Pokazywanie postów oznaczonych etykietą AI. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą AI. Pokaż wszystkie posty

piątek, 10 kwietnia 2026

44 epizod erupcyjny w kalderze Halemaumau wulkanu tarczowego Kilauea

 

9 kwietnia br. miał miejsce ośmiogodzinny i 44 epizod erupcyjny w kalderze Halemaumau wulkanu tarczowego Kilauea (Hawaje). Maksymalna wysokość fontanny lawy z północnego otworu erupcyjnego to 240 metrów. Opad tefry zarejestrowano m.in. w Kilauea Military Camp i blisko Volcano House.

10 kwietnia br. indonezyjski wulkan Lewotobi Lakilaki (Flores) wyemitował obłok erupcyjny o wysokości 500 metrów. 

Dzień wcześniej filipiński wulkan Kanlaon wyemitował obłok erupcyjny o wysokości 900 metrów. Do sporadycznych i małych erupcji freatycznych dochodzi z jeziora kraterowego wulkanu Taal (Luzon, Filipiny). 

7 kwietnia br. z jawajskiego wulkanu Semeru zszedł niewielki spływ piroklastyczny. Tego samego dnia o godzinie 01.39 czasu WIB indonezyjski wulkan Dempo wyemitował obłok popiołu sięgający wysokości 2.5 km. 

Na wyspie Halmahera codziennie emitują popiół wulkany Dukono i Ibu

8 kwietnia br. znowu uległa wznowieniu erupcja szczelinowa wulkanu tarczowego Piton de la Fournaise (Reunion). Czyli mamy nowy wyciek lawy oraz aktywność lawową w najmłodszym stożku żużlowym. 

Brakuje mi kolejnej erupcji szczelinowej na Islandii (półwysep Reykjanes) i jakiejś silniejszej erupcji eksplozywnej. 

Zachwycił mnie ostatnio robotyczny pies, który wspinał się na kratery i wzniesienia sycylijskiego wulkanu Etna. To robot czworonożny ANYmal z ETH Zurych, który jako jeden z niewielu na świecie posiada zdolność propriocepcji na poziomie zbliżonym do zwierzęcego. Czyli robot, który czuje sypkie wulkaniczne podłoże. Dzięki uczeniu przez wzmacnianie (RL, Reinforcement Learning), ANYmal uczy się odzyskiwać równowagę po poślizgu w ułamku sekundy, co czyni go idealnym kandydatem do eksploracji wulkanów i do misji kosmicznych, choćby na Księżyc. Firma ANYbotics wdraża te psy do inspekcji platform wiertniczych i kopalń. 

https://www.youtube.com/watch?v=SRGXhiV4qj0

niedziela, 15 czerwca 2025

Zastosowanie sztucznej inteligencji AI w wulkanologii i sejsmologii

 

Obecnie staram się wdrażać we własnym zakresie w sztuczną inteligencję (AI). Na razie w formie lektur książkowych (głównie książki wydawnictwa Helion), potem przyjdą kursy online i webinary. Dostrzegam rewolucję technologiczną, która nadeszła, ale też nie podchodzę do niej bezkrytycznie w pełni świadom licznych zagrożeń, które ona przyniesie/może przynieść. Daleko mi jednak do zajadłego luddysty, który jest całkowicie przeciwny wdrożeniu AI jako narzędzia wspomagającego ludzką pracę/kreatywność. W niniejszym artykule skupię się na dwóch przykładach zastosowań sztucznej inteligencji AI w sejsmologii i wulkanologii, na które natrafiłem w bieżącym roku.

Notka z fanpejdża WŚ z 27 maja br.

Doktor Alberto Ardid i profesor nadzwyczajny David Dempsey wykorzystali ucznenie maszynowe (machine learning) do analizy powtarzalnych wzorców sejsmicznych z 24 wulkanów, w tym z trzech zlokalizowanych w Nowej Zelandii, prowadzących do 41 przeszłych erupcji m.in. White Island w 2019 roku (zginęły 22 osoby), Ruapehu w 2009 roku i Tongariro w 2012 roku.

Odkryli że sygnały ostrzegawcze (prekursory sejsmiczne) przed erupcją podążają za powtarzalnymi wzorcami, które można przenieść na inne, mniej zbadane (słabo monitorowane) wulkany.

"To odkrycie może być przełomem w prognozowaniu (predykcji) erupcji, umożliwiając nam wykorzystanie danych z należycie monitorowanych wulkanów w celu poprawy monitoringu i łagodzenia  ryzyka w miejscach niedostatecznie monitorowanych, zwiększając tym samym bezpieczeństwo wulkanów na całym świecie." - powiedział Ardid. 

Erupcje wulkaniczne stanowią poważne zagrożenie dla około 29 milionów ludzi na całym świecie, którzy mieszkają w odległości 10 km od czynnych wulkanów. 

https://www.nature.com/articles/s41467-025-56689-x

Algorytmy uczenia maszynowego odegrały także ważną rolę w trakcie kryzysu sejsmicznego Santorini (Grecja) w grudniu 2024-lutym 2025, gdyż wykrywały 10 razy więcej trzęsień ziemi niż standardowe metody katalogowania sejsmicznego z Obserwatorium w Atenach. Chodzi tutaj o detekcję trzęsień ziemi o małej magnitudzie. 

https://www.bgs.ac.uk/news/artificial-intelligence-is-proving-a-game-changer-in-tracking-the-santorini-earthquake-swarm/

Obecnie czytane: "Azymut na AI" Chrisa Badura i "Sztuczna inteligencja: Nowe spojrzenie" Norviga i Russella. 

Garść niusów wulkanicznych:

11 czerwca br. miał miejsce 25 epizod erupcyjny w kalderze Halemaumau hawajskiego wulkanu tarczowego Kilauea, który wygenerował fontannę lawy sięgającą wysokości 350 metrów i trwał 8 godzin. 

Pod koniec maja br. miała miejsce niewielka aktywność erupcyjna wulkanu Mount Michael (Sandwich Południowy, aktywne jezioro lawy w kraterze). 

Wyciek lawy o długości 3.3 km ma miejsce na północno-zachodniej flance wulkanu tarczowego Nyamuragira (Kongo). Jezioro lawy stratowulkanu Nyiragongo także pozostaje aktywne. 

Niewielki wylew lawy ma miejsce z wulkanu Mawson Peak (bezludna Wyspa Heard, Australia, ta sama, na którą swego czasu Donald Trump nałożył idiotyczne cła). 

Źródło: Culture Volcan.