Paroksyzm erupcyjny kamczackiego wulkanu Szywiełucz

 

W sobotę 6 czerwca około godziny 20.20 lokalnego czasu kamczacki wulkan Szywiełucz wyemitował obłok popiołu sięgający wysokości 12 km, który rozciągnął się na północny wschód od wulkanu (górna fotografia). Naukowcy z KVERT objęli kamczacki wulkan czerwonym kodem awiacji. 

6 czerwca seria emisji popiołu miała miejsce z indonezyjskiego wulkanu Lewotobi Lakilaki na wyspie Flores, co zarejestrowali obserwatorzy z wioski Puluera. Najwyższa kolumna popiołu sięgnęła wysokości 1.5 km.

Aktywne erupcyjne pozostają inne indonezyjskie wulkany: Semeru (Jawa), Ibu i Dukono (Halmahera). Będę jednak o nich wspominał na blogu jedynie wówczas, gdy dojdzie do ich silniejszych erupcji. 

Podmorska erupcja wulkanu Titan Ridge wciąż trwa i generuje tratwy pumeksu, które docierają do wybrzeży niektórych wysp np. Mbuke, Lou i Baluan (Wyspy Admiralicji). Uzależnieni od połowów ryb mieszkańcy wysp nie są w stanie wypływać w morze. 

Wczesnym rankiem 7 czerwca br. japoński wulkan Sakurajima (Kiusiu) wybuchł z krateru Minamidake (na dolnym zdjęciu). Chmura popiołu wzniosła się na wysokość 1.3 km i wymieszana z deszczem opadła w mieście Kagoshima. 

1 czerwca br. (akurat w Dzień Dziecka) miał miejsce 48 epizod erupcyjny w kalderze Halemaumau wulkanu tarczowego Kilauea (Hawaii). Fontanna lawy z północnego otworu erupcyjnego tryskała na wysokość 200 metrów, a opad tefry miał miejsce w okolicach hawajskiego wulkanu. 

Uformowanie nowego wulkanu błotnego w wiosce w Meksyku

 

Wpierw krótko o erupcji podmorskiego wulkanu Titan Ridge na Morzu Bismarcka. Erupcja nadal generuje obłoki pary z domieszką popiołu, ale obecnie jest mniej widoczna i wydaje się być słabsza. Wieczorem 22 maja miało miejsce trzęsienie ziemi o magnitudzie 5.7. Na miejscu erupcji i w jej okolicy pływają tratwy pumeksu. Istnieje ryzyko powstania fal tsunami. 

Na zdjęciu Stanisa Yohanga erupcja podmorska Titan Ridge z powietrza. 

26 maja br. w społeczności El Salitre (gmina Ixtlan de los Hervores, Michoacan), na podwórku jednego z domostw uformował się nowy wulkan błotny. Z pęknięć w ziemi zaczęła się gwałtownie wydobywać gorąca woda, gęste błoto oraz kłęby pary wodnej o wysokiej temperaturze. Ten akurat region słynie z intensywnej aktywności geotermalnej, gorących źródeł i gejzerów. 

Oczywiście nie mamy tutaj do czynienia z klasycznym wulkanem magmowym. Dla przypomnienia 20 lutego 1943 roku w Michoacan, na polu kukurydzy lokalnego rolnika Dionisio Pulido narodził się nowy stożek wulkaniczny, a mianowicie Paricutin. 

Obecnie sytuacja jest ustabilizowana. Teren podwórka został odgrodzony. 

25 maja zarejestrowano emisje popiołu z wulkanu Purace w Kolumbii. Opad popiołu miał miejsce w rozmaitych sektorach Popayan.  

Pierwsze zdjęcia erupcji na Morzu Bismarcka wykonane 13 maja br.

 

13 maja br. Kennedy Es Masis wykonał zdjęcia erupcji podmorskiego wulkanu Titan Ridge (Central Bismarck Sea) z pokładu statku. Widać na nich wysoką kolumnę pary na powierzchni oceanu. 

16 maja br. w kolumnie pary sięgającej wysokości 3.6 km zaobserwowano pewną ilość popiołu. Tego dnia doszło do przynajmniej dwóch emisji popiołu z Titan Ridge, które być może są powiązane z trzęsieniami ziemi o magnitudach 4.3 i 5.1. Na miejscu erupcji pływają tratwy gorącego pumeksu. 

Mogą pojawić się niewielkie fale tsunami, skoro w chmurze erupcyjnej mamy już popiół wulkaniczny. 

Ta erupcja jest niezwykle ciekawa, gdyż jest głębokowodna i dzięki niej naukowcy będą mogli lepiej poznać mechanizmy głębokowodnych erupcji podmorskich. 

Mam nadzieję, że pojawią się jeszcze inne jej fotografie (poza satelitarnymi). Póki co erupcja nadal trwa, ale jej obserwacja satelitarna jest utrudniona przez czynniki atmosferyczne. 

Możliwa erupcja podmorskiego wulkanu na Morzu Bismarcka

 

Prawdopodobnie mamy do czynienia z czymś niezwykłym - z erupcją nienazwanego podmorskiego wulkanu, który znajduje się na głębokości 1299 metrów (centrum wulkaniczne Central Bismarck Sea, Papua Nowa Gwinea, Wyspy Admiralicji). 12 maja br. kolumna pary sięgała wysokości 2.7 km. Silne ciśnienie hydrostatyczne powstrzymuje ekspansję gazów oraz fragmentację materiału wulkanicznego w porównaniu do erupcji wulkanicznych na lądzie. Zatem kolumna erupcyjna wznosząca się z dna morskiego byłaby fizycznie niemożliwa. Prawdopodobnym scenariuszem wydaje się być zatem pióropusz powierzchniowy bogaty w parę wodną z unoszącym się w nim popiołem bądź aerozolem. To nie jest gęsta kolumna erupcyjna emitowana z dna morza (otwór erupcyjny na głębokości ok. 1299 m).

W styczniu 1972 roku sygnały SOFAR/hydroakustyczne wykryły erupcję nienazwanego wulkanu w tym regionie.

Kilka dni wcześniej (przed 12 maja br.) na tym obszarze miał miejsce rój trzęsień ziemi. 

Oj, chciałbym dokumentacji fotograficznej tej erupcji z powietrza bądź z pokładu statku. 

Według GeologyHub aktywność erupcyjna w tym miejscu mogła się już zacząć 8-9 maja br. Erupcja prawdopodobnie ma miejsce z innego podmorskiego wulkanu niż ten, który wybuchł w styczniu 1972 roku, zatem Central Bismarck Sea to łańcuch podmorskich wulkanów. W okolicy miejsca erupcji pływają tratwy pumeksu. To największa głębokowodna erupcja podmorska od przynajmniej dekady, a media ją ignorują. 

13 maja br. o godzinie 05.07 czasu WIB rozpoczęła się seria erupcji jawajskiego wulkanu Semeru. Indonezyjski wulkan Dukono na wyspie Halmahera w dniach 12 i 13 maja emitował obłoki erupcyjne sięgające wysokości 2-2.2 km. 

Jego tragiczna erupcja z 8 maja br. z kolumną erupcyjną o wysokości 11 km, w wyniku której odłamki skalne zabiły troje turystów z Singapuru i Indonezji, to przynajmniej 3 w skali VEI. Indonezyjski przewodnik zignorował zakaz wspinaczki na aktywny krater Malupang Warirang, gdyż podobno o zakazie nie wiedział. 

Spływy piroklastyczne z filipińskiego wulkanu Mayon

 

9 lutego br. filipiński wulkan Mayon (Luzon) wygenerował spływy piroklastyczne (po filipińsku uson, częściowo zasłonięte przez chmury), które mknąc wąwozem Mi-si dotarły na maksymalną odległość 4 km. Opad popiołu zarejestrowali mieszkańcy Camalig i Guinobatan. To największe spływy piroklastyczne, które wyprodukował filipiński wulkan od początku erupcji.

Od 6 stycznia br. trwa efuzja lawy z krateru centralnego filipińskiego wulkanu. 

Niewielka aktywność erupcyjna ma miejsce na wierzchołku wulkanu Manam (Papua Nowa Gwinea).

W linku poniżej możecie obejrzeć symulację przyszłej erupcji wulkanu Fudżi (Honsiu, Japonia), która została częściowo wykonana przy użyciu generatywnej sztucznej inteligencji. Czyli AI w służbie edukacji, co oczywiście pochwalam. Fudżi wybuchł po raz ostatni w 1707 roku. Opad popiołu miał wówczas miejsce w Edo (obecne Tokio).

https://www.youtube.com/watch?v=HMnouC0ouoA

8 lutego br. wulkan Lascar w Chile wyemitował obłok pary z domieszką popiołu sięgający wysokości 1.1 km.

Silna erupcja wulkanu Ulawun w Papui Nowej Gwinei

20 listopada 2023 roku rozpoczęła się erupcja eksplozywna wulkanu Ulawun (Nowa Brytania, Papua Nowa Gwinea). Kolumna popiołu sięgnęła wysokości 15 km (inny szacunek: 9.1 km), na północnym i południowo-wschodnim zboczu zarejestrowane zostały niewielkie spływy piroklastyczne. Wulkan został objęty czerwonym kodem awiacji. Do ostatnich erupcji tego aktywnego wulkanu dochodziło w latach 2019 (4 w skali VEI) i 2022. 

21 listopada Ulawun dalej emituje gęste obłoki popiołu, choć erupcja uległa już zredukowaniu. Chmura popiołu rozciąga się na odległość dziesiątki km na północny zachód od wulkanu.Opad popiołu ma miejsce na pobliskie plantacje palmy oleistej.

Od 12 listopada aktywność sejsmiczna w Grindavik i okolicach jest zredukowana. Nikt nie jest w stanie powiedzieć co się wydarzy. Od miesiąca słyszymy, że erupcja może się wydarzyć. Być może dojdzie do erupcji w północnej części rzędu kraterów Sundhnukar, gdyż występuje deformacja gruntu wokół Svartsengi. Tak czy owak, zwracam uwagę, że wszelkie prognozowanie obecnie jest trudne, a mieszkańcy Grindavik wciąż nie wiedzą czy prędko powrócą do swoich domów. 

Wymiary najmłodszej wyspy wulkanicznej koło wyspy wulkanicznej Iwojima wynoszą obecnie 450 x 200 metrów. Wysepka się powiększa wskutek eksplozji hydrotermalnych.

Erupcja Litli Hrutur stabilna/ Intensywne emisje popiołu z wulkanu Shishaldin

                                             

Wróciłem z festiwalu Castle Party 2023 w Bolkowie, zatem najwyższa pora na nowy wpis. Erupcja Litli Hrutur na Islandii jest stabilna. 19 lipca 4.11 rano częściowo zawaliła się zachodnia krawędź aktywnego krateru i wylana lawa zaczęła płynąć w kierunku wzniesienia Litli Hrutur (kierunek południowo-zachodni).   

Niestety na skraju pola lawowego zemdlał zagraniczny turysta. Odtransportowano go helikopterem do szpitala, w którym zmarł. Nie mam jednak obecnie pojęcia czy do śmierci przyczyniły się toksyczne gazy obecne na miejscu erupcji. Zawsze obserwując wybuch wulkanu warto mieć przy sobie maskę przeciwgazową. Pytanie jak się zachowają Islandczycy - czy znowu nie zamkną/ograniczą dostępność erupcji? I faktycznie dzisiaj miejsce erupcji zostaje zamknięte na pewien czas.

Tak czy owak niektórzy turyści zachowują się nieodpowiedzialnie np. 17 lipca mimo obecności toksycznych gazów grupa ludzi próbowała się wspiąć na aktywny krater, czyli przedostała się do niebezpiecznej strefy no-go. 

Sama erupcja jest 2-3 razy intensywniejsza niż erupcja Gedlingadalsgos w 2021 roku. Czoło wylewu lawy przemieszcza się codziennie na odległość 300-400 metrów, natomiast maksymalna grubość wylewu wynosi 20 metrów, przeciętna 10 metrów. Aktywny krater osiągnął wysokość 22 metrów.

Czerwony kod awiacji dla aleuckiego wulkanu Shishaldin. 18 lipca emisje popiołu sięgnęły wysokości 6-9 km i pojawiły się wylewy lawy na zboczach wulkanu. Już 19 lipca aleucki wulkan zredukował aktywność erupcyjną emitując popiół na wysokość 3 km. Zdj. AVO.

Trwają liczne erupcje freatyczne na wyspie wulkanicznej Anak Krakatau.

Oczywiście wieści z Papui Nowej Gwinei docierają do mnie z opóźnieniem. Od 7 lipca trwają emisje popiołu z wulkanu Bagana (Wyspa Bougainville, na zdj.) Chmura popiołu kilkakrotnie sięgnęła wysokości 16-18 km, czyli stratosfery. Opad popiołu kontaminuje zasoby wody, niszczy ogrody, etc. Obecnie ewakuowano ponad 8000 osób z 10 wiosek blisko wulkanu. Czyli sytuacja kryzysowa, o której niewiele się mówi.

Nagła erupcja freatyczna wulkanu Bulusan

                                     

5 czerwca o godzinie 10.37 rano lokalnego czasu obudził się czynny filipiński wulkan Bulusan. Erupcja freatyczna tego wulkanu trwała 17 minut i wyemitowała obłok popiołu na wysokość 1-4 km. Opad popiołu miał miejsce w Juban, Sorsogon (Luzon, Filipiny). Do ostatniej słabej erupcji Bulusan freatycznej doszło 5 czerwca 2017 roku, czyli dokładnie 4 lata temu! Wulkanolodzy podnieśli stopień alarmu dla wulkanu na pierwszy. Zdj. Manila Bulletin.

4 czerwca podniesiony został stopień alarmu dla japońskiego wulkanu Yakadake (Honsiu, Japonia) ze względu na wzrost aktywności sejsmicznej. Ostatnie erupcje freatyczne tego wulkanu miały miejsce w latach 1995 i 1962.  

2 czerwca doszło do umiarkowanej emisji popiołu z wulkanu Ulawun (Papua Nowa Gwinea). Kolumna popiołu sięgnęła wysokości 3 km. Ulawun (na zdjęciu) to wulkan zdolny do potężnych erupcji eksplozywnych. 

Trwa efuzja lawy na zachodnim zboczu wulkanu Mawson Peak (Wyspa Heard, Australia).

Silne erupcje wulkanów Manam i Karymsky

W dniach 18 i 19 kwietnia doszło do silnych erupcji eksplozywnych wulkanów Manam (Papua Nowa Gwinea) i Karymski (Kamczatka, Rosja).  Czynny wulkan Karymski wyemitował obłok erupcyjny o wysokości ok. 10 km (na zdjęciu KVERT). Natomiast wulkan Manam zaliczył już drugi stratosferyczny paroksyzm erupcyjny w tym roku (pierwszy miał miejsce 8 marca). Zapoczątkowały go aktywność strombolijska z południowego krateru oraz wyciek lawy. W nocy 18 kwietnia kolumna erupcyjna z Manam sięgnęła oszacowanej wysokości 13.7 km. Opad popiołu miał miejsce m.in. w wyspiarskiej wiosce Baliau. 

Od 15 kwietnia trwa drugi epizod erupcyjny wulkanu Anak Krakatau. Indonezyjski wulkan emituje obłoki popiołu na wysokość 1-2 km, mają miejsce eksplozje wulkaniańskie. Nadal jest to jednak aktywność erupcyjna mocno umiarkowana.  

Podwyższenie stopnia alarmu na drugi dla wulkanu Ruang (Wyspy Sangihe, Indonezja) ze względu na wzrost aktywności sejsmicznej. Silna erupcja eksplozywna we wrześniu 2002 (4 w skali VEI).

Zdaję sobie sprawę, że erupcje wulkanów nie są już aż tak medialne jak wojna na Ukrainie. Inna sprawa, że od czasu erupcji Hunga Tonga-Hunga Ha'apai w Tonga 15 stycznia 2022 roku, która przyćmiła dziesiątki silnych erupcji wulkanicznych w ubiegłych latach nie wydarzyło się na razie nic znaczącego. Rój trzęsień ziemi na azorskiej wyspie Sao Jorge nie skutkował erupcją wulkaniczną, podobnie niedawny rój sejsmiczny na półwyspie Reykjanes, choć do erupcji szczelinowej na Islandii może dojść jeszcze w tym roku. Nie wykluczam nowego wypływu lawy w dolinie Geldingadalir czy w innym miejscu. 

Swoją drogą erupcja Hunga Tonga-Hunga Ha'apai w Tonga została oficjalnie uznana przez naukowców za najsilniejszą erupcję wulkaniczną XXI wieku - i pierwszą o sile 6 w skali VEI. To zatem najsilniejsza erupcja eksplozywna od czasu wybuchu filipińskiego wulkanu Pinatubo w czerwcu 1991 roku.

https://www.sciencealert.com/tonga-s-volcanic-eruption-was-the-largest-explosion-of-the-21st-century

Przy okazji zachęcam do okresowego bądź bardziej trwałego wsparcia na Patronite, gdyż chcę dalej popularyzować wulkany. I mam nadzieję, że robię to dobrze i skutecznie bez nachalnych reklam obecnych chociażby w cyfrowej prasie.

https://patronite.pl/wulkanyswiata

Zachęcam też do zaglądania na mój Instagram. Mam już 555 obserwatorów.

 https://www.instagram.com/wulkanyswiatablog/

Bombardowanie krateru stożka Tavurvur w 1943 roku

Tavurvur to jeden z najaktywniejszych wulkanów Papui Nowej Gwinei (Wschodnia Nowa Brytania). Zwany także pod nazwą Matupi graniczy z wyspą Matupi i znajduje się blisko miasta Rabaul. W trakcie silnej erupcji w 1937 roku wulkan zniszczył owo miasto. Także w 1941 roku wyemitował duży obłok popiołu. Do ostatniej jak dotąd erupcji stożka Tavurvur doszło 29 sierpnia 2014 roku.

W nocy z 22 na 23 stycznia 1942 roku japońskie siły wojskowe wylądowały w Rabaul. W tym czasie erupcja stożka Tavurvur oświetlała Japończykom drogę ułatwiając im dostanie się na brzeg. W trakcie japońskiej okupacji miasta w latach 1942-45 nieregularne erupcje stożka przysypywały popiołem miasto oraz samoloty stacjonujące na lotnisku Lakunai (NE od stożka).

W marcu 1943 roku Amerykanie wpadli na pomysł zbombardowania krateru stożka Tavurvur w celu obudzenia wulkanu i spowodowania jego erupcji, by zaszkodzić japońskim siłom okupacyjnym. Do zbombardowania krateru doszło pomiędzy północą a pierwszą w nocy 22 marca 1943 roku. Bombowiec B-17 pilotowany przez majora Carla A. Hustada zrzucił do krateru stożka Matupi dwie bomby, ale erupcja nie została sprowokowana.

18 września 1943 roku na terytorium Papui Nowej Gwinei doszło także do narodzin nowego wulkanu zwanego Waiowa (Goropu). Erupcje Waiowa trwały do sierpnia 1944 roku. Potem wulkan zamilkł na długie lata.

W 1994 roku miała miejsce symultaniczna erupcja stożków Vulcan i Tavurvur, która zdewastowała miasto Rabaul i okolice.

O stożku Tavurvur pisze dziennikarz, pisarz i fotoreporter Charles Montgomery w "Bogu rekinie" (2004) - nie miałem jednak okazji czytać tej podobno znakomitej autobiografii.

Na archiwalnym zdjęciu stożek Tavurvur w trakcie erupcji w 1937 roku.

http://rabaulhistoricalsociety.pbworks.com/w/page/67547709/Between%20Wars

Wejście na wulkan Manam w Papui Nowej Gwinei

Podróżnik i wielbiciel wulkanów Claudio Jung strasznie zaimponował mi swoją pasją wspinaczkową na trudno dostępne wulkany Papui Nowej Gwinei, zatem wrzucam na blogu także kilka zdjęć z jego wspinaczki na czynny i groźny wulkan Manam, którego paroksyzmy erupcyjne zawsze przykuwają moją uwagę. Claudio wspiął się na Manam wraz z dziewczyną i przewodnikami z wioski Baliau. Co ciekawe, przewodnicy towarzyszyli mu do wysokości 1400 metrów, dalej nie chcieli iść. Tak czy owak aktywny południowy krater Manam (na zdjęciach Claudio) jest w ogóle niedostępny.

Manam to potencjalnie groźny wulkan - co do tego nie ma żadnych wątpliwości. Przykładowo spływ piroklastyczny z Manam w dniu 3 grudnia 1996 roku zabił 13 osób w wiosce Budua. Jego paroksyzmy erupcyjne generują czasem obłoki erupcyjne sięgające wysokości powyżej 20 km oraz spływy piroklastyczne. Tym bardziej imponują mi ludzie, którzy wspinają się na tak niedostępne i niebezpieczne wulkany. Jest w tym coś fantastycznego.

Zdj. Caludio Jung, październik 2019.

Słabe bądź umiarkowane emisje popiołu i pary mają miejsce z krateru Nakadake wulkanu Aso (Japonia, Kiusiu). Wskutek trzęsienia ziemi 27 października blisko krateru Shindake podwyższono stopień alarmu na trzeci dla wulkanu Kuchinoerabujima - w jego przypadku zagrożeniem są spływy piroklastyczne.

Zniknął staw lawy obecny w jednym z głównych otworów erupcyjnych wulkanu Yasur (Vanuatu). Został przysypany osuwiskiem ze wschodniej krawędzi stożka.

Anomalia termiczna wskazuje na aktywność erupcyjną wulkanu Barren Island (Andamany).

W północnym sektorze krateru wulkanu Sabancaya w Peru uformowała się kopuła lawowa. Umiarkowana aktywność eksplozywna w toku. Emisje popiołu mają także miejsce z wulkanu Copahue w Chile.

Przy okazji gorąco zachęcam do zapoznania się z tym tekstem:

https://curioza.blogspot.com/2019/10/dlaczego-wulkan-wybucha.html

Kadovar: prawdopodobnie pierwsze naziemne zdjęcia tego wulkanu

Kadovar (Papua Nowa Gwinea) to dla mnie wulkan wyjątkowy. Kiedy przebudził się po raz pierwszy w czasach historycznych 6 stycznia 2018 roku jego erupcję śledziłem z zapartym tchem. Nie będę ukrywał że najbardziej fascynują mnie wulkany praktycznie nieznane, które nagle się budzą i stają się obiektem zainteresowania naukowców czy żądnych przygód podróżników-wielbicieli wulkanów.

Uwielbiam nawiązywać kontakty z ludźmi, którzy wspinają się na aktywne wulkany. Na świecie istnieje wiele wulkanów dotąd nie zdobytych, które ogromnie mnie fascynują. Jak wygląda ich wierzchołek? Jakie tajemnice kryją? W dobie dronów i obserwacji satelitarnych tych niezbadanych wulkanów jest coraz mniej, ale i tak niezmiernie mnie ciekawią. Wulkan Kadovar (Papua Nowa Gwinea) przebudził się nagle 6 stycznia 2018 roku i po dziś dzień jest aktywny. 24 października obieżyświat Claudio Jung wspiął się na niego z dziewczyną i lokalnym przewodnikiem. Co ciekawe, Kadovar nie jest absolutnie dostępny dla turystów. Wejście na niego, choć nietrudne wymaga odpowiednich znajomości i zezwolenia. Jego aktywność monitorują wulkanolodzy z sąsiedniej wyspy wulkanicznej Blup Blup. Przed Wami jeden z moich ulubionych wulkanów, czyli Kadovar i prawdopodobnie pierwsze zdjęcia jego wierzchołka nie zrobione z powietrza, jakie ujrzycie w sieci. Są rewelacyjne. Dzięki nim mogę sobie wyobrazić jak jest na tej wyspie. Martwy las wygląda niesamowicie. Na jednym zdjęciu widzę prawdopodobnie nową (?) kopułę lawową wulkanu. Wszystkie zdjęcia Claudio Jung, któremu niniejszym dziękuję za ich udostępnienie. Dla przypomnienia:

https://wulkanyswiata.blogspot.com/2018/01/erupcja-wulkanu-kadovar-w-papui-nowej.html

Claudio napisał mi w wiadomości że wyspa jest wciąż niezamieszkana, buszują po niej jedynie dzikie psy kręcące się przy opuszczonych chatkach. Dla przypomnienia wszystkich mieszkańców Kadovar w liczbie 591 ewakuowano w styczniu 2018 roku do Wewak. Prawdopodobnie nigdy nie stanę na tej wysepce wulkanicznej z przyczyn logistycznych i finansowych (choć ogromnie chciałbym), ale warto Kadovar (Wyspy Schoutena, Papua Nowa Gwinea) przybliżyć moim Czytelnikom i miłośnikom wulkanów.

Wszystkie zdjęcia Claudio Jung, 24.10.2019.

https://www.instagram.com/jung.claudio/