulkanu Nevado del Ruiz w Kolumbii. Trwają także aktywność eksplozywno-efuzywna wulkanu Sangay w Ekwadorze (wylew lawy na północnym zboczu) oraz erupcja lawowa wulkanu Wolf (Isabela, Wyspy Galapagos), która rozpoczęła się 7 stycznia.

EDIT: Udało się! Naszukałem się i wreszcie je znalazłem. Pierwsze zdjęcia niesatelitarne tego co pozostało z wyspy wulkanicznej Hunga Tonga-Hunga Ha'apai w Tonga po potężnej erupcji 15 stycznia 2022 roku. Zdjęcia z około 22 stycznia. Źródło: CGTN.

Erupcja piroklastyczna wulkanu Fuego w Gwatemali

                                                     

7 marca 2022 roku o godzinie 19.35 lokalnego czasu miała miejsce intensywna eksplozja wulkanu Fuego w Gwatemali. Kolumna popiołu sięgnęła wysokości 9-10 km. Opad popiołu odnotowano m.in w Panimache I i II, Morelia, Santa Sofía, Yucales, El Porvenir i Sangre de Cristo. Z wulkanu zeszły przynajmniej dwa spływy piroklastyczne będące zapewne efektem zapadnięcia się kolumny erupcyjnej. Dotarły one wąwozem Ceniza na odległość 6-7 km. Wskutek intensyfikacji aktywności erupcyjnej gwatemalskiego wulkanu rozpoczęły się prewencyjne ewakuacje kilkuset osób ze społeczności Escuintla (Morelia, Yepocapa, Chimaltenango). W nocy wulkan zredukował aktywność erupcyjną. Aktywne pozostają dwa niewielkie wylewy lawy w wąwozach Ceniza i Santa Teresa. 

Dla przypomnienia tragiczna erupcja wulkanu Fuego z 3 czerwca 2018 roku zabiła spływami piroklastycznymi 190 osób, choć mogło zginąć nawet 3000 ludzi. Liczba zabitych wskutek tego paroksyzmu erupcyjnego nadal pozostaje niedoszacowana. Zdj. Sismologia Nacional de Guatemala, niestety kiepska widoczność uniemożliwiła precyzyjną obserwację erupcji Fuego.

Trwa aktywność erupcyjna podmorskiego wulkanu Kavachi (Wsypy Salomona). Sporadyczne emisje popiołu np. 2 marca mają miejsce z krateru wulkanu Telica w Nikaragui. 

Niewielka aktywność efuzywna ma miejsce w kraterach dwóch kongijskich wulkanów Nyiragongo i Nyamuragira. 

Z kolei 8 marca 2022 roku o godzinie 5.50 czasu UTC doszło do silnej erupcji eksplozywnej wulkanu Manam (Papua Nowa Gwinea). Wulkan wyemitował kolumnę erupcyjną o wysokości 15.2 km. Erupcja charakteryzowała się także fontannami lawy o wysokości kilkuset metrów.

Przy okazji po prawe dwutygodniowej przerwie związanej z blogowaniem ruszam z częstszymi aktualizacjami i ciekawostkami. Przy okazji zachęcam do okresowego bądź bardziej trwałego wsparcia na Patronite, gdyż chcę dalej popularyzować wulkany:

https://patronite.pl/wulkanyswiata

Pierwsza w 2022 roku erupcja wulkanu Anak Krakatau

3 lutego o godzinie 16.15 czasu WiB zarejestrowano niewielką emisję popiołu z wulkanu Anak Krakatau. Kolumna erupcyjna nad indonezyjskim wulkanem sięgnęła wysokości ponad 300 metrów. Nazwa Anak Krakatu elektryzuje wielbicieli wulkanów, gdyż wulkan ten słynie z generowania wulkanicznych tsunami i epizodów destrukcji wysp wulkanicznych. Dwa przykłady to słynna już erupcja wulkanu Krakatau w dniach 26-27 sierpnia 1883 roku, w wyniku której zginęło ponad 36 000 ludzi oraz silna erupcja Anak Krakatau w dniach 22-23 grudnia 2018 roku, w wyniku której śmierć poniosło 437 osób. Do czasu potężnego wybuchu wulkanu Hunga Tonga-Hunga Ha'apai 15 stycznia 2022 roku był to ostatni zarejestrowany przykład wulkanicznego tsunami. 

4 lutego o godzinie 17.07 czasu WiB obłok popiołu z Anak Krakatau sięgnął wysokości 1 km.

Rankiem 5 lutego kolumna popiołu nad wulkanem Anak Krakatau sięga wysokości 1.5 km.

2 lutego wylewy lawy pokrywały dno krateru Benbow wulkanu Ambrym (Vanuatu). Umiarkowane emisje popiołu mają miejsce z jeziora kraterowego Manaro Voui wulkanu Ambae (Vanuatu).

W kraterze zapadliskowym (pit crater) wulkanu Nyamuragira w Kongo ma miejsce efuzja lawy.

Aktywność piroklastyczna wulkanu Santiaguito w Gwatemali skutkuje opadem popiołu w San Martin Sacatepéquez, Llanos del Pinal oraz Xecaracoj i Loma Linda (El Palmar), departament Quetzaltenango. Zdj. Conred.

EDIT: 6 lutego 2022 roku o godzinie 10.05 czasu WiB obłok erupcyjny nad Anak Krakatau sięgnął wysokości 1.5 km.

Tego samego dnia doszło do przebudzenia najaktywniejszego wulkanu Kuryli, czyli Ebeko na wyspie Paramuszyr. Film z emisji popiołu z tego wulkanu nakręcili miejscowi. Prawdopodobnie nagła erupcja freatyczna z jeziora kraterowego wulkanu. Inny aktywny wulkan na Paramuszyr, czyli Chikurachki od 2 lutego podlega odgazowaniu.

Wylew lawy z wulkanu Wolf na wyspie Isabela

                                            

7 stycznia 2022 roku godzinie 00:20 lokalnego czasu z pokładu statku strażnicy parkowi dostrzegli umiarkowanie dużą erupcję szczelinową wulkanu Wolf (1710 m. wysokości) znajdującego się na północnym krańcu wyspy Isabela w archipelagu Galapagos. Jakiś czas temu zastanawiałem się kiedy dojdzie do kolejnej erupcji wulkanicznej na Galapagos i oto odpowiedź. Wolf wybuchł po raz ostatni 25 maja 2015 roku. Erupcja nie stwarza zagrożenia dla ludzi. Kolumna gazu nad miejscem erupcji sięga wysokości 1.9-3.8 km i jest rozwiewana na północny wschód i zachód. Wybuch wulkanu może być natomiast zagrożeniem dla krytycznie zagrożonej populacji różowej iguany (211 osobników), którą odkryto na zboczach wulkanu w 2009 roku. Jednak obszar występowania tego endemicznego gatunku jest daleko od miejsca erupcji. Lawa wydobywa się ze szczeliny erupcyjnej na południowym zboczu wulkanu. Mają miejsce spektakularne fontanny lawy o wysokości 150 metrów zasilające wyciek, który znajduje się w odległości 1.8 km od Pacyfiku. Zdj. Wilson Cabrera.

Wolf jest najwyższym z sześciu wulkanów tarczowych na wyspie Isabela. Pozostałe to Ecuador, Darwin, Alcedo, Sierra Negra i Cerro Azul. Być może erupcja potrwa jeszcze przynajmniej z tydzień-dwa.

W kraterze wulkanu Nyiragongo w Kongo formuje się jezioro lawy po kilku miesiącach braku aktywności. Przelot nad tym czynnym wulkanem w dniu 5 stycznia 2022 roku ujawnił obłok gazu i obecność lawy. 

 

6 stycznia o godzinie 19.44 lokalnego czasu silna eksplozja kopuły lawowej wulkanu Nevados de Chillan w Chile wyemitowała obłok erupcyjny o wysokości 5.4 km.

 

Tak jak wspomniałem w poprzednim poście powraca także jezioro lawy w południowym kraterze wulkanu Erta Ale w Etiopii zlokalizowanym w południowej części jego kaldery. Zdj. Anthony Caere.

Czekam na bardziej szczegółowe wieści odnośnie obu wulkanów.

Erupcja wulkanu Cumbre Vieja w dużej mierze efuzywna

W dniu 28 września 2021 roku erupcja nowego stożka wulkanu Cumbre Vieja na wyspie La Palma stała się w dużej mierze lawowa, efuzywna, hawajska. Czoło wylewu lawy znajdowało się w odległości 800-1000 metrów od wybrzeża. Lawa jeszcze nie dotarła do Atlantyku, aczkolwiek opad popiołu już zaczął oddziaływać na morski ekosystem. Boczny otwór erupcyjny tryska lawą na wysokość około 100 metrów i emituje wylew płynnej lawy, który porusza się szybko niczym hawajska lawa pahoehoe. Lawa niszczy kolejne budynki w Todoque, pali drzewa, plantacje bananów, plastikowe szklarnie i składy nawozów, co skutkuje obłokami toksycznego dymu. Kolumna pary i popiołu sięga wysokości 5-6 km. 

Na La Palmę wczoraj dotarł mój znajomy Tomasz. I zaczął mi przesyłać pierwsze zdjęcia i materiały filmowe. Nie sposób dostać się w pobliże aktywnego stożka, gdyż to strefa zamknięta, dużo policyjnych blokad. Na zdjęciu Tomasza Lepicha z 27 września widok na erupcję z La Laguna. 

Płynąca z prędkością 300 metrów na godzinę nowa lawa przecięła o godzinie 20.45 drogę do El Pampillo, którą można się dostać do południowej części gminy Los Llanos de Aridane. 28 września krótko po godzinie 23 lokalnego czasu zaczęła wpływać do Atlantyku w Playa de los Guirres (Playa Nueva), z klifu o wysokości około 100 metrów. Woda zaczęła wrzeć, pojawiły się białe i ciemne obłoki pary i gazu. Wyspa La Palma powiększa się o nowy fragment lądu (tzw. lawową deltę o aktualnych wymiarach 500 x 40 metrów, przy czym 40 metrów to jej oszacowana maksymalna wysokość). Wypływ lawy do oceanu uśmierci lokalny ekosystem morski powodując zakwaszenie wód. 

29 września erupcja nowego stożka wulkanu Cumbre Vieja w toku. Niższy boczny otwór erupcyjny generuje fontanny lawy zasilające wylew płynnej lawy, natomiast główny otwór erupcyjny emituje obłoki popiołu.

Według naukowców z Obserwatorium Wulkanologicznego Goma 18 września (po niespełna 4 miesiącach absencji) jezioro lawy wulkanu Nyiragongo w Kongo pojawiło się ponownie. Owo wspaniałe jezioro lawy zostało odkryte w 1948 roku przez francuskiego wulkanologa Harouna Tazieffa. I zostało wydrenowane w wyniku erupcji wulkanu 10 stycznia 1977 roku, 17 stycznia 2002 roku i 22 maja 2021 roku. Jednak za każdym razem pojawiało się znowu.

Nyiragongo i Pacaya

Pierwszy post w sierpniu 2021 roku. 

4 sierpnia o godzinie 14.20 lokalnego czasu doszło do emisji gazu i popiołu z krateru wulkanu Nyiragongo w Kongo (DRK). 

Po czterech miesiącach braku aktywności erupcyjnej 4 sierpnia 2021 roku doszło do emisji pary i popiołu z wulkanu Pacaya w Gwatemali na wysokość 3.5 km. Być może to zwiastun kolejnej fazy erupcyjnej aktywnego stożka MacKenney (na zdjęciu Noti7).

Trwa spokojna ekstruzja nowych kopuł lawowych wulkanów Merapi (Jawa, Indonezja) i Kadovar (Wyspy Schoutena, Papua Nowa Gwinea). 

Od 2 sierpnia 2021 roku brak lawy albo jej znikoma ilość w kraterze nr 5 erupcji Geldingadalsgos. Tak czy owak wątpię, że to koniec islandzkiej erupcji szczelinowej na półwyspie Reykjanes. Kwestia czasu jak lawa znowu zacznie płynąć do doliny Meradalir.

Masowa ewakuacja mieszkańców miasta Goma w Kongo

W Goma i okolicach wciąż mają miejsce trzęsienia ziemi. Aktywność sejsmiczna oraz deformacja gruntu wskazują na obecność magmy (być może dajki) pod przedmieściami Goma rozciągającej się aż do jeziora Kiwu (Kivu). Nie można zatem wykluczyć otwarcia się nowych szczelin erupcyjnych w przyszłości. Ewakuacja obejmuje następujące obszary wschodniej części miasta Goma: Majengo, Mabanga Nord, Mabanga Sud, Virunga, Bujovu, Kahembe, Murara, Mikeno, Mapendo i Le volcan. Ewakuacja do miasta Sake jest konieczna i aktualnie trwa. Ewakuacje odbywają się także z Goma do Bukavu drogą wodną - przez jezioro Kivu. Droga Goma-Rutshuru pozostaje zablokowana przez służby bezpieczeństwa.

Ludzie obawiają się trzęsień ziemi, nowej erupcji szczelinowej, eksplozji metanu w jeziorze Kiwu czy tzw. erupcji limnicznej (uwolnienia znacznych ilości CO2 z dna jeziora). Zdj. AFP/ Moses Sawasawa. 

Obecny bilans erupcji wulkanu Nyiragongo to przynajmniej 37 osób zabitych, 13 wiosek i 3629 domów zniszczonych i ponad 20 000 osób bezdomnych.

Powierzchnia jeziora lawy wulkanu Kilauea na Big Hawaii zakrzepła i przestała być aktywna. Pauza w erupcji czy jej definitywny koniec? 

Erupcja Nyiragongo dla Superstacji oraz erupcja wulkanu Great Sitkin na Alasce

                                                                          

Dzisiaj o godzinie 21.04 lokalnego czasu doszło do krótkotrwałej erupcji aleuckiego wulkanu Great Sitkin.  Kolumna popiołu nad wulkanem sięgnęła wysokości 4.5 km. Erupcję widoczną z Adak poprzedziła aktywność sejsmiczna wulkanu. Zdj. Alaska Volcano Observatory. 

Rankiem 26 maja doszło do krótkiego paroksyzmu erupcyjnego sycylijskiego wulkanu Etna, który obejmował fontanny lawy i wysoką na 5 km kolumnę erupcyjną. 

Dzisiaj w Superstacji (program "Za światem", około godziny 16.20) miałem okazję trochę opowiedzieć o niespodziewanej erupcji wulkanu Nyiragongo w nocy z 22 na 23 maja 2021 roku. Nyiragongo (całkiem słusznie) uchodzi za najgroźniejszy wulkan  kontynentalnej Afryki ze względu na przeszłe destrukcyjne erupcje lawowe (w latach 1977 i 2002) oraz gęste zaludnienie jego okolic (670 000 mieszkańców miasta Goma oraz całościowo 2 miliony ludzi w okolicach jeziora Kiwu). Obrazy radarowe pokazują, że erupcja w zasadzie już się zakończyła, gdyż największe jezioro lawy uległo całkowitemu bądź częściowemu wydrenowaniu. A sam wyciek lawy, który dotarł do przedmieść Goma oszczędzając tym razem lotnisko miał miejsce z bocznego stożka Shaheru. Rozmowa bardzo fajna, choć krótka, przynajmniej mogłem przekazać nieco informacji o zagrożeniach związanych z tym wulkanem czy o niedofinansowaniu pracy lokalnych wulkanologów wskutek pandemii Covid-19. Dziękuję za kolejne zaproszenie. Przy okazji przygotowując się merytorycznie do rozmowy napisałem krótki artykuł. Link poniżej: 

https://natemat.pl/blogi/bartkrawczyk/355629,o-erupcji-wulkanu-nyiragongo-w-drk-kongo

Wieści z Goma i kolejny paroksyzm erupcyjny wulkanu Etna

                                                                    

Bilans ofiar śmiertelnych erupcji wulkanu Nyiragongo w Kongo wzrósł obecnie do 32. Zniszczeniu uległo wskutek wylewów lawy około 2500 domów.  Aktywność sejsmiczna wciąż ma miejsce w Goma i w okolicach wulkanu. Trzęsienia ziemi są zlokalizowane pod zboczami Nyiragongo (epicentra m.in. w sektorach Cyanzarwe i Rubavu). W Gisenyi i sektorze Rubavu zawaliło się kilka budynków. Ponad 5000 osób utraciło swoje domy. Oczywiście bilans zniszczeń jeszcze będzie rósł. W Goma szkoły pozostają zamknięte, brakuje prądu, ludzie boją się pozostawać w domach. Wulkaniczne drgania skutkują otwieraniem się pęknięć w drogach i budynkach. Przypomina mi się kryzys sejsmiczny po erupcji filipińskiego wulkanu Taal w styczniu 2020 roku.

Jak wyglądała sobotnia erupcja? Najpierw wylew lawy płynął na wschód i przeciął drogę N2 z Goma do Rutshuru blisko Kibati. Potem nowy wylew lawy skierował się na południe i dotarł do przedmieść Goma, czyli Buhene zatrzymując się w nocy z 22 na 23 maja w odległości 1.25 km od lotniska w Goma. Nie było żadnych prekursorów erupcji szczelinowej.

W nocy z 24 na 25 maja doszło do kolejnego już paroksyzmu erupcyjnego wulkanu Etna z New SE Crater. Obejmował intensywną aktywność strombolijską, fontanny lawy, wysoką kolumnę erupcyjną oraz wyciek lawy z New SE Crater. To 25 paroksyzm erupcyjny Etny w 2021 roku. I być może lada moment nastąpi kolejny.

Wylew lawy schodzi z NE Crater wulkanu Stromboli w dół Sciara del Fuoco.

Erupcja Fagradalsfjall/ Geldingadalsgos. Wylew lawy w dolinie Natthagi znajduje się obecnie w odległości 2-2.5 km od parkingu i przybrzeżnej drogi. Lawa ciągle wpływa także do doliny Meradalir.

Od czasu ostatniej erupcji eksplozywnej karaibskiego wulkanu Soufriere minął już ponad miesiąc. W kraterze wulkanu nie ma kopuły lawowej. Mają miejsce emisje pary i gazu.

Erupcja szczelinowa wulkanu Nyiragongo w Kongo (DRK)

Może być wulkaniczna niespodzianka tego roku. Na razie informacje są nader skąpe, ale dzisiaj w nocy około godziny 19 rozpoczęła się erupcja szczelinowa groźnego wulkanu Nyiragongo w Demokratycznej Republice Kongo. Wyciek lawy ma miejsce z północno-wschodniej flanki wulkanu. Lawa płynie w kierunku wioski Kibumba w Rwandzie. Jak informuje Culture Volcan na Twitterze do bocznej erupcji szczelinowej doszło u podstawy wschodniej flanki wulkanu pomiędzy Kibati i Buhumba. Rwanda zamknęła granice przed uciekającymi mieszkańcami miast Goma i Gisenyi. Póki co wylew lawy nie zagraża obu tym miastom. Swoją drogą pojawiły się informacje o erupcji sąsiedniego wulkanu Nyamuragira. Prawdopodobnie ludzie mylą obie nazwy wulkanów. 

Lawa płynie według ostatnich informacji w kierunku miejscowości Busambli i Byungo oraz zgrupowania Mudja. Odczuwalna panika w mieście Goma, którego populacja liczy 670 000 ludzi. Plan ewakuacji miasta został uruchomiony. Podobno pali się cmentarz Makao oddalony o 4 km od lotniska w Goma. Płoną pierwsze zabudowania w Buhene - są to przedmieścia miasta Goma. Wyciek lawy znajduje się kilka km od międzynarodowego lotniska w Goma, zatem jest ono zagrożone. Właściciele stacji benzynowych dostali polecenie usunięcia paliwa, aby nie doszło do eksplozji tak jak w 2002 roku. Granica Rwandy i DRK została otwarta.

Jezioro lawy wulkanu Nyiragongo prawdopodobnie zostało kompletnie wydrenowane.

Według wulkanologa Simona Carna anomalia termiczna (czyli wypływ lawy) ma miejsce na wschodnim zboczu Nyiragongo w kierunku granicy z Rwandą. Lawa przecięła drogę z Goma do Rutshuru. 

Do ostatnich niszczycielskich erupcji szczelinowych Nyiragongo doszło w latach 1977 i 2002. W obu przypadkach potoki lawy niszczyły infrastrukturę i zginęły dziesiątki ludzi. To groźny wulkan z najszybszymi wylewami płynnej lawy na świecie - ich prędkość dochodzi do 60 km/h. Ze względu na gęste zaludnienie okolic najniebezpieczniejszy na kontynencie afrykańskim.

Aktualizacja: Wypływ płynnej lawy z wulkanu Nyiragongo zatrzymał się w Buhene (przedmieścia Goma) blisko lotniska. Wygląda na to, że aktywność erupcyjna wulkanu osłabła. Niektórzy Kongijczycy przekraczają już granicę Rwandy/DRK i wracają do domów. W Goma i okolicach miały miejsce niewielkie trzęsienia ziemi. Lawa dotarła do Buhene oraz do wiosek Mutaho, Kabaya, Kasenyi.

Oficjalny bilans erupcji to obecnie przynajmniej 15 osób zabitych - w tym ofiary wypadków komunikacyjnych oraz cztery trupy w trakcie próby ucieczki z więzienia w Munzenze. Dwie osoby zostały uśmiercone przez wylew lawy. 170 dzieci uchodzi za zaginione po oddzieleniu się od rodziców. W porównaniu jednak z erupcją 17 stycznia 2002 roku szkody tym razem są minimalne. Lotnisko w Goma nie zostało uszkodzone. Lawa przecięła jednak drogę łączącą Goma z Beni. 

EDIT: 24 maja odkryto kolejnych pięć ciał 13 km na północ od Goma. Ofiary śmiertelne przekraczały krzepnący wylew lawy. Udusiły je toksyczne gazy. Jedna osoba w stanie krytycznym została zabrana do szpitala. W nocy oraz w poniedziałek miały miejsce liczne wstrząsy wtórne wskazujące na obecność magmy pod powierzchnią m.in. trzęsienie ziemi o magnitudzie 5.1 pod powierzchnią jeziora Kivu (Kiwu) o godzinie 11.53 czasu GMT (Rwanda). Ciekaw jestem czy dojdzie do wznowienia aktywności szczelinowej. Po erupcji filipińskiego wulkanu Taal 12 stycznia 2020 roku także miała miejsce długotrwała aktywność sejsmiczna... i wulkan nie wznowił erupcji.

W tej chwili trwa także kolejny paroksyzm erupcyjny wulkanu Etna z New SE Crater zapoczątkowany aktywnością strombolijską. Mają miejsce fontanny lawy. 

Dzisiaj wyciek lawy z erupcji Geldingadalsgos przerwał czterometrową barierę ziemną i zaczął spływać do doliny Natthagi. Powstał malowniczy lawospad, zapalił się mech. Kwestia czasu, być może kilku tygodni gdy lawa przetnie przybrzeżną drogę. 

24 maja 2021 roku po 45 dniach aktywności powierzchniowej zakończyła się erupcja szczelinowa wulkanu Piton de la Fournaise na wyspie Reunion.

Raport o erupcji szczelinowej wulkanu Kilauea

Na dniach ukazał się raport naukowców z USGS o trwającej już ponad dwa miesiące (od 3 maja 2018 roku) erupcji szczelinowej wulkanu tarczowego Kilauea na Big Hawaii. Przedstawię go bardzo skrótowo:

Przede wszystkim geolodzy z USGS przypuszczają że erupcja prawdopodobnie może potrwać przez najbliższe miesiące, a nawet lata. Na pewno jest to jedna z największych erupcji efuzywno-szczelinowych wulkanu Kilauea w ciągu ostatnich 200 lat. W jej wyniku powstał kanał lawy o długości 12.8 km docierający do oceanu w Ahalanui. Możliwości są następujące: długotrwała erupcja (miesiące, rok-dwa), nie można wykluczyć także pauzy w aktywności erupcyjnej, a potem jej wznowienia, ale także nagłego ustania czy długiej erupcji charakteryzującej się niższym poziomem efuzji lawy. Od końca maja 2018 roku szczelina numer 8 pozostaje głównym centrum erupcyjnym. Powstał stożek żużlowy o wysokości 55 metrów. Nie ma raczej szans na zmianę centrum erupcyjnego w przyszłości. Zniszczeniu uległo już ponad 700 domów i struktur. Występuje potencjał destrukcji innych obszarów zamieszkanych np. obszaru Waa Waa czy Nanawale Estates w przypadku zablokowania kanału przepływu lawy, co będzie skutkować zmianą kierunku wylewu lawy. Występuje wzrost emisji SO2 w porównaniu do ubiegłych lat - dwutlenek siarki jest emitowany w trakcie erupcji lawy z aktywnych szczelin, emitują go także same wylewy lawy oraz wejście do oceanu, co skutkuje 'vogiem' (wulkanicznym smogiem) i kiepską jakością powietrza w Puna District, Ka'u i na wybrzeżu Kona.

Od 18 czerwca 2018 roku trwa aktywność strombolijska wulkanu Anak Krakatau. 22 lipca naliczono 232 eksplozje. Na zdj. Ferdi Awed 19 lipca 2018 roku.

Trwa aktywność erupcyjna dwóch wulkanów w Kongo: Nyiragongo (poziom jeziora lawy tego wulkanu rośnie) i Nyamuragira (uformowanie niewielkiego jeziora lawy).

Z innej beczki: wczoraj Andrzej Bargiel zjechał na nartach z wierzchołka K2 (8611 metrów wysokości) do podstawy góry. Pionierski wyczyn na stałe zapisujący się w historii skialpinizmu i alpinizmu. A jego brat Bartek (mój imiennik) posadził drona na wierzchołku drugiej najwyżej góry na świecie. Zastanawiam się jakie to jest uczucie być w czymś pierwszy. Zrobić coś nowego. Na pewno niesamowite. Takie, które chciałbym też kiedyś poczuć.

Makian i Nyiragongo

- Makian (Indonezja) - Drugi stopień alarmu dla wulkanu Makian/ Kie Besi ze względu na wzrost aktywności sejsmicznej. Wulkan ten słynie z groźnych i niebezpiecznych erupcji - w wyniku jego wybuchu w 1760 roku zginęło 3000 mieszkańców wyspy, którą formuje. Do ostatniej erupcji Makian doszło w lipcu 1988 roku. Póki co brak oznak jakiejkolwiek aktywności powierzchniowej, jedynie słaba aktywność fumaroliczna w centralnym kraterze. Ale aktywność sejsmiczna wulkanu może świadczyć o intruzji magmy, która może zbliżać się ku powierzchni. Przeszłe erupcje Makian obejmowały niszczące spływy piroklastyczne i wyrzucanie odłamków balistycznych na dużą odległość. Turystom i miejscowym nie wolno wspinać się na wulkan (na zdjęciu krater Kie Besi).

- Nyiragongo (Kongo) - Nowy otwór erupcyjny otworzył się w kraterze tego wulkanu - na północno-wschodnim końcu najniższej terasy kraterowej, na zewnątrz aktywnego jeziora lawy i blisko pionowej ściany krateru. Nowy stożek rozbryzgowy formuje obecnie drugie jezioro lawy. Krater centralny Nyiragongo łączy ze stożkiem Baruta strefa ryftu. To niepokojąca wiadomość, gdyż może dojść do erupcji bocznej wulkanu i błyskawicznego wydrenowania ogromnej ilości lawy z jeziora Nyiragongo. Obie boczne erupcje Nyiragongo w latach 1977 i 2002 zakończyły się tragicznie: zginęło 1000 osób, zniszczeniu uległo wiele wiosek, a lawa dotarła do miasta Goma.

- Tungurahua (Ekwador) - silna eksplozja o godzinie 07.51 lokalnego czasu wygenerowała obłok popiołu sięgający wysokości 11 km. Kolumna erupcyjna częściowo zapadła się generując spływy piroklastyczne, które dotarły na odległość 2 km w kierunku obszarów Mandur i Achupashal. Status wulkanu: podwyższona aktywność eksplozywna.

Wulkaniczna tematyka w Mr. Gugu

Ostatnimi czasy zacząłem przeglądać Internet w poszukiwaniu ubrań (koszulek, bluz) o tematyce wulkanicznej. Można coś takiego kupić przy okazji zwiedzania bardziej turystycznych wulkanów. Mam chociażby w kolekcji t-shirta z nadrukiem przedstawiającym krater Stefanos wulkanu Nisyros. Sporym zaskoczeniem była jednak dla mnie kolekcja polskiej marki Mr. Gugu & Miss Go o tematyce wulkanicznej. Wnet rozpoznałem jako motywy widok na jawajskie wulkany Bromo i Semeru, erupcję podlowodowcego Grimsvötn na Islandii oraz jezioro lawy wulkanu Nyiragongo w Kongo. I tak sobie myślę że to fajny i oryginalny pomysł - wpleść piękno wulkanów do mody. Czapki, t-shirty, hoodies, nawet obudowy na telefon. Zresztą sami zerknijcie:

https://mrgugu.com/pl/search?q=Volcano

Z innej beczki zacząłem dłubać nad książką o wulkanach. Kiedy zostanie ukończona i wydana nie mam pojęcia. Najważniejsze że jest pomysł, teraz tylko trzeba się sprężyć i ją skończyć. Chciałbym aby w materii wulkanicznej coś wreszcie na polskim rynku wydawniczym się ukazało.

Nowe jezioro lawy w Kongo

Jak informuje portal Livescience w kraterze wulkanu Nyamuragira pojawiło się znowu aktywne jezioro lawy. Już nie tylko sąsiad Nyamuragira wulkan Nyiragongo będzie szczycił się posiadaniem wrzącego jeziora roztopionej skały. Wulkan Nyamuragira posiadał już wcześniej jezioro lawy w kraterze o głębokości 500 metrów, ale zostało ono wydrenowane w roku 1938 - lawa z niego spłynęła z wierzchołka 30 km w dół do jeziora Kivu. Od marca 2012 roku naukowcy spodziewali się, że jezioro lawy w kraterze Nyamuragira pojawi się wskutek zapadnięcia się krateru po częściowym opróżnieniu komory magmowej wulkanu wskutek efuzji wylewów lawy. To była pierwsza oznaka pojawienia się jeziora lawy. Znajdujące się w przypominającym loch kraterze Nyamuragira jezioro lawy często bywa zasłaniane przez obłok dwutlenku siarki. Nyamuragira emituje więcej SO2 do atmosfery niż jakikolwiek inny wulkan na Ziemi. Przypuszcza się, że jezioro lawy mogło uformować się w kraterze Nyamuragira tuż po zakończeniu erupcji wulkanu w 2011-12 roku, gdyż emisja SO2 była nadal intensywna - nawet tuż po erupcji. Obecność jeziora lawy potwierdzili naukowcy z Goma Volcano Observatory w trakcie przelotu helikopterem nad wulkanem 6 listopada 2014 roku. W każdym razie zastanawiam się czy jezioro lawy w kraterze Nyamuragira ma charakter permanentny. Zdjęcia Benoit Smets.

http://www.livescience.com/48914-new-lava-lake-nyamuragira-volcano.html

- Fogo (Cape Verde, Wyspy Zielonego Przylądka) - lawa zniszczyła do tej pory 15 domów, 14 cystern i dwie zagrody farmerskie w wiosce Portela. Pokryła około 400 hektarów lądu. Zapasy wina butelkowego Vino Cha muszą zostać przetransportowane w bezpieczne miejsce, gorzej z 8000-litrowymi beczkami. Lawa zaczyna zagrażać mieszkańcom społeczności Relva i Tinteira. Droga ewakuacyjna prowadzi jedynie na południe. Nadto społeczność zamieszkująca kalderę była do tej pory socjalnie marginalizowana, brakowało bieżącej wody, elektryczności, opieki zdrowotnej. Ludzie mieszkali w kalderze, bo wulkaniczna gleba jest żyzna, warunki klimatyczne były tam lepsze niż na płaskowyżu, a od 1995 roku wulkan stał się dla nich źródłem dochodu za sprawą geo-turystyki. Aktywne pozostają dwa otwory erupcyjne: niższy produkuje wylewy lawy i fontanny lawy, wyższy generuje eksplozje strombolijskie i emisje popiołu. Obłok SO2 rozciąga się 1400 km na wschód docierając do wybrzeży Senegalu i Mauretanii. Ewakuowani nie mogą wracać do Cha das Caldeiras, chociaż niektórzy jeszcze próbują np do wioski Portela. Wylew lawy znajduje się jakieś 10 metrów od hotelu Pedra Brava.

Nowa erupcja wulkanu Nyamuragira

Nowa erupcja rozpoczęła się na kongijskim wulkanie Nyamuragira. Jezioro lawy pojawiło się w jamie kraterowej wewnątrz centralnej kaldery, ale póki co wylewy lawy na północnym stoku (pochodzące z bocznych otworów erupcyjnych) nie zostały zweryfikowane. Nyamuragira to duży bazaltowy wulkan tarczowy znajdującu się na północ od miasta Goma, w pobliżu granicy z Rwandą. Wybucha regularnie - jego ostatnia malownicza erupcja lawowa miała miejsce w 2012 roku. Czekam na szersze informacje i zdjęcia dysponując póki co jedynie zdjęciem NASA.

Wyczytałem, iż owo jezioro lawy mogło pojawić się w jamie kraterowej centralnej kaldery Nyamuragira już w marcu/kwietniu 2014 roku. W takim razie dlaczego nie wykryto wówczas silnych emisji SO2 wskazujących na jego obecność? Być może dlatego, że jest głęboko położone i wypełnione gazem zakłócającym radiację.

1 lipca o 6.50 rano lokalnego czasu silna eksplozja wstrząsnęła wulkanem Reventador w Ekwadorze generując gęstą kolumnę erupcyjną, która zapadła się w spływ piroklastyczny schodzący w dół zbocza wulkanu. Zarówno wcześniej jak i później miały miejsce mniejsze eksplozje.

Niewielkie eksplozje strombolijskie zostały wznowione na jawajskim wulkanie Slamet.