Śladami polskiego wulkanizmu: Chełmiec

Chełmiec (851 m) to karbońska kopuła lawowa oraz jeden z najwyższych szczytów Gór Wałbrzyskich. Na jego szczycie znajduje się kamienna wieża widokowa o wysokości 22 metrów (wybudowana w latach 1887-88) oraz biało-czerwony przekaźnik radiowo-telewizyjny. Chełmiec był aktywny w środkowym permie czyli 240 milionów lat temu.

Faza eksplozywna erupcji Eyjafjallajökull

I wtedy się wszystko zaczęło...

Trwała od 14 kwietnia 2010 roku do mniej więcej 21 maja 2010 roku.

Faza efuzywna erupcji Eyjafjallajökull

Z racji tego, że jestem na etapie pisania dużego artykułu o erupcji Eyjafjallajökull w 2010 roku (to ta, w wyniku której europejskie linie lotnicze i biura podróży poniosły kolosalne straty ekonomiczne) zamieszczam dwie galerie z tej erupcji.

Faza efuzywna (lawowa, hawajska) erupcji Eyjafjallajökull: 20 marca do 12 kwietnia 2010 roku.

Galeria wezuwiańska

Uwielbiam archiwalne zdjęcia i powiew historii, które za sobą niosą. Tym razem zaprezentuje moim czytelnikom wybrane fotografie z erupcji Wezuwiusza w latach 1872, 1906 i 1944. Wezuwiusz to jedyny czynny wulkan na lądzie europejskim - od 1944 roku uśpiony. Miałem okazję przechadzać się wokół jego krateru na pierwszym roku studiów czyli jakieś 10 lat temu.

Ogromna chmura popiołu nad wulkanem Szywiełucz

Kamczacki wulkan Szywiełucz w dniu dzisiejszym (13 września 2011 roku) wyprodukował ogromny słup popiołu sięgający wysokości 10.3 km. Po długim okresie uśpienia wulkan uaktywnił się pod koniec 2006 roku i od tego czasu jest w stanie nieustannej erupcji. Od maja 2009 roku chmury popiołu z wulkanu zakłócają transport lotniczy.

Ciekawostka z Pakistanu: W 2010 roku 2 km od wybrzeża Makran wyłoniła się wysepka Malan posiadająca aktywne wulkany błotne. Geolodzy badający wysepkę odnaleźli na niej dobrze zachowane skorupy organizmów morskich, które potrafią przetrwać na siarce i metanie.

Tonga

LATE - Stratowulkan Late (540 m) znajduje się na kolistej wysepce o tej samej nazwie. Posiada krater o szerokości 400 metrów i głębokości 150 metrów, w którym znajduje się efemeryczne jezioro i mała iglica lawowa formująca wertykalny klif. Na północ od jego centralnego krateru znajdują się stożki żużlowe. Miały miejsce dwie eksplozywne erupcje wulkanu Late w czasach historycznych: obie z dwu północno-wschodnich bocznych kraterów zapadliskowych. Wyprodukowały wylewy lawy w latach 1790 i 1854 docierające wschodnimi i północnymi zboczami wulkanu aż do gęstej dżungli. Oba te kratery są obficie zarośnięte, a w jednym z nich mieści się słone jeziorko. W latach 70-tych zaobserwowano słabą aktywność solfatar w kraterze Late. Daty erupcji Late: 1790, 1854.

Madagaskar

AMBRE-BOBAOMBY - Wulkaniczny obszar Ambre-Bobaomby jest zlokalizowany w Parku Narodowym Montagne d'Ambre na północnym krańcu Madagaskaru. Obejmuje młode wulkany oraz jeziora kraterowe. Cały obszar jest gęsto obrośnięty lasem górskim. To jedno z najbardziej wilgotnych miejsc na Madagaskarze obfitujące w lemury. Do jezior kraterowych w Montagne d'Ambre należą: Lac Maudit, Lac Texier, Lac Fantany i Grand Lac, a do wodospadów Święty Wodospad (Sacred Waterfall) oraz Kaskady Antakarana. Daty erupcji nieznane.

Papua Nowa Gwinea

AMBITLE - Zlokalizowana 50 km od południowo-wschodniego wybrzeża Nowej Irlandii (Papua Nowa Gwinea) wyspa Ambitle o kształcie diamentu jest uformowana przez stratowulkan o tej samej nazwie. Centralna kaldera o szerokości 3 km mieści późno plejstoceńskie trachitowe kopuły lawowe. Maar po wschodniej stronie kopuł został uformowany 2300 lat temu. Nisko temperaturowe fumarole, baseny mułu oraz gorące źródła znajdują się na zachodniej stronie powierzchni kaldery oraz blisko zachodniej krawędzi centralnej kopuły lawowej. Blisko zachodniego wybrzeża wyspy ma miejsce aktywność hydrotermalna (emisja arszeniku) w otoczeniu środowiska koralowego. Na północny wschód od Ambitle znajduje się wysepka Babase - również uformowana przez stratowulkan. Ostatnia erupcja na wyspie w roku 350 p.n.e ± 100 lat.

Wulkaniczne niusy: Etna i Tambora

W USA obchodzone jest dziesięciolecie zamachu na nowojroski World Trade Center obficie zroszone martyrologicznym patosem, tymczasem wulkan Tambora na indonezyjskiej wyspie Sumbawa objęty został trzecim stopniem alarmu. We wrześniu 2011 roku wzrosła częstotliwość wstrząsów z 12 na 16 dziennie. 7 września miało miejsce 40 płytkich trzęsień ziemi. Przygotowywane są plany ewakuacji dla mieszkańców okolic tego niebezpiecznego wulkanu. W promieniu 8 km od jego kaldery znajdują się cztery wioski.

Wulkan Lokon-Empung (Północne Sulawesi) wybuchł dzisiaj siedmiokrotnie wyrzucając popiół na wysokość 350 metrów. W sobotę 10 września 2011 roku odnotowano na nim 10 wulkanicznych wstrząsów.

6 września 2011 roku wulkan Dukono na wyspie Halmahera wyprodukował chmurę popiołu sięgającą wysokości 800 metrów. W promieniu 2 km od wulkanu miała miejsce ewakuacja ludzi.

9 września 2011 roku doszło do kolejnego paroksyzmu erupcyjnego sycylijskiej Etny (na górnym zdjęciu). Od początku roku 2011 to trzynasta erupcja Etny - jak zwykle towarzyszył jej wylew lawy. Lotnisko Fontanarossa w Katanii zredukowało liczbę lotów na skutek opadu popiołu. Opad popiołu i lapilli miał miejsce w Trecastagni, Viagrande, San Giovanni La Punta oraz we wschodniej części Katanii.

Ekstruzja kopuły lawowej w kraterze Cleveland

Znowu ma miejsce wzrost kopuły lawowej w kraterze aleuckiego wulkanu Cleveland (na zdjęciu). Jeśli wzrost kopuły będzie kontynuowany mogą się pojawić wylewy lawy na zboczach wulkanu. Może także dojść do eksplozywnej erupcji Cleveland.

Tymczasem oczy mediów są zwrócone na islandzki wulkan Katla. Wzrost jego aktywności sejsmicznej nie wróży niczego dobrego. Praktycznie wszystkie erupcje Katli w czasach historycznych były silne. Oto ich skala:

1918 – VEI 4 czy VEI 5
1860 – VEI 4
1823 – VEI 3
1755 – VEI 5
1721 – VEI 5
1660 – VEI 4
1625 – VEI 5
1612 – VEI 4
1580 – VEI 4
934 – VEI 5 czy VEI 6

Po prostu Katla wybucha potężnie.

Przerwa od blogowania na czas mojego pobytu w Górach Sowich.

Trzęsienie ziemi w pobliżu superwulkanu Toba

Trzęsienie ziemi o sile 6.6 w skali Richtera miało miejsce na północny zachód od superwulkanu (kaldery) Toba na Sumatrze. Zginął dwunastoletni chłopiec, ludzi ogarnęła panika. To już siódme trzęsienie ziemi w ciągu pięciu pierwszych dni września nękające ziemski glob.

Batu Tara w Indonezji - galeria

W dniach 23-30 sierpnia 2011 roku chmury popiołu nad wulkanem Batu Tara (748 metrów wysokości) sięgały wysokości 2.1 km. Batu Tara to taki indonezyjski Stromboli formujący niezamieszkaną wysepkę 50 km na północ od wyspy Lembata. Miejscowi uważają Batu Tara za miejsce przeklęte, opętane przez złe duchy. Wulkan podobnie jak Stromboli pozostaje niemal nieprzerwanie aktywny, o czym świadczy powyższa galeryjka.

Filipiny

PANAY - Niski andezytowy stratowulkan znajdujący się na półwyspie Calumpang na zachód od zatoki Batangas i na południe od wulkanu (jeziora) Taal. Wysokość identyczna jak Ostrzycy czyli 501 metrów. Wulkan posiada aktywne solfatary. Daty erupcji nieznane.

Japonia

SMITH ROCK - Smith Rock to stromy bazaltowy 136-metrowy wierzchołek formujący część zewnętrznego zbocza podmorskiej kaldery o szerokości 8-9 km. W okolicach Smith Rock miały miejsce liczne podmorskie erupcje wulkaniczne, ostatnia z nich w 1916 roku. Od lat 70-tych woda przy Smith Rock ulegała częstemu odbarwieniu. Daty erupcji: 1672, 1869, 1870, 1871, 1873?, 1916.

Japonia

KAITOKU SEAMOUNT - Trzy szczytowy podmorski wulkan Kaitoku Seamount jest zlokalizowany 130 km na północny zachód od wyspy Iwo-jima. Trzy wierzchołki wulkanu to Kaitoku Kaizan, Higashi-Kaitokuba oraz Nishi-Kaitokuba oddzielone od siebie odległością 13-18 km. 7 marca 1984 roku woda zmieniła barwę w okolicy podmorskiej erupcji Kaitoku Kaizan. Pomiędzy 25 marca a 30 kwietnia wykryto w Polinezji Francuskiej 500 fal akustycznych fazy T sugerujących podmorską aktywność. 15 października po trzech miesiącach ciszy woda ponownie uległa odbarwieniu. 9 kwietnia 1984 roku piloci trzech samolotów pasażerskich zaobserwowali ogromną chmurę w kształcie grzyba poruszającą się gwałtownie do wysokości 18 km i o średnicy 320 km. Czy Kaitoku ją wyprodukował? Do tej pory nie wiadomo.

Daty erupcji Kaitoku Seamount: 1543, 1984.

Sulawesi, Indonezja

TONDANO - Kaldera Tondano o wymiarach 20 x 30 km znajdująca się w północy Sulawesi zawiera post-kalderowe stożki (np. Gunung Lahendong), wylewy obsydianu oraz obszary termalne (Batu Kolok, Sarangson, stożek żużlowy Tampusu i maar Lahendong). Wzdłuż krawędzi kaldery Tondano zostały skonstruowane historycznie aktywne stratowulkany Soputan, Sempu, Lokon-Empung i Mahawu.

Sumatra, Indonezja

PATAH - Gęsto zalesiony i zerodowany wulkan o wysokości 2817 metrów znajdujący się na południowy wschód od wulkanu Dempo (południowa Sumatra). W 1989 pilot brytyjskiego samolotu transportowego Michael Savill zaobserwował nowy krater o szerokości 150 metrów 6 km na południowy wschód od wierzchołka Patah, a w nim dwa obłoki pary.

Sześćsetna erupcja wulkanu Sakurajima

Jak podaje Japan Times w dniu dzisiejszym czyli 4 września 2011 roku zaobserwowano 600-setną eksplozywną erupcję najaktywniejszego japońskiego wulkanu Sakurajima znajdującego się w prefekturze Kagoshima. W 2010 roku naliczono 896 eksplozywnych erupcji Sakurajima. Czy wulkan pobije w tym roku ten wynik?

Alaska

ESPENBERG - Wulkaniczny obszar Espenberg znajduje się na południe od Koła Arktycznego. Obejmuje 5 maarów oraz 5 niskich wulkanów tarczowych. Wypełnione jeziorami maary np. North Killeak Lake przy przylądku Espenberg powstały w przedziale czasowym od 200 000 do 9300 lat temu.