Wznowienie aktywności erupcyjnej wulkanu Etna

Po dobie ciszy wznowiona została aktywność strombolijska w kraterze Voragine wulkanu Etna. Sporadyczne i krótkie emisje popiołu miały miejsce także z NE Crater. Słaba aktywność efuzywna ma miejsce z dwóch otworów erupcyjnych w Valle del Bove. Czoło wylewu lawy dotarło na wysokość około 1395 metrów. 

Niestety z powodu emisji popiołu z wulkanu Etna czasowo zamykane jest lotnisko w Katanii, co powoduje odwoływanie lotów pasażerskich. Od 7 sierpnia br. aktywność erupcyjna sycylijskiego wulkanu doprowadziła do anulowania przynajmniej 700 lotów. Dostaję raporty od rodaków, którzy nie mogą wydostać się z Sycylii i powrócić do kraju. Ponad 400 lotów zostało przekierowanych na inne sycylijskie lotniska: Palermo, Comiso i Trapani. Z perspektywy bezpieczeństwa lotniczego popiół wulkaniczny stanowi ogromne zagrożenie (zarysowanie szyb, zablokowanie rurek Pitota czy ryzyko zgaśnięcia silników odrzutowych samolotów), dlatego decyzje o zamknięciu danego sektora przestrzeni powietrznej zapadają bezkompromisowo. 

Kierunek rozprzestrzeniania się chmury popiołu z wulkanu Etna można sprawdzić w aplikacji Windy albo na stronie VAAC. Należy zwrócić uwagę na wiatr wiejący w kierunku południowo-wschodnim (SE) - to właśnie wtedy pył z Etny najczęściej zasypuje lotnisko w Katanii (CTA) i doprowadza do jego całkowitego zamknięcia lub przekierowywania lotów. Przydatne linki dla osób podróżujących z Sycylii i na Sycylię:

https://vaac.meteo.fr/

https://etnamonitor.it/

https://www.aeroporto.catania.it/en

Rankiem 17 sierpnia o godzinie 08.09 w Valle del Bove, na wysokości między 2200 a 2350 otworzył się nowy otwór erupcyjny. Ma miejsce emisja lawy. 

Inne wulkany:

Indonezyjski wulkan Anak Krakatau wybuchał 16 sierpnia br. czterokrotnie emitując obłoki popiołu sięgające wysokości 200-300 metrów (na zdjęciu). 

17 sierpnia br. uaktywnił się kamczacki wulkan Kluczewska Sopka. Obłok popiołu nad najwyższym wulkanem Kamczatki sięgnął wysokości 7 km. 

Niewielkie erupcje targnęły 14 i 15 oraz 17 sierpnia wulkanami Telica (Nikaragua, obłok popiołu o wysokości 200 metrów) oraz Rincon de la Vieja (Kostaryka, erupcje freatyczne). 

Pamiętajcie o możliwości wsparcia WŚ w dwojakiej postaci: jednorazowego oraz długoterminowego via Patronite. Z góry dziękuję!

https://buycoffee.to/wulkanyswiata

https://patronite.pl/wulkanyswiata

Emisje popiołu i wyciek lawy z wulkanu Etna

 

Od 7 sierpnia br. trwają intensywne emisje popiołu z krateru Voragine wulkanu Etna. Aktywne pozostają otwory efuzywne zlokalizowane na wysokości 2750 i 2360 metrów, które generują wypływ lawy w Valle del Bove. Wylew lawy minął Rocca delle Palombe docierając na odległość 1370 metrów. Nowy otwór erupcyjny uformował się wczoraj o godzinie 21.30 czasu UTC w Valle del Bove na wysokości 1900 metrów, blisko Monte Simone. 

Co ciekawe, badacze z INGV Vulcani zaobserwowali 9 sierpnia br. spływ piroklastyczny pomiędzy Monte Simone a Monte Rittman. 

11 sierpnia 2026 roku o godzinie 07.11 czasu WITA indonezyjski wulkan Lewotolo (Lembata) wyemitował obłok popiołu o wysokości 500 metrów. 

Aktywny sejsmicznie pozostaje wulkan Mount Pelee na karaibskiej wyspie Martynika. Przykładowo 7 sierpnia br. zarejestrowano na nim 109 słabych wulkaniczno-tektonicznych trzęsień ziemi. Aktywność sejsmiczna Pelee nie oznacza, że do przebudzenia tego wulkanu dojdzie w br., ale karaibski wulkan musi być starannie monitorowany. Zdj. USGS. 

Trwają emisje popiołu z wulkanu Reventador (Ekwador) sięgające wysokości 800 metrów-1 km. 

10 sierpnia br. o godzinie 07.34 trzęsienie ziemi o magnitudzie 7.4 wystąpiło w Kolumbii, konkretnie w zachodniej części kraju, z epicentrum w San Jose del Palomar. Zginęło ponad 200 osób, m.in. w Manizales, tysiące odniosło rany, zniszczenia budynków odnotowano m.in. w Manizales, Cali i Pereira. 

Tego samego dnia popiół wyemitował kolumbijski wulkan Purace, obecnie najaktywniejszy wulkan w Kolumbii. Wstrzymane zostały loty na lotnisku w Popayan. 

Rankiem 11 sierpnia br. blisko wioski Molinillo, w gminie San Pedro de Uraba (departament Antioquia) wybuchł wulkan błotny. Zginęły zwierzęta hodowlane. Geolodzy obecnie badają czy nie doszło do destabilizacji podziemnych warstw przez poniedziałkowe trzęsienie ziemi i tym samym do uwolnienia gazów i mułu.  

Wykład na Pyrkonie 2026 w Poznaniu oraz erupcje kamczackich wulkanów

 

Trochę zaniedbałem tego bloga, choć prowadzę go od lat. Skupiłem się na moim fanpejdżu WŚ (ponad 116 000 obserwujących) oraz bardziej prywatnym profilu na IG, gdyż doszedłem do wniosku, że mało kto czyta już blogi. Miałem też w czerwcu trochę kłopotów osobistych i głębszych przemyśleń co do jakości relacji międzyludzkich oraz co do ludzkiej śmiertelności. Eksplodowało moje zainteresowanie japońskimi horror mangami Junji Ito i innych mangaków. Wróćmy jednak do clou wpisu.

21 czerwca br. o godzinie 15.30 miałem na poznańskim Pyrkonie 2026 prelekcję "Ogień pod stopami: Mroczna strona japońskich wulkanów". Przede wszystkim zaskoczyła mnie i nawet nieco onieśmieliła wysoka frekwencja, gdyż sala wykładowa (Aula Duża w PCC) była prawie pełna. To postrzegam jako sukces - zwłaszcza w gorące niedzielne popołudnie, kiedy ludzie są już skrajnie zmęczeni i powoli zbierają się do domów. 

Nie udało mi się zmieścić w ramach czasowych 45 minut i opowiedzieć trzech wulkanicznych historii (o wulkanach Ontake, Sakurajima i Asahi), z drugiej strony zostawiłem publiczność z potężnym niedosytem. W świecie prelekcji nie ma nic lepszego niż sytuacja, w której czas się kończy, a ludzie chcą słuchać dalej.

Po prelekcji nastał czas na autografy, wspólne zdjęcia, rozmowy i dwie nowe znajomości.  Dla prelegenta nie większego i bardziej namacalnego dowodu uznania niż sytuacja, w której publiczność po prelekcji nie ucieka do wyjścia, tylko ktoś podchodzi, chce rozmawiać, uścisnąć dłoń i zachować pamiątkę. Tym bardziej że prelekcje to wciąż dla mnie pewne wyzwanie (lekki lęk przed wystąpieniami publicznymi).

Przejdźmy jednak do wulkanów:

Dzisiaj rozpoczęły się intensywne emisje popiołu z krateru Voragine wulkanu Etna. W chwili pisania tego wpisu erupcja trwa nadal. Erupcję Etny poprzedziła trwająca od 2 lipca br. aktywność strombolijska w kraterze Voragine oraz mały wyciek lawy z otworu erupcyjnego na wysokości 3030 metrów w kierunku Valle del Leone. Krater Voragine słynie z paroksyzmów erupcyjnych, które miały miejsce m.in. w grudniu 2015 roku, maju 2016 roku oraz w lipcu i sierpniu 2024 roku. Zdj. Asia Pióro (Trails of Sicily).

https://www.facebook.com/trailsofsicily

Możliwy opad popiołu w Zafferana Etnea, Fieri, Acireale, Pedara oraz częściowo w Katanii. Na lotnisku w Katanii występują ograniczenia (zamknięcie sektora B2 oraz redukcja przylotów do 5 do godziny 21). 

Na początku lica uaktywnił się indonezyjski wulkan Anak Krakatau. Jego erupcje są póki co niewielkie. Emisje popiołu czasem sięgają wysokości 1 km, najczęściej wynoszą kilkaset metrów. Wulkan jest obecnie objęty III stopniem alarmu. 

4 lipca br. indonezyjski wulkan Lewotobi Lakilaki (Flores) wyemitował popiół na wysokość 500 metrów. Z kolei 1 lipca br. inny indonezyjski wulkan, Lewotolo (Lembata) wyemitował popiół na wysokość 300 metrów.

Tego samego dnia o godzinie 08.05 doszło do paroksyzmu erupcyjnego kamczackiego wulkanu Szywiełucz, który wyemitował obłok erupcyjny sięgający wysokości 10.7 km. Wulkan został objęty czerwonym kodem awiacji. 

2 lipca br. inny kamczacki wulkan, a mianowicie Mutnowski wyemitował obłok popiołu na wysokość 3.5 km. Do ostatniej erupcji tego często wizytowanego przez turystów wulkanu doszło w 2013 roku. 

30 czerwca br. doszło do erupcji freatycznej z jeziora kraterowego filipińskiego wulkanu Taal, która wyemitowała popiół i parę na wysokość 1.2 km. 

Trwają emisje popiołu z wulkanu Ambae w Vanuatu

                                                                         

Z uwagą śledzę wieści z Vanuatu. Tamtejszy wulkan Ambae (Manaro Vui) emituje popiół, który opada na pobliskie uprawy i wioski. Mieszkańcy wiosek słyszą huk eksplozji dochodzący od wulkanu, który nasilił się od 4 marca wieczorem. Zanika sygnał sieci telefonii komórkowej. Ludzie zaczynają zakrywać studnie i zbiorniki wody pitnej, by przeciwdziałać opadowi popiołu. Eksplozje wulkanu powodują wibrowanie blaszanych dachów we wioskach. Dachy drżą od samego dźwięku wulkanu. Opad popiołu ma miejsce w zachodniej części wyspy. Huk eksplozji jest słyszalny na wyspach Santo, Maewo, Pentecoast i na zachodzie wyspy Ambrym. Zdj. Tal Nox.

3 marca br. o godzinie 02.19 czasu WIB wulkan Marapi (Sumatra) wyemitował obłok popiołu o wysokości 2 km. 

4 marca o godzinie 07.05 rano wystąpiło trzęsienie ziemi o magnitudzie 4.5 w pobliżu Ragalna na Sycylii. Kilka godzin później doszło do krótkiej emisji popiołu z krateru Bocca Nuova wulkanu Etna.

Paroksyzm erupcyjny wulkanu Etna z NE Crater

                                                                  

27 grudnia br. doszło do paroksyzmu erupcyjnego z NE Crater (Krater Północno-Wschodni) wulkanu Etna poprzedzonego aktywnością strombolijską. Fontanny lawy wystrzeliły na wysokość około 300-400 metrów. Kolumna erupcyjna sięgnęła wysokości kilku kilometrów. Obecnie obłok SO2 wygenerowany przez paroksyzm erupcyjny znajduje się nad Korsyką i Sardynią. 

https://x.com/localteamit/status/2004956587417374731

Łagodna aktywność strombolijska miała także miejsce w kraterze Bocca Nuova. Rankiem 28 grudnia br. emitować popiół zaczął inny krater centralny sycylijskiego wulkanu, czyli Voragine. Z jego wschodniej strony zaczął płynąć wylew lawy w kierunku Valle del Bove. 

Młodszy brat NE Crater, czyli SE Crater miał ponad 100 paroksyzmów erupcyjnych w ciągu ostatnich 15 lat, krater Bocca Nuova wygenerował paroksyzm erupcyjny 10 listopada 2024 roku, teraz pora na NE Crater (najstarszy z czterech szczytowych kraterów wulkanu Etna, który wybuchał po raz pierwszy w latach 1917 i 1918, fontanny lawy). Do paroksyzmów erupcyjnych NE Crater dochodziło wcześniej m.in. 16 lipca 1977 roku, 24 września 1986 roku, 23 grudnia 1995 roku i w nocy z 27 na 28 marca 1998 roku. W porównaniu do SE Crater (najbardziej aktywnego krateru centralnego Etny) NE Crater wybucha znacznie rzadziej. 

Spodziewajcie się przed końcem roku opisu i pionierskich zdjęć kolejnego etiopskiego wulkanu, a mianowicie Bore Ale. 

Zachęcam do wsparcia finansowego WŚ, jeśli lubicie moje wytrwałe popularyzowanie/mój monitoring wulkanów. Można to zrobić w dwojaki sposób (trwale/okresowo via Patronite) oraz jednorazowo/cykliczne via buymeacoffe. Z góry dziękuję. 

https://patronite.pl/wulkanyswiata

https://buycoffee.to/wulkanyswiata

Tym razem pochwalę za historyczny research i polecę do lektury poniższy artykuł:

https://polskieradio24.pl/artykul/3533061,etna-przypomina-o-swojej-groznej-potedze-jak-polacy-podrozowali-do-paszczy-wulkanu

Aktywność erupcyjna wulkanu Etna w sierpniu br.

                                                                                   

Dopiero teraz aktualizacja na blogu, ale potrzebowałem dłuższej przerwy w publikowaniu. Inna sprawa, że w sierpniu nie dzieje się póki co nic spektakularnego.

Od 12 sierpnia br. trwa aktywność strombolijska w New SE Crater sycylijskiego wulkanu Etna. Główny wyciek lawy rozpoczął się 14 sierpnia br. na wysokości 2980 metrów. 20 sierpnia rozpoczęły się wylewy lawy z otworów erupcyjnych na wysokościach 3100 i 3000 metrów. Zdj. Boris Behncke.

22 sierpnia br. miał miejsce 31 epizod erupcyjny w kalderze Halemaumau wulkanu tarczowego Kilauea z fontannami lawy o wysokości 300 metrów z południowego otworu erupcyjnego. 

https://x.com/USGSVolcanoes/status/1959100832697159706

18 sierpnia br. indonezyjski wulkan Lewotobi Lakilaki (Flores, Indonezja) wyemitował obłok popiołu o wysokości 8 km. 

Aktywność erupcyjna w SE Crater wulkanu Etna

                                              

W nocy 19 czerwca br. rozpoczęła się aktywność strombolijska w SE Crater wulkanu Etna, która do południa się nasiliła. W trakcie eksplozji SE Crater uformowały się liczne fale uderzeniowe (ciśnienia). Niestety kiepskie warunki pogodowe (deszcz, duże zamglenie) uniemożliwiły tym razem dokładne zobaczenie erupcji. Zarejestrowano dwa niewielkie strumienie lawy - jeden płynął w kierunku Valle del Leone, drugi w kierunku południowo-wschodnim. We wczesnych godzinach porannych kolumna erupcyjna sięgnęła wysokości około 6 km.

Zdj. INGV-Catania. 

Kilauea, Etna i Kanlaon: aktywność erupcyjna w dniach 12-13 maja

                                             

Kilkanaście godzin temu zakończył się 21 epizod erupcyjny w kalderze Halemaumau wulkanu tarczowego Kilauea (Hawaii). Fontanna lawy sięgała wysokości 150 metrów, a sama aktywność erupcyjna trwała przez 8 godzin. 

W nocy z 12 na 13 maja br. doszło do 13 od przynajmniej dwóch miesięcy epizodu erupcyjnego w SE Crater sycylijskiego wulkanu Etna. Objął on fontanny lawy i wyciek lawy w formie dwóch wylewów. Delikatny opad popiołu zarejestrowano w Zafferana Etnea. Zdj. Boris Behncke.

13 maja br. o godzinie 02.55 rozpoczęła się erupcja eksplozywna filipińskiego wulkanu Kanlaon. Opad popiołu zarejestrowano m.in. w Carlota City, San Miguel, Bago City i Binubuhan. Miały miejsce spływy piroklastyczne, które zeszły południowym zboczem Kanlaon oraz wyrzut odłamków balistycznych. Oszacowana wysokość kolumny popiołu wyniosła 4.5 km. 

Wsparcie WŚ pozwala mi monitorować wulkany na całym świecie, wyszukiwać moim odbiorcom i odbiorczyniom ciekawostki i na bieżąco informować o erupcjach wulkanicznych.

Podaję zatem linki wsparciowe, czyli kawowy i patronacki. Może postawicie mi kawkę bądź zdecydujecie się na Patronat? 

https://patronite.pl/wulkanyswiata

https://buycoffee.to/wulkanyswiata

Wieści naukowe na temat kaldery Yellowstone

                                                             

1 stycznia 2025 roku ukazał się artykuł naukowców, w którym przedstawione zostały dowody na to, że ryolitowa aktywność erupcyjna masywnej kaldery (superwulkanu) Yellowstone w przyszłości wystąpi w północno-wschodniej części kaldery. Wskazują na to badania magnetotelluryczne całej kaldery, czyli pomiar elektromagnetycznych właściwości geofizycznych, które uwzględniają zmiany w polu magnetycznym Ziemi. Badanie ujawniło siedem, a być może więcej unikalnych regionów magmy pod kalderą Yellowstone, z których niektóre zasilają inne na głębokościach od 4 do 47 km, czyli w pobliżu granicy płaszcza. Zbiorniki magmy zawierają magmę bazaltową w dolnych częściach, natomiast ryolitową w górnych. 

Oszacowana przez badaczy ilość magmy to od 388 do 489 km sześciennych, przy czym ilość ta była znacznie wyższa niż na południu, północy i zachodzie, gdzie miały miejsce dawne erupcje Yellowstone. 

Link: https://www.nature.com/articles/s41586-024-08286-z

Dla przypomnienia Yellowstone targnęły trzy supererupcje w ciągu ostatnich ponad 2 milionów lat (ostatnia około 640 000 lat temu), natomiast ostatnia niewielka lawowa erupcja kaldery miała miejsce około 70 000 lat temu. 

Natomiast w kwietniu br. sejsmolodzy przy użyciu przenośnych sejsmometrów (tzw. sejsmografu wibracyjnego, który mógł pracować tylko w nocy i tylko w wyznaczonych punktach) oraz sztucznych fal sejsmicznych (fale S i P) ustalili, że szczyt komory magmowej Yellowstone znajduje się na głębokości 3.8 km pod powierzchnią kaldery i jest mocno odgraniczony od warstw skalnych powyżej. Z badania wynika, że do erupcji długo uśpionego wulkanu Yellowstone prędko nie dojdzie, gdyż gazy są nieustannie uwalniane przez struktury geotermalne na obszarze kaldery. 

https://www.nature.com/articles/s41586-025-08775-9

https://polskieradio24.pl/artykul/3515743,oddychajacy-twor-w-wulkanie-w-yellowstone-od-niego-zalezy-czy-dojdzie-do-katastrofy

Kaldera Yellowstone jest starannie monitorowana przez wulkanologów z Yellowstone Volcano Observatory (YVO) za pomocą sieci sejsmometrów, które rejestrują liczne trzęsienia ziemi na jej obszarze. 

Dwie komory magmowe Yellowstone: pierwsza z nich rozciąga się na głębokości od 5 km do 17 km pod powierzchnią kaldery, jej długość to ok. 90 km, a szerokość ok. 40 km, skład: ryolit (skała o dużej zawartości krzemionki). Jest ona w większości stała, z zaledwie około 5-15 (10-30) procent stopionej skały (płynnej magmy). To ta płytsza komora magmowa podgrzewa podziemną wodę, która jest emitowana chociażby przez gejzery takie jak Old Faithful. Głębsza komora magmowa jest bazaltowa, znajduje się na głębokości od 20 do 50 km pod powierzchnią, jest 4.5 razy większa od płytszej, ale zawiera jedynie około 2 procent stopionej skały (płynnej magmy). 

Nie ma póki co żadnych wyraźnych oznak, że Yellowstone wybuchnie w najbliższym czasie. 

http://wulkanyswiata.blogspot.com/2022/02/superwulkany-globalne-zagrozenie.html

W nocy 30 kwietnia br. doszło do 11 epizodu erupcyjnego SE Crater wulkanu Etna (od 15 marca br.) obejmującego aktywność strombolijską i wyciek lawy (dwa wylewy lawy). Erupcja była doskonale widoczna m.in. z Katanii, Nicolosi czy Santa Venerina. Zdj. Boris Behncke.

Pochodzenie nazwy wulkanu Etna

Kończąc ten krótki serial poświęcony Etnie chciałbym zająć się jej nazwą. Nazwa Etna ma bowiem bogatą i fascynującą historię obejmującą wieki. Zrozumienie pochodzenia tej nazwy pozwala nam zapoznać się z jej znaczeniem i zrozumieć kulturowe i historyczne powiązania, jakie zawiera. Od jej źródłosłowia, po przedstawienie w mitologii greckiej i rzymskiej, nazwa Etna ewoluowała w czasie, pozostawiając trwałe dziedzictwo w kulturze różnych narodów.

Pochodzenie nazwy Etna jest głęboko zakorzenione w greckim języku i greckiej mitologii. Grecki termin Aitna (Αἴτνα), pochodzi od czasownika „αἴθω” (Aitva) i oznacza „palić”. To trafnie opisuje wulkaniczną naturę Etny, która od tysięcy lat wyrzuca z siebie ognisty popiół i wypluwa potoki spływającej po zboczach lawy, co z kolei sprawia, że ​​Etna jest jedną z najbardziej fascynujących i jednocześnie czczonych gór tak w starożytności, jak i obecnie.

Jednak językowe korzenie Etny wykraczają daleko poza ich dosłowne znaczenie. W mitologii greckiej Etna zajmuje bowiem również ważne miejsce. Nie jest po prostu zwykłą górą, ale niemal żywą istotą, świadectwem mocy i kreatywności bogów, a szczególnie jednego. To w jej wnętrzu kulawy Hefajstos, mistrz ognia, kowalstwa i złotników, jeden z dwunastu bogów olimpijskich miał swoją kuźnię. Uważano, że wybuchy Etny były wynikiem jego pracy przy miechach i kowadle, przy którym niestrudzenie wykuwał broń i zbroję dla swych pobratymców, a wypływająca w tym czasie z krateru wulkanu roztopiona lawa kształtowała okoliczne ziemie, pozostawiając po sobie spuściznę ognistego piękna.

Rzymianie przyjęli nazwę od Greków i włączyli Aetnę do własnej mitologii. Sam Wulkan skojarzyli z Wulkanem, rzymskim odpowiednikiem Hefajstosa. W mitologii rzymskiej Wulkan był nie tylko bogiem ognia i kowalstwa, ale także bogiem samych wulkanów i niszczycielskich sił natury, stąd ich wybuchy postrzegane były jako wyraz jego gniewu. Sama zaś Aetna reprezentowała surową moc ognia i jego niszczycielskich konsekwencji, zdolną do wywołania chaosu; z której działaniami należało się liczyć.

W obu kulturach pomimo dominującego wizerunku siewcy zniszczenia, Etna postrzegana była również jako symbol płodności. Wulkaniczna gleba otaczająca wulkan jest bowiem niezwykle żyzna, wzbogacona minerałami, które sprzyjają bujnemu wzrostowi roślinności. Czczona więc była jako prawdziwa bogini płodności, zdolna zapewnić florze i faunie wszystko to, czego potrzebują do rozwoju.

Ta przypisywana jej dwoistość zniszczenia i odradzenia sprawiała, że ​​Etna pozostawała centralną postacią w śródziemnomorskim kręgu kulturowym.

Wraz z opanowaniem Sycylii przez Arabów nazwa Etny uległa zmianie. Zaczęto ją nazywać „Jabal al-Nār (جبل النار ) – „Ognistą Górą”, uznając jej wspaniałość i dominującą rolę w sycylijskim krajobrazie. W średniowieczu ochrzczona została jako „Mongibello” – łącząc dwa języki: włoski i arabski. Zarówno włoskie „monte”, jak i arabskie „gibel” oznacza: „góra”, później powstała jej sycylijska modyfikacja „Muncibieddo”. Obecnie nazwa „Mongibello” odnosi się do samego szczytu Etny.

Oprócz oficjalnych nazw, mieszkańcy Sycylii odnoszą się do Etny z niemal macierzyńską miłością. Często nazywają ją po prostu „a muntagna”, bądź wręcz „Mamma Etna” podkreślając w ten sposób rolę jaką pełni w ich codziennym życiu.

W dzisiejszych czasach nazwa Etna pozostaje powszechnie rozpoznawana. Stała się symbolem sycylijskiej tożsamości i dumy, reprezentując nie tylko siłę wulkanu na wyspie, ale także jej wyjątkowe znaczenie kulturowe. Status Etny jako obiektu światowego dziedzictwa UNESCO i cudu natury Ziemi (przyznany w 2013 r.), jeszcze bardziej umocnił znaczenie i dziedzictwo jej nazwy.

Dołączona do wpisu mapa erupcji Etny pochodzi z pracy włoskich i francuskich geologów: “Mount Etna eruptions of the last 2,750 years: revised chronology and location through archeomagnetic and 226Ra-230Th dating” wydanej w Springer Verlag w 2007r. Są w niej wyszczególnione, określone i opisane praktycznie wszystkie erupcje Etny od czasów pre-historycznych do pierwszej dekady XXI wieku. 

Etna: badania barona von Waltershausena

Oprócz głównego szlaku wiodącego na główne kratery Etny istnieje inny: Sentiero Natura Monti Sartorius, wiodący z Rifugio Citelli do Monti Sartorius, grupy siedmiu kraterów ulokowanych na północo-wschodniej części masywu Etny. Skąd wzięła się ta nazwa??? Otóż nie pochodzi od nazwy najdłuższego mięśnia w człowieczym ciele, który rozciąga się od miednicy wzdłuż wewnętrznej strony uda aż do łydki, a od jednego z imion barona von Waltershausena niemieckiego fizyka i geologa, profesora na Uniwersytecie w Gӧtingen, który w latach 1836-1843 wraz z kolegami z Włoch i Niemiec prowadził pomiary i badania geologiczno-kartograficzne Etny. Efektem kilkuletniego opracowania zebranych danych był wydany w Getyndze (w 1853 r.) monumentalny Atlas des Ätna, w którym po raz pierwszy geodezyjno-kartograficznie i geologicznie zmapowano cały kompleks wulkanu, z opisami spływów lawy z kolejnych erupcji.

Kilka słów o tym wybitnym niemieckim geologu i twórcy niemieckiej wulkanologii.

Wolfgang Sartorius von Waltershausen urodził się w 1809 r. w Getyndze i kształcił się na tamtejszym uniwersytecie, gdzie jego ojciec Georg był profesorem i wykładowcą ekonomii i historii. Bliskim przyjacielem rodziny był Johan Wolfgang von Goethe, który podawał go do chrztu i po którym otrzymał pierwsze imię. Studiował nauki matematyczno-chemiczne i przyrodnicze, a w szczególności mineralogię. Z kolei jego jedyny syn August, był znanym profesorem - ekonomistą, który specjalizował się w gospodarce amerykańskiej.

Jak już wspomniałem Wolfgang od 1836 r. z grupką niemiecko-włoskich badaczy, prowadził badania geodezyjno-geologiczne na Etnie. W zasadzie, każdy z jego współpracowników w późniejszych latach mógł się poszczycić wybitnymi osiągnieciami naukowymi. Najdalej zaszli: jego rodak - Christian Heinrich Peters, który po emigracji do Stanów został profesorem w Hamilton Collage, astronomem i odkrywcą licznych planetoid, gwiazd i galaktyk, a także Francesco Saverio Cavallari, ceniony w Meksyku i Włoszech profesor architektury i archeologii.

Po powrocie w 1843 r. z Etny Waltershausen kilkakrotnie odwiedził Islandię. Efektem były publikacje: Physisch-geographische Skizze von Island (1847), Über die vulkanischen Gesteine in Sizilien und Island (1853), and Geologischer Atlas von Island (1853). W tym czasie został też mianowany profesorem geologii i mineraologii na swej rodzimej uczelni w Getyndze. Piastował tą funkcję, aż do swojej śmierci w 1876 r.

W 1866 r. opublikował szeroko komentowany esej: Recherches sur les climats de l'époque actuelle et des époques anciennes, w którym stawia tezę, że epoka lodowcowa na Ziemi spowodowana była jej ruchami tektonicznymi.

W 1880 r. Arnold von Lasaulx opublikował własnoręcznie przejrzane, nieznane wcześniej notatki Waltershausena w postaci grubego tomu Der Ätna, uzupełniającego wydany wcześniej Atlas.

Ale powróćmy do Kraterów Sartoriusa. Powstały one w trakcie erupcji Etny w 1865 roku. Po jej zakończeniu 28 czerwca 1865 r. geolodzy z Katanii zadecydowali aby nazwać je imieniem Waltershausena. Nazwa się przyjęła! Jako że szlak prowadzący na Kratery Sartoriusa jest krótki i łatwy, corocznie odwiedza je tysiące piechurów, wśród których tylko nieliczni wiedzą skąd wzięła się ich nazwa.

W późniejszym czasie imieniem Waltershausena nazwano również minerał sartoryt (PbAs2S4), a także lodowce: Waltershausen i Waltershausen Nunatak w Parku Narodowym północno-wschodniej Grenlandii.

W 2013 r. cała Etna zastała wpisana na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Prezentowana mapa wulkanologiczno-topograficzna Etny opracowana została przez profesora Emilio Chaix’a w 1892 r. (Bibliothèque nationale de France, GED-1580) na podstawie jego badań topograficznych jak i wcześniejszych prac Wolfganga Sartoriusa von Waltershausen i Arnolda von Lasaulxa.

EDIT: Trwa wyciek lawy z indonezyjskiego wulkanu Lewotobi Lakilaki (Flores, Indonezja). Główny wylew lawy ma miejsce na jego zachodnim zboczu. Eksplozje wulkaniańskie emitują popiół na wysokość 3-4.3 km. Okolice wulkanu są przysypane popiołem. 

Mapa nr 2 erupcji wulkanu Etna w latach 1634-36

Ta monochromatyczna mapa (rysunek; 47,3 × 33,2 centymetra) różni się graficznie i jest zdecydowanie bardziej szczegółowa od mapy 1. Została dołączona do listu, który jezuita ojciec Antoine Leal wysłał z Malty 18 marca 1636 r. do Monsieur Dop’a. W liście, który wraz z mapą jest zachowany w Bibliothèque National de France (Occidental Division, Dupuy, numer 488, folio 173), Leal informuje, że ​​odwiedził najsłynniejsze miejsca kultu na Sycylii, a podczas pobytu w Katanii 8 grudnia 1635 r., wziął udział w wycieczce na będącą od 1634 r. w stanie erupcji Etnę.

Mapa realistycznie przedstawia wypływ lawy z nowego krateru i jej spływ na zachód i wschód w stosunku do blokujących Katanię wzgórz Salto del Cane. W tym samym czasie z głównego krateru Etny emitowany jest popiół? Ponadto autor przedstawia na niej 27 lokalnych wiosek, nieaktywne kratery i inne obszary wulkanu. Widać też grupę modlących się osób, pragnących w ten sposób powstrzymać potoki spływającej lawy.

Mapa i opis pomagają przedstawić erupcję z 1635 r. w sposób bardziej szczegółowy i dokładny.

Erupcja wulkanu Etna z lat 1634-36 na starej mapie

Etna nadal zaskakuje badaczy, którzy badają historię jej licznych erupcji. Podczas przeprowadzonych na początku tego wieku szeroko zakrojonych badań w celu opracowania nowego katalogu jej erupcji, odnaleziono dwie mapy które wcześniej nie były znane badaczom. Dotyczą one erupcji wulkanu, która rozpoczęła się 19 grudnia 1634 r. i trwała do czerwca 1636 r.

Obie są ważnymi źródłami ikonograficznymi, pozwalają bowiem uzyskać pełniejszy obraz erupcji, dostarczając przy tym znaczących i uzupełniających elementów do dwóch odrębnych, a także nieznanych wcześniej raportów im towarzyszących, sporządzonych przez dwóch odwiedzających w tym czasie Sycylię jezuitów, jednego nieznanego Włocha i jednego znanego z nazwiska Francuza.

Prezentowana dzisiaj mapa (rysunek 28,8 × 39,5 centymetra), zachowana w Biblioteca Nazionale Centrale di Roma (Fondo Gesuitico, numer 763), jest dołączona do napisanego raportu z 1635 roku. Jego anonimowy autor, który prawdopodobnie również wykonał rysunek, był naocznym świadkiem erupcji od 19 grudnia 1634 roku do co najmniej 17 stycznia 1635 roku. Widział ją z Katanii i kilku wiosek wokół wulkanu. W swym raporcie oświadcza, że skrupulatnie obserwował miejsca i że podane przez niego informacje topograficzne są poprawne, ponieważ otrzymał pomoc od lokalnego przewodnika, zaś na początku stycznia 1635 r., z tymże przewodnikiem udał się na wycieczkę w pobliże aktywnego krateru.

Na dołączonej do raportu grafice z notatkami po łacinie, wypływająca z Etny czterema głównymi odnogami lawa jest czerwona, grunt jest ochrowy, a istniejąca wówczas „strefa śniegu”— biała. Siedem lokalizacji autora jest zaznaczonych za pomocą czarnych kropek. Powierzchnia wulkanu jest rzutowana na płaską powierzchnię, tak jakby rysownik chciał przedstawić wszystko, co się wydarzyło, a nie tylko to, co można było zobaczyć z danego punktu obserwacyjnego.

Według obserwatora najbardziej wysunięty na wschód strumień lawy rozciągał się aż do terytorium Acireale (oznaczonego na mapie jako Jaco). Informacje o tym były nieznane we wcześniejszej literaturze wulkanologicznej poświęconej Etnie.

Erupcja wulkanu Etna w latach 1634-36 miała miejsce na południowej stronie Valle del Bove i zniszczyła wypływem lawy lasy i winnice pomiędzy Zafferana Etnea a Fleri. Do ostatniej jak dotąd silniejszej erupcji sycylijskiego wulkanu doszło 10 listopada 2024 roku. 

http://wulkanyswiata.blogspot.com/2024/11/erupcja-wulkanu-etna-ktora-zignoroway.html

Najnowsze informacje o Maurycym Komorowiczu

W opublikowanej w 1909 r. popularnonaukowej książce poświęconej wulkanom: Feuergewalten; gemeinverständliche Schilderung vulkanischer Phänomene do opisu Etny, Komorowicz posłużył się rysunkiem niemieckiego geologa Sartoriusa von Waltershausena. Rysunek powstał w czasie pobytu Sartoriusa na Sycylii, w latach 1834 - 1843 kiedy to prowadził badania kartograficzno-geologiczne wulkanu. Wynikiem tych prac był monumentalny Atlas des Ätna (1858–1861), w którym zobrazowane zostały potoki lawy pojawiające się w trakcie kolejnych, historycznych erupcji wulkanu. Następnymi laty von Waltershausen swą uwagę skierował na Islandię i wulkanom tej wyspy były poświęcone jego kolejne książki. Do Sartoriusa i Etny powrócę w kolejnych wpisach.

Zachęcony Waszymi Drodzy Czytelnicy komentarzami, które pojawiły się pod opublikowanymi tekstami poświęconymi zapomnianemu wulkanologowi Maurycemu Komorowiczowi, postanowiłem pogrzebać w dostępnych w Internecie niemieckich i holenderskich archiwach, aby dowiedzieć się więcej o jego pracy na Molukach. Okazało się, że kontrakt z holenderską służbą geologiczną podpisał praktycznie zaraz po obronie swojego doktoratu poświęconego islandzkim wulkanom półwyspu Reykjanes i obszaru Strytur. Już w sierpniu 1912 r. (a nie jak podałem za wiki, że na początku 1913 r.) pojawił się wraz z Cecylią w Batawii (dzisiejsza Jakarta), w ówczesnych Indiach Holenderskich (dzisiejsza Indonezja). Od wiosny 1913 r. prowadził badania obszaru wulkaniczno-sejsmicznego rozciągającego się od wyspy Sulawesi poprzez wyspy Sangir, aż do wysp Filipin. Celem tych badań było zbadanie przyczyn i zasięg wstrząsów sejsmicznych, jakie miały miejsce w tym rejonie w marcu 1913 r. Z zapisów holenderskich wynika, że 2 marca 1914 r. Maurycy zostaje zwolniony z funkcji rządowego geologa; otrzymuje trzymiesięczną odprawę i wraz z Cecylią powraca do Berlina. Przyczyną była “udowodniona fizyczna niemożliwość sprawowania funkcji”. Wynika z tego, że w Indonezji Komorowiczowie przebywali ponad 1.5 r. (Sierpień 1912 – Marzec 1914). Opisy i wyniki swych badań Maurycy opublikował w roczniku "Zeitschrift für Vulkanologie" No 2 (1916).

Z pewnością Komorowiczowie jeszcze w 1916 r. mieszkają w Berlinie Schoenebergu w willi przy ulicy Gustava Müllera 33. Wiadomo również, że Cecylia umiera 12 maja 1919 r. i zostaje pochowana w kwaterze Popielów na cmentarzu Rakowickim w Krakowie. W tym samym roku Maurycy jest ewakuowany przez swego wuja do majątku Gorzyczki w Wielkopolsce, gdzie przebywa do swej śmierci w 1923 r. Jeżeli zdobędę jakieś dalsze informacje, to będę informował w kolejnych wpisach.

Erupcja wulkanu Etna, którą zignorowały media

                                                 

Rankiem 10 listopada br. rozpoczęła się erupcja sycylijskiego wulkanu Etna, którą śmiało można określić mianem paroksyzmu erupcyjnego. Z racji tego że wulkan pokrywała gęsta pokrywa chmur, nie wiadomo nawet z którego krateru wzniosła się wysoka na ponad 7 km kolumna popiołu: Bocca Nuova czy Voragine? Opad popiołu miał miejsce na wschodnim zboczu sycylijskiego wulkanu m.in. w Milo, Giarre, Macchia, Riposto, Mascali, Sant Alfio i Torre Archirafi. 

Co ciekawe, była to erupcja, którą kompletnie zignorowały polskie media, gdyż nawet 11 listopada nie ukazał się żaden artykuł jej dotyczący. Może dlatego, że nie ma zbyt wielu jej zdjęć, zatem nie była atrakcyjna dla rodzimych dziennikarzy często generujących clickbait za clickabaitem. Miałem to szczęście, że zdjęcia kolumny popiołu z Etny przesłał mi z pokładu samolotu Michał Sedzik. Są to jedne z nielicznych zdjęć erupcji Etny z 10 listopada br. w sieci.

Ostatni poprzedni paroksyzm erupcyjny wulkanu Etna miał miejsce w nocy z 14 na 15 sierpnia br. z krateru Voragine.

Serio czasem odnoszę wrażenie, że media są zainteresowane wulkanami tylko wówczas, gdy ich erupcje niszczą wsie i miasteczka, zabijają ludzi, tudzież zamykają lotniska stanowiąc dyskomfort dla podróżnych. 

Trwa intensywna, acz już raczej umiarkowana aktywność erupcyjna (efuzywna i eksplozywna) indonezyjskiego wulkanu Lewotobi Lakilaki (Flores). Ze zboczy wulkanu schodzą wylewy lawy. Wulkaniańskie eksplozje generują obłoki popiołu o wysokości 3-5 km.

Niewielkie i krótkie emisje popiołu miały miejsce 11 listopada br. z wulkanu Kanlaon (Negros, Filipiny).

Zachęcam do kawowego bądź patronackiego wsparcia WŚ, jeśli macie taką możliwość czy chęć. Za wszelkie dobrowolne wsparcie będę niezmiernie wdzięczny. Zależy mi na popularyzacji wulkanów i chcę to robić najlepiej jak potrafię. 

https://patronite.pl/wulkanyswiata

https://buycoffee.to/wulkanyswiata

Piąty paroksyzm erupcyjny wulkanu Etna w 2024 roku

                                               

Około godziny piątej rano czasu lokalnego rozpoczął się piąty w tym roku paroksyzm erupcyjny wulkanu Etna z krateru Voragine. Zapoczątkowała go nocna intensyfikacja trwającej od kilku dni aktywności strombolijskiej w kraterze Voragine. Tak jak poprzednie obecny paroksyzm erupcyjny objął wysokie na setki metrów fontanny lawy (przewyższające kilometr wysokości), kolumnę popiołu sięgającą wysokości 10-11 km oraz opad pyłu wulkanicznego m.in. w Giarre, Zafferana Etnea czy Milo, a także na autostradę A18 z Messyny do Katanii. Tym razem lotnisko międzynarodowe w Katanii nie zostało zamknięte; zamknięty został jedynie sektor B1, zredukowano także liczbę lotów pasażerskich do 6 na godzinę. W Zafferana Etnea opad lapilli uszkodził szyby kilku samochodów. 

Erupcja zaczęła słabnąć około godziny 09.30. Trwa jednak wyciek lawy z Voragine do krateru Bocca Nuova. Czoło wylewu lawy, który się przelał znajduje się na oszacowanej wysokości 3000 metrów. 

https://www.facebook.com/reel/1628891821291640

Poprzedni paroksyzm erupcyjny sycylijskiej Etny miał miejsce 23 lipca 2024 r.

Zdjęcie: Asia Pióro/ Trails of Sicily, Carmelo Grasso.

Możliwość kawowego wsparcia WŚ. Z góry dziękuję.

https://buycoffee.to/wulkanyswiata

Czwarty paroksyzm erupcyjny z wulkanu Etna w 2024 r.

W chwili gdy piszę te słowa trwa czwarty paroksyzm erupcyjny wulkanu Etna z krateru Voragine. Rozpoczął się on w nocy z 22 na 23 lipca intensyfikacją aktywności strombolijskiej i fontannami lawy z Voragine. Wysokość kolumny popiołu nad wulkanem wynosi kilka km. Lekki opad popiołu ma miejsce w Belpasso, Ragalna, Rifugio Sapienza, Nicolosi, Gravina i w części Katanii. Zdj. GL Ivy Zaghy.

Mieszkańców okolic Etny znowu czeka uciążliwe sprzątanie. 

Kilka dni temu ustał wyciek lawy na południowych i wschodnich stokach indonezyjskiego wulkanu Lewotolo. 

A na dniach fotorelacja z wyprawy Tomasza na wulkan tarczowy Karthala (Komor Wielki, Komory, Ocean Indyjski). Powoli zbieram do niej materiały.

Wczoraj stuknęło mi na Facebooku 55 000 obserwujących. Czy to dużo czy mało, oceńcie sami. Tak czy owak, nieodmiennie zachęcam do wsparcia WŚ, jeśli macie ochotę i możliwość. Z góry dziękuję i pozdrawiam serdecznie. Jutro pojawi się materiał z ostatnich dni na TikToku.

https://patronite.pl/wulkanyswiata

https://buycoffee.to/wulkanyswiata

Paroksyzmy erupcyjne wulkanów Stromboli i Etna

                                                   

Przez ostatnie dni nie byłem zbytnio aktywny w mediach społecznościowych, gdyż przebywałem w Bolkowie na festiwalu Castle Party 2024. Na CP jeżdżę od 2014 roku, gdyż jestem fanem subkultury gotyckiej i muzyki tam prezentowanej (rock gotycki, darkwave, coldwave, EBM, aggrotech, dark ambient, ethereal, neofolk, doom metal, post-punk, dark industrial, dark electro, itd.) Tyle tytułem dygresji. 

11 lipca o godzinie 14.07 czasu lokalnego doszło do paroksyzmu erupcyjnego (serii eksplozji) wulkanu Stromboli, który wygenerował spływy piroklastyczne docierające do morza. Powstało małe tsunami o wysokości 50 cm. Kolumna erupcyjna wzniosła się na wysokość 4 km. Tym razem obyło się bez zniszczeń i ofiar śmiertelnych na wyspie. Od ponad tygodnia wulkan Stromboli objęty jest czerwonym stopniem alarmu. Zdj. Sebastiano Cannavo, Alfredo Spitaleri.

Od lipca 2019 roku nie wolno się wspinać na partie szczytowe wulkanu (paroksyzm erupcyjny z 3 lipca 2019 r., w wyniku którego zginął 35-letni mężczyzna).

Po południu 14 lipca doszło do nagłej emisji popiołu z NE Crater wulkanu Etna.

Natomiast 15 lipca doszło do trzeciego w tym roku paroksyzmu erupcyjnego wulkanu Etna z krateru Voragine. Objął on sięgające setek metrów fontanny lawowe oraz intensyfikację aktywności strombolijskiej. Erupcja była widoczna m.in. z Zafferana Etnea (wystąpił tam opad popiołu i lapilli), Katanii, a nawet o oddalonej o niespełna 120 km wyspy wulkanicznej Stromboli. Kolumna erupcyjna nad wulkanem wzniosła się na wysokość kilku km. 

14 lipca o godzinie 09.28 czasu GMT japoński wulkan Sakurajima wyemitował obłok popiołu o wysokości 2.1 km.

15 lipca zarejestrowana została satelitarnie emisja gazu i pary na bezludnej wyspie wulkanicznej Matthew Island (Vanuatu). To pierwsza aktywność erupcyjna tego wulkanu od 1956 roku.

Przynajmniej od 19 lipca trwa aktywność erupcyjna w morzu blisko plaży Okinahama na południu wyspy wulkanicznej Iwojima (Japonia). Zatem jest szansa uformowania się nietrwałej nowej wysepki wulkanicznej.

Stromboli i Etna we Włoszech oraz Home Reef w Tonga

                                              

Dzisiaj krótka notka związana z aktywnością wulkaniczną na Ziemi i ciekawostkami związanymi z wulkanami. 

3 lipca 2024 roku o godzinie 18.46 z wulkanu Stromboli wskutek zawalenia się części aktywnego stożka hornito zszedł Sciara del Fuoco spływ piroklastyczny, który dotarł do linii brzegowej. Potem miał miejsce (po osuwisku) niewielki wyciek lawy. 

4 lipca o godzinie 16.10 lokalnego czasu z otworu szczelinowego na wysokości 700 metrów pod północnym obszarem krateru zaczął spływać Sciara del Fuoco niewielki wylew lawy, który dotarł do morza i zaczął formować małą lawową deltę. O godzinie 18.18 miał miejsce spływ piroklastyczny, który pomknął w dół Sciara del Fuoco. Wcześniej, bo o godzinie 14.11 doszło do eksplozji z południowo-zachodniego obszaru krateru. Zdj. spływu piroklastycznego ze Stromboli docierającego do morza Domenico D'Ambra.

Po godzinie 16 lokalnego czasu rozpoczął się pierwszy w tym roku paroksyzm erupcyjny wulkanu Etna z krateru Voragine. Obłok popiołu sięgnął wysokości 4.5 km. Opad lapilli miał miejsce m.in. w Zafferana Etnea, Fiumefreddo di Sicilia oraz w Katanii. W związku z zamknięciem sektora przestrzeni powietrznej B2 niektóre loty pasażerskie z lotniska w Katanii są opóźnione. W chwili gdy piszę te słowa o godzinie 23.30 czasu polskiego erupcja sycylijskiego wulkanu wciąż trwa (fontanny lawy mają miejsce z krateru Voragine). Zdj. z wioski Profetina Dagmara.

EDIT: Rankiem 5 lipca paroksyzm erupcyjny z wulkanu Etna ustał. Trwał 12 godzin.

6 lipca doszło do erupcji wulkanu błotnego Wandan (Tajwan), który znajduje się blisko świątyni. Miała miejsce emisja mułu, doszło do samozapłonu gazów.

Jak informują wulkanolodzy z AVO (Alaska Volcano Observatory) pomiędzy 15 maja a 15 czerwca w kraterze wulkanu Spurr (Alaska) pojawiło się jezioro kraterowe, prawdopodobnie wskutek niewielkiej intruzji magmy, która nie doprowadziła do wybuchu. Do erupcji Spurr doszło m.in. 18 sierpnia 1992 roku z pasożytniczego krateru Crater Peak. 

Erupcja wulkanu Home Reef (Tonga) w toku. Lawa powiększa powierzchnię najmłodszej obecnie wysepki na Ziemi. Nie wiedzę tutaj potencjału na niszczycielską erupcję a la Hunga Tonga-Hunga Ha'apai ze stycznia 2022 roku, niemniej jednak fascynują mnie nowo powstałe/powstające wyspy wulkaniczne na naszej planecie. Zdj. kapitana Mike'a Fa'asolo. 

No i zachęcam do rozważenia jednorazowego bądź okresowego wsparcia WŚ, jeśli podoba Wam się mój sposób popularyzacji wulkanów w Polsce. Z góry dziękuję, pozdrawiam i podaję linki wsparciowe.

https://buycoffee.to/wulkanyswiata

https://patronite.pl/wulkanyswiata

W czerwcu wpłynęły mi 33 kawy, a na Patronite mam obecnie 17 Patronów.

 

EDIT: W nocy 7 lipca zintensyfikowała się aktywność strombolijska w kraterze Voragine i rankiem tego samego dnia rozpoczął się drugi paroksyzm erupcyjny wulkanu Etna z wysoką kolumną popiołu i fontannami lawy. Opad popiołu miał miejsce m.in. w Milo, Giarre, Acireale i Zafferana Etnea. Tym razem międzynarodowe lotnisko w Katanii nie zostało zamknięte. 

Od razu info dla dziennikarzy piszących artykuły o aktywności erupcyjnej sycylijskiego wulkanu: te silniejsze erupcje wulkanu Etna (tzw. paroksyzmy) z jego kraterów centralnych póki co nie stwarzają zagrożenia dla ludzi ani dla okolicznych miasteczek. Miejscowi jedynie narzekają, że czeka ich dużo sprzątania.

Obecnie nowy stożek uformowany przez oba paroksyzmy erupcyjne jest prawdopodobnie najwyższym punktem Etny. Krater Bocca Nuova (zachodni krater centralny) wypełnia lawa z obu tych erupcji, wyciek lawy objął także zachodnie zbocze sycylijskiego wulkanu.  

Wyciek lawy z wulkanu Stromboli (Wyspy Liparyjskie) dociera do morza formując lawową deltę u podnóża Sciara del Fuoco.

Czwarty paroksyzm erupcyjny wulkanu Etna w 2023 r.

Aktywność strombolijska w New SE Crater wulkanu Etna trwała od trzech tygodni. Jej kulminacją był wieczorno-nocny paroksyzm erupcyjny, który miał miejsce 1 grudnia i obejmował sięgające setek metrów fontanny lawy i wyciek lawy w kierunku podstawy krateru. Obłok popiołu nad SE Crater sięgnął wysokości 9.1 km. Zdj. via Twitter.

Erupcja była doskonale widoczna z okolic wulkanu, a nawet z Katanii (np. z portu). 

Trwa intensywna aktywność lawowa w południowym i północnym kraterze wulkanu tarczowego Erta Ale w Etiopii. Lawa wypływa z dwóch aktywnych stożków hornito.