Enceladus i gejzery

Sonda kosmiczna Cassini sfotografowała erupcję lodowego gejzeru na powierzchni księżyca Saturna, Enceladusa. Jeśli przybliżycie górne zdjęcie i spojrzycie na biegun południowy globu dostrzeżecie słabe lodowe halo. To właśnie wybuchający lodowy gejzer, co dobitnie wskazuje na obecność oceanów na powierzchni Enceladusa. Kriowulkanizm Enceladusa świadczy o ponadprzeciętnej aktywności niewielkiego księżyca o średnicy 500 km. Przypuszcza się, że lodowe gejzery przyczyniają się do powstania słabego pierścienia E Saturna.

Erupcja wulkanu Reventador w Ekwadorze

O czynnym wulkanie Reventador w Ekwadorze media nader rzadko wspominają z uwagi na jego odosobnioną lokalizację, a okazuje się, że 10 lutego 2012 roku wyprodukował całkiem solidną chmurę erupcyjną (na górnym zdjęciu) sięgającą wysokości 2 km. Zdjęcia satelitarne wykazały obecność anomalii termicznej w kraterze wulkanu. Obok Sangay, Guagua Pichincha i Tungurahua Reventador uchodzi za najbardziej aktywny wulkan w Ekwadorze słynący z eksplozywnych erupcji. Dość powiedzieć, że jego silna erupcja w 2002 roku była najpotężniejszą erupcją w Ekwadorze od 84 lat i miała siłę 4 w skali VEI.

Na dolnej fotografii erupcja Reventador w 2007 roku.

Turyści niemieccy nadal w niewoli / Lokon-Empung

Dwaj niemieccy turyści porwani przez etiopskich rebeliantów z krawędzi kaldery wulkanu Erta Ale w dalszym ciągu są przetrzymywani w niewoli. Za ich porwanie oraz zamordowanie 5 innych turystów odpowiada Rewolucyjno-Demokratyczny Front Jedności Afar (ARDUF), który ostrzega, że jakakolwiek akcja militarna przeciwko bojówkarzom 'zagrozi życiu obywateli Niemiec' i to rząd Etiopii odpowie za ich śmierć. Od daty masakry na Erta Ale czyli 18 stycznia miały miejsce starcia między wojskiem a ARDUF. Wbrew buńczucznym zapewnieniom nastawionych na zysk biur turystycznych region Afar nadal nie jest bezpieczny.

Powołując się na The Jakarta Globe aktywny wulkan Lokon-Empung (Sulawesi, Indonezja) przeszedł dzisiejszym rankiem kolejny epizod erupcyjny z chmurą popiołu sięgającą wysokości 2 km. Lokalne władze apelują, aby nie zbliżać się do wulkanu - strefa zagrożenia wynosi 2.5 km. Mieszkańcom żyjącym w odległości do 3.5 km na wschód od aktywnego krateru Tompaluan polecono przygotować się do ewentualnej ewakuacji.

Erupcja wulkanu Karkar?

Według Global Volcanism Program 1 lutego 2012 roku miało dojść do erupcji bazaltowo-andezytowego stratowulkanu Karkar, który wyprodukował obłok popiołu sięgający wysokości 7.6-10.7 km. Wulkan znajduje się na wyspie Karkar położonej niedaleko wybrzeża Papui Nowej Gwinei. Erupcje wulkanu w czasach historycznych miały miejsce ze stożka Bagiai znajdującego się w kalderze wewnętrznej o szerokości 3.2 km oraz głębokości 300 metrów i były w dużej mierze freatyczne i budujące stożek. Eksplozywna erupcja Karkar stanowi zatem pewne zaskoczenie. Na zewnątrz kaldery odnajdziemy liczne pierścienie tufowe, maary i stożki żużlowe. Zastanawiam się, czy aby na pewno erupcja ta miała miejsce, bo informacje o niej są niestety nader skąpe.

Na zdjęciach wewnętrzna kaldera Karkar i erupcja freatyczna wulkanu w 1979 roku.

Erupcja Etny z 8-9 lutego 2012 roku - galeria

Pojawiły się w sieci pierwsze profesjonalne fotografie paroksyzmu erupcyjnego Etny z 8-9 lutego 2012 roku. Aż przyjemnie popatrzeć na tak cudowne zdjęcia. Moim marzeniem od dawna było fotografować wybuchające wulkany. Może kiedyś się ono ziści. Faktem jest, iż Etna chyba na zawsze pozostanie najbardziej fotogenicznym wulkanem na Ziemi.

Linki:

http://www.dailymail.co.uk/news/article-2098709/Football-stars-stranded-Italian-island-Sicily-Mount-Etna-bursts-life-forces-airport-closed.html

http://www.ansa.it/web/notizie/photostory/primopiano/2012/02/09/visualizza_new.html_76527867.html?idPhoto=7

http://www.repubblica.it/ambiente/2012/02/09/foto/etna_scene_da_un_eruzione-29581021/1/?ref=HRESS-13

Skutki socjoekonomiczne erupcji El Hierro

Podwodna erupcja wulkaniczna tuż koło El Hierro przykuwa uwagę wulkanologów z całego świata, ale jej skutki dla kanaryjskiej wysepki są coraz bardziej opłakane. W parlamencie hiszpańskim mówi się wręcz o socjoekonomicznym kolapsie gospodarki El Hierro opartej na turystyce i rybołówstwie. Wody wokół wysepki były wymarzonym miejscem dla płetwonurków mogących obserwować podmorskie życie w całej swojej krasie (mureny, barrakudy, graniki, czarne koralowce itd.) Ryby zniknęły wskutek braku tlenu oraz emisji ditlenku węgla i ditlenku siarki. Będą musiały minąć miesiące po zakończeniu erupcji, aby organizmy wodne na nowo zaczęły egzystować w głębinach. Katastrofa nie ominęła branży turystycznej i przetwórstwa rybnego: pensjonaty/bed and breakfasts są pozamykane, restauracje świecą pustkami, na przystaniach cumują bezużyteczne łodzie rybackie. I choć erupcja z aktywnego krateru znajdującego się obecnie około 130 metrów pod powierzchnią Atlantyku pompuje do wód oceanicznych pierwiastki biogenne nie wiadomo kiedy i w jaki sposób się zakończy. Czy nieprzerwanie będzie miała charakter podmorski? A może wśród huku i głośnych detonacji narodzi się efemeryczna wysepka wulkaniczna - tak jak było w przypadku sursteyańskiej erupcji Jebel Zubair w Jemenie? Albo wybuchnie któryś z licznych stożków na wyspie El Hierro? Odpowiedzi dostarczy tylko upływ czasu.

Drugi paroksyzm erupcyjny Etny w 2012 roku...

...powoli zmierza ku zakończeniu. W nocy 8 lutego 2012 roku rozpoczęła się intensywna aktywność Nowego Południowo-Wschodniego Krateru, która osiągnęła swój punkt kulminacyjny około 5 rano 9 lutego 2012 roku. Lawa wypływająca z krateru dotarła na odległość 2 km w kierunku Valle del Bove - tą samą drogą jaką przebyła w trakcie wylewu 5 stycznia. Na zdjęciu fotografia termalna drugiego paroksyzmu erupcyjnego Etny w tym roku - dłuższego niż poprzednie, acz mimo wszystko mniej intensywnego. Ja tymczasem czekam na bardziej szczegółowe informacje. I tak w zasadzie niusy o Etnie będą się pojawiały co miesiąc.

EDIT: Paroksyzm erupcyjny trwał 5.5 godziny włączając w to epizody fontann lawy. Światło z pełni księżyca dopełniało piękna malowniczego spektaklu. Chmura erupcyjna zdaniem wulkanologa Borisa Behncke była ogromna. Zamknięto lotnisko w Katanii. Kulminacją paroksyzmu Etny były wielkie eksplodujące bąble magmy i głośne detonacje. W kraterze były aktywne dwa otwory erupcyjne, szczeliny na południowo-wschodnich i północnych stokach stożka Nowego Południowo-Wschodniego Krateru nie wykazywały aktywności. Stwierdzono brak spływów piroklastycznych.

Na deser pierwszy materiał filmowy z epokowego wydarzenia: dotarcia przez rosyjskich badaczy do podlodowego antarktycznego jeziora Wostok. Pobrali oni do biologicznej analizy 40 litrów zamrożonej wody.

Mała erupcja sycylijskiej Etny

Po sporadycznych przejawach aktywności strombolijskiej o godzinie 21.00 wieczorem doszło do małej erupcji wulkanu Etna z Nowego Południowo-Wschodniego Krateru. Słabe eksplozje wyrzucały rozżarzone bomby wulkaniczne poza krater. Z uwagi na kiepskie warunki pogodowe zdjęcia z kamer, którymi dysponuje są pośledniej jakości.

Jawajski wulkan Semeru w nocy pomiędzy 6 a 7 lutego 2012 roku wypuszczał gazowe obłoki docierające na wysokość 300 metrów. Strefa zagrożenia rozciąga się na odległość 4 km wokół wulkanu. Mieszkańcy Besuk Sat, dystryktu Pasrujambe i przylegających doń terenów oczekują na opad popiołu. Zakazana jest wspinaczka na Semeru i próby dotarcia do aktywnego krateru Jonggring Seloko.

To i owo o Mount Cameroon

Mount Cameroon (Kamerun) jest najwyższym wulkanem Afryki Zachodniej i zarazem jednym z najaktywniejszych wulkanów afrykańskich. W ciągu ostatnich 350 lat odnotowano 18 jego erupcji. Mount Fako (regionalna nazwa wulkanu) znajduje się na przybrzeżnym krańcu Rowu Tombel o powierzchni 800 km kwadratowych. Drugim stratowulkanem w Rowie Tombel (a w zasadzie w ogromnej kalderze z rowem wulkanicznym wewnątrz) jest Mount Manengouba (do jego ostatniej erupcji z rzędu kraterów doszło w ciągu ostatnich 1000 lat). Rów Tombel posiada gigantyczny rezerwuar magmy. W ubiegłym tygodniu w Rowie Tombel rozpoczęły się harmoniczne wstrząsy niskiej częstotliwości i normalne magmowe wstrząsy na Mount Fako. W piątek 3 lutego 2012 roku miały miejsce małe eksplozje na zboczu wulkanu blisko ośrodka turystycznego Hut 2. W przypadku gdy dojdzie do przyszłej erupcji Mount Cameroon z całą pewnością będzie ona miała charakter eksplozywny - a w jej trakcie bądź po wylew lawy popłynie w kierunku morza. Mount Fako nie jest jednak groźnym wulkanem, także nie ma powodów do obaw. W 1963 roku w zbocze wulkanu uderzył samolot DC6 z 44 osobami na pokładzie. Wszyscy ponieśli śmierć na miejscu. Na zdjęciu Toma Humphreya wylew lawy z Mount Fako w trakcie erupcji w roku 1982.

Rosjanie dotarli do jeziora Wostok

"Wczoraj nasi naukowcy przestali wiercić na głębokości 3768 metrów i dotarli do powierzchni podlodowego jeziora" - owa lakoniczna depesza pojawiła się w dniu dzisiejszym. Przez więcej niż 5 dni amerykańscy badacze stracili kontakt z Rosjanami. Jednak mikrobiolog profesor John Priscu jest pewien, że w wodach jeziora Wostok odnajdzie 'unikalne mikroorganizmy'. Przez 20 milionów lat ów rezerwuar wodny o rozmiarach zbliżonych do kanadyjskiego jeziora Ontario nie miał styczności z ziemskim powietrzem. Czy w najbliższym czasie poznamy rosyjskie wyniki badawcze? Czy w jeziorze Wostok żyją 'ekstremofilne' organizmy? Będę się starał informować o tym na bieżąco.

Addendum - marzec 2013.  Czyżby w podlodowym jeziorze Wostok Rosjanie odkryli biosferę cieni (czytaj: niesamowite bakterie)? Dość długo ociągali się z wynikami badań, a informacje, których udzielali były dotąd sprzeczne. 

http://www.wykop.pl/ramka/1437035/wyniki-badan-wody-z-jeziora-wostok-znalezlismy-nieznane-bakterie/

Eksplozja wulkanu Cameroon w Kamerunie

Według Washington Post w piątek 3 lutego 2012 roku około 23.45 doszło do krótkotrwałej eksplozji wulkanu Cameroon (Fako) w południowo-zachodnim Kamerunie, która trwała zaledwie kilka sekund i zraniła dwoje ludzi na jednym z kraterów wulkanu. Przewodnik górski Peter Buma Linonge oprowadzający grupę norweskich i chińskich turystów opowiada o płomieniach tryskających w górę i opadzie popiołu. We wtorek i środę (31 I - 1 II) mieszkańcy okolicznych miast odczuwali wstrząsy. Eksplozje i owe wstrząsy mogą stanowić prekursory erupcji najwyższego szczytu (4090 metrów) Afryki Zachodniej. Co do rzetelności afrykańskiej prasy nie będę się wypowiadał (pojawiające się sporadycznie erupcje wulkaniczne w Nigerii są zazwyczaj wyssane z palca), lecz warto zacząć monitorować Mount Cameroon (Kamerun, Fako). W wypadku nasilenia aktywności coroczne wejście na wulkan w dniu 18 lutego może zostać anulowane. Ostatnie erupcje Mount Fako miały miejsce w marcu 1999 roku oraz w maju 2000 roku.

Aktywność wulkanu Pagan

W poszukiwaniu aktywności wulkanicznej warto od czasu do czasu zajrzeć na archipelag Marianów. Najnowszy raport USGS z 3 lutego 2012 roku wskazuje, iż nad wulkanem Pagan w dniu 30 stycznia 2012 roku dostrzeżono emisje gazu i jasno-brązowawą chmurę popiołu sięgającą wysokości 3 km. Pagan nie jest monitorowany przez instrumenty naziemne, możliwa jest jedynie obserwacja satelitarna, lotnicza i morska. Na Pagan składają się dwa stratowulkany uformowane w kalderach, a mianowicie North Pagan (570 m) i South Pagan (548 m). Aktywny pozostaje w dużej mierze North Pagan, natomiast erupcje South Pagan zanotowano w latach 1864 i 1929. Erupcja North Pagan w 1981 roku była potężna (4 w skali VEI) i wyprodukowała wylewy lawy. Najsilniejsza erupcja na Marianach w XXI wieku miała miejsce w 2003 roku, gdy wybuchł niespodziewanie wulkan Anatahan.

Na zdjęciach erupcja wulkanu Anatahan w 2003 roku oraz stratowulkan North Pagan.

Nowa wyspa wulkaniczna Jebel Zubair

Prześledziłem sobie właśnie na gorąco PDF naukowca z Jemenu Jamala Sholana o kulisach powstania wulkanicznej wysepki w trakcie erupcji wulkanicznej Jebel Zubair typu Surtsey. Trwała ona od 17 grudnia 2011 roku do 7 stycznia 2012 roku i uformowała wysepkę o wymiarach 650 x 80 metrów pomiędzy wyspami Haycock i Rugged w archipelagu Jebel Zubair. Wyspa jest skomponowana z popiołu wulkanicznego, scorii i materiału alkalicznego. Ostatnia erupcja Jebel Zubair miała miejsce w roku 1824. Na zdjęciach owa nowo postała wysepka - ciekawe, jak długo wytrzyma erozyjne działanie fal Morza Czerwonego.

Nasilenie erupcji wulkanu Tungurahua

Mierzący 5023 metry czynny wulkan Tungurahua nasilił wczoraj rano (4 lutego 2012 roku) swoją aktywność erupcyjną. O 5.50 lokalnego czasu wulkan wybuchł gwałtownie produkując chmurę erupcyjną sięgającą wysokości 7-8 km. Eksplozja trwała 5 minut, a popiół opadł na Baños, Juive, Runtún, Pillate, San Juan i Cotaló. Ze zboczy wulkanu zeszły trzy małe spływy piroklastyczne. Tungurahua znajduje się w odległości 135 km od stolicy Ekwadoru, Quito. Erupcje wulkanu w lipcu 1999 roku i sierpniu 2006 roku uśmierciły sześcioro ludzi. Tungurahua wykazuje przejawy aktywności od 27 listopada 2011 roku. Przygotowywane są plany ewakuacji dla społeczności Cusúa, Bilbao i Penipe na północnych i zachodnich stokach wulkanu.

Wstrząsy sejsmiczne pod Katlą i Eyjafjallajökull/ Puyehue Cordón Caulle

4 lutego 2012 roku kilka małych wstrząsów (dwa boczne i jeden na wierzchołku) miało miejsce na wulkanie Eyjafjallajökull. Wykryto także sejsmiczny rój pod lodowcem Mýrdalsjökull wieńczącym kalderę wulkanu Katla. Być może dochodzi pod Katlą do umiarkowanej intruzji dajki (magmy). Cztery słabe wstrząsy i trzęsienia ziemi pod Eyjafjallajökull odnotowano w ciągu ostatnich 12 godzin. Zapewne do erupcji ani Katli ani Eyjafjallajökull nie dojdzie w najbliższym czasie, ale oto mamy dowód jak nieprzewidywalne potrafią być wulkany.

26 stycznia 2012 roku NASA sfotografowała wciąż wybuchający wulkan Puyehue Cordón Caulle w Chile. Wulkan ciągle objęty jest czerwonym stopniem alarmu, a chmury popiołu wyprodukowane przez niego co pewien czas zakłócają transport lotniczy nad Argentyną. Na zdjęciach miłośnika wulkanów Hugo Teffnena obecnie umiarkowana erupcja Puyehue Cordón Caulle - 10 styczeń 2012 plus foto NASA.

El Hierro i Nyamuragira

W początkowych dniach lutego 2012 roku podmorska erupcja El Hierro nabrała większego wigoru. Zielona plama na powierzchni oceanu znacznie powiększyła się objętościowo, a na powierzchni Atlantyku widoczne są kawałki lawy. Nie da się przewidzieć przyszłości tej erupcji.

W dniach 23-25 stycznia 2012 roku wulkanolodzy obserwowali erupcję Nyamuragira w Kongo. Obecnie mamy uformowane trzy stożki - najwyższy z nich zawiera małe jezioro lawy i wyrzuca rozżarzony materiał wulkaniczny na wysokość do 200 metrów. Wylewy lawy z tego otworu erupcyjnego wędrują kilka kilometrów na północ. Na gorilla.cd.org znajdują się najświeższe zdjęcia autorstwa Richarda Roscoe.

Emisje Popocatépetl

Meksykański wulkan Popocatépetl często gości na łamach mediów wszelkiej maści z uwagi na jego położenie blisko wielomilionowej stolicy Meksyku. Lokalne media meksykańskie wspominają o 14 emisjach gazu, pary wodnej i popiołu odnotowanych we wtorek 31 stycznia po południu, w środę 1 lutego o późniejszej porze i w czwartek 2 lutego wczesnym rankiem. Istnieje obawa większej erupcji wulkanu, która stworzy realne zagrożenie dla Mexico City i innych pobliskich miast. Na górnej fotografii erupcja Popo w czerwcu 1997 roku.

Wzrasta aktywność wulkanu Semeru

Styczeń 2012 roku zaczął się całkiem nieźle pod kątem aktywności wulkanicznej, zatem może luty pójdzie jego śladem. Wzrasta aktywność jawajskiego wulkanu Semeru. Od 29 grudnia 2011 roku do 15 stycznia 2012 roku wulkanem targnęło 8 eksplozji wyrzucających popiół na wysokość 600 metrów. Ich miejsce: krater Jonggring Seloko. 2 lutego 2012 roku spływ piroklastyczny z Semeru dotarł na odległość 2.5 km od krateru. Nie wolno się do Jonggring Seloko zbliżać na odległość mniejszą niż 1 km. Spływ piroklastyczny miał miejsce na południowo-wschodnim zboczu Semeru, które zostało objęte 4-kilometrową strefą zagrożenia. Dla Semeru jako jednego z najaktywniejszych wulkanów Jawy od dzisiaj obowiązuje trzeci stopień alarmu.

Erupcja wulkanu Iliamna na Alasce?

Erupcja alaskańskiego wulkanu Iliamna albo ma w tej chwili miejsce albo może mieć. Wstrząsy na Iliamna trwały od tygodnia, były częste i wzrastały. Ekstremalne zimno (-48 stopni Celsjusza) na Alasce umożliwia aktualną obserwację samotnego wulkanu. Wstrząsy miały miejsce na płytkich głębokościach pod wierzchołkiem i na zboczach, co wskazuje na przemieszczanie się magmy. Jeśli nawet Iliamna do tej pory nie wybuchł to sejsmograf z AVO z ostatniej doby uwidacznia potężną intruzję magmy do komory magmowej wulkanu. Mam nadzieję, że pojawią się wkrótce jakieś zdjęcia z potencjalnej aktywności Iliamna, choć ekstremalne warunki pogodowe nie pozwalają na eksplorację potężnego wulkanu, którego ostatnią erupcję zanotowano w 1953 roku.

Aktywność strombolijska Etny / Erta Ale

2 lutego 2012 roku nocą w Nowym Południowo-Wschodnim Kraterze wulkanu Etna kamery zaobserwowały aktywność strombolijską. Możemy zatem spodziewać się kolejnego paroksyzmu erupcyjnego sycylijskiej Etny w najbliższym czasie.

Wulkan Erta Ale na nowo otwarty dla turystów. 2 tygodnie temu na krawędzi kaldery wulkanu miał miejsce atak terrorystyczny w wyniku którego zginęło 5 ludzi, a 4 turystów zostało porwanych. Do tej pory Niemcy i ich przewodnicy z Etiopii nie zostali uwolnieni. Aby zapobiec przyszłym aktom przemocy i ratować turystyczny biznes rząd Etiopii w rejonie Erta Ale i Dallol zamierza stworzyć specjalną ochronną jednostkę wojskową. Zatem ci z Was, którzy planują wypad do Etiopii na Erta Ale mogą uczestniczyć w grupowych wycieczkach - pod ochroną...

Blisko jeziora Wostok

Z racji tego że interesuję się glacjologią zelektryzowała mnie ta wiadomość. Rosyjscy naukowcy są już o krok od dotarcia do podlodowego jeziora Wostok na Antarktydzie - miejsca, którego od 20 milionów lat nie dotknęły promienie słoneczne. Ekscytację naukowców wzbudza przede wszystkim możliwość odnalezienia do tej pory nie odkrytych i nie zbadanych żywych organizmów. Istnieją jednocześnie obawy zanieczyszczenia delikatnego ekosystemu jeziora przez 'ziemskie' bakterie i fluidy oraz gwałtownego 'odgazowania' jeziora obfitującego w bogate złoża azotu i tlenu. Na Antarktydzie do tej pory odkryto radarem ponad 200 podlodowych jezior - niektóre z nich istnieją pod lodem od czasu, gdy kontynent Antarktydy był złączony z Australią. Rosyjskie odwierty były częstokroć wstrzymywane przez problemy finansowe oraz ekstremalne zimno. Amerykańskie i brytyjskie ekspedycje naukowe planują wiercić w przyszłym roku w celu dotarcia do mniejszych podlodowych jezior Whillansa i Ellswortha. Naukowcy są obecnie niemal w stu procentach pewni, że w jeziorach podlodowych odnajdą życie. Dwa księżyce Jowisza i Saturna, a mianowicie Europa oraz Enceladus posiadają grube pokrywy lodowe pod którymi istnieją zasoby wody. Tam też mogą egzystować jakieś mikroby. Jezioro Wostok jest największym z jezior podlodowych odkrytych na Antarktydzie. Zobaczymy, ile informacji w najbliższym czasie ujawnią Rosjanie.

Pierwsze informacje w marcu 2013 roku.

http://www.wykop.pl/ramka/1437035/wyniki-badan-wody-z-jeziora-wostok-znalezlismy-nieznane-bakterie/

Nowa kopuła lawowa wulkanu Cleveland

Wczoraj podniesiony został do pomarańczowego stopień alarmu dla aleuckiego wulkanu Cleveland, w kraterze którego zaczęła się formować nowa kopuła lawowa. 30 stycznia miała średnicę 40 metrów. Może to doprowadzić do eksplozywnej erupcji i chmury popiołu paraliżującej transport lotniczy. Ostatnie eksplozje Cleveland w dniach 25 i 29 grudnia ubiegłego roku zniszczyły poprzednią kopułę lawową.