Filipiny

MAKILING - Na wyspie Luzon na zachodnim brzegu Laguna de Bay (blisko Manili) wznosi się uśpiony stratowulkan Makiling o wysokości 1090 metrów. W Los Baños natkniemy się z kolei na gorące źródła. Erupcje Makiling w ciągu ostatnich 10 000 lat.

Japonia

MYOKO - Stratowulkan Myoko jest położony na północ od miasta Nagano (Honsiu, Japonia). Jego wysokość wynosi 2446 metrów. Posiada kalderę o szerokości 3 km. Pomimo iż erupcje Myoko miały miejsce w latach 3850 p.n.e i 2360 p.n.e, słaba aktywność solfatar wskazuje, iż wulkan jest uśpiony.

Papua Nowa Gwinea

VICTORY - Andezytowy stratowulkan Mount Victory (1925 m) znajduje się 30 km od Tufi na Cape Nelson. Na początku XX wieku był nieprzerwanie aktywny - czerwony blask jego krateru służył przepływającym statkom jako latarnia morska. Na północnym wybrzeżu południowo-wschodniej Papui Nowej Gwinei znajdują się także wulkany Lamington, Trafalgar i Hydrographers Range. Magma z Mount Victory zawiera wysoki poziom niklu i chromu. Na wierzchołku Victory znajduje się małe jezioro i ma miejsce słaba aktywność termalna. Pod koniec XIX wieku z wulkanu zeszły gorejące chmury które zniszczyły wioski i zabijały ludzi. Daty erupcji Mount Victory: 1810?, 1890-1930.

USA

DIAMOND CRATERS - W stanie Oregon (USA), 40 km od miasta Burns znajduje się wulkaniczny obszar bądź niski wulkan tarczowy Diamond Craters czyli 60 km kwadratowych wylewów bazaltowej lawy, stożków żużlowych i kraterów maar. Jedynie Malheur Maar wypełnia jezioro. Erupcje Diamond Craters w ciągu ostatnich 60 000 lat.

Jawa, Indonezja

GALUNGGUNG - Stratowulkan Galunggung (2168 m) jest położony w zachodniej Jawie, około 100 km na południowy wschód od miasta Bandung. To bardzo niebezpieczny wulkan, co udowodniły jego erupcje. Okresy jego milczenia trwają dekady, po czym następuje eksplozywna erupcja, której towarzyszą spływy piroklastyczne i lahary. W następstwie erupcji następuje ekstruzja kopuły lawowej. Pierwsza odnotowana erupcja Galunggung spowodowała kolosalne zniszczenia - lahary zniszczyły 114 wsi i zabiły 4011 ludzi. Erupcja w latach 1982-83 trwała 9 miesięcy i obejmowała trzy fazy erupcyjne: 1) faza I - 5 kwietnia 1982 do połowy maja - Kolumny popiołu sięgały wysokości 6 km i pojawiły się potoki lawy. 2) faza II - połowa maja do października - silne eksplozje freatomagmowe zniszczyły w 80% powstałą w 1918 roku kopułę lawową i wyprodukowały obłoki popiołu sięgające wysokości aż 20 km. W następstwie tych erupcji powstał szeroki na 800 metrów krater maar. 3) faza III - listopad 1982 do 8 stycznia 1983 roku - aktywność strombolijska wulkanu, której owocem jest stożek scorii i niewielki wylew lawy w kraterze maar. Następstwa erupcji Galunggung w latach 1982-83: ewakuacja 35 000 mieszkańców okolic, dewastacja 94 000 hektarów lądu, 72 zabitych, 22 zniszczone wsie, straty oszacowano na 15 milionów dolarów. Erupcje Galunggung w latach 1822, 1894, 1918, 1982-83, 1984.

Wyspy Kanaryjskie

LANZAROTE - Na najbardziej na wschód wysuniętej wyspie Wysp Kanaryjskich Lanzarote znajduje się Narodowy Park Timanfaya. Na wulkan składają się stożki żużlowe i wylewy lawy z Montañas del Fuego. Do największej i trwającej aż 6 lat erupcji na Lanzarote doszło pomiędzy 1 września 1730 a 16 kwietnia 1736 roku. Erupcja szczelinowa trwała 2056 dni i pokryła lawą 200 km kwadratowych obszaru. W ciągu tej erupcji w trakcie kilku faz erupcyjnych utworzonych zostało blisko 30 wulkanicznych stożków. Erupcja zniszczyła żyzne pola i 26 wiosek, a klęska głodu doprowadziła do opuszczenia przez większość populacji (szacunkowo 5000) wyspy. Erupcje na Lanzarote: 1730-36, 1824.

Wyspa Wielkanocna

EASTER ISLAND - Na położonej 3600 kilometrów na zachód od Chile Wyspie Wielkanocnej (Rapa Nui) znajdują się trzy główne wulkany Poike, Rano Kau i Terevaka oraz 70 innych centrów erupcyjnych. Wysoki na 511 metrów Terevaka jest najwyższym punktem wyspy. Nie posiada wyróżnionego krateru erupcyjnego, lecz system grzbietów górskich w kształcie litery U utworzonych przez liczne zapadające się piroklastyczne stożki z wieloma kraterami (największy zwie się Rano a Roi). Większość Wyspy Wielkanocnej utworzona została przez potoki lawy pochodzące z stożków scorii Terevaka. Szeroki na 1 km krater wulkanu Rano Kau zawiera jezioro o średnicy 1.5 km. Wysoki na 370 metrów wulkan tarczowy Poike posiada płytki krater. Na jego południowym zboczu znajdują się trzy pasożytnicze kopuły lawowe Maunga Vai a hera, Maunga Tea-tea i Maunga Parehe. Brak danych o historycznych erupcjach na Wyspie Wielkanocnej. Najmłodsze wylewy lawy w Hiva-Hiva datuje się radiokarbonem na wiek 2000 lat.

Rapa Nui (Wyspa Wielkanocna) słynie z tajemniczych monolitycznych posągów zwanych moai wykutych z wulkanicznego tufu i zgromadzonych m.in na zboczach krateru Rano Raraku. Odnaleziono ich na wyspie 887.

Halmahera, Indonezja

JAILOLO - Stratowulkan Jailolo (1130 m) jest zlokalizowany na północno-zachodnim wybrzeżu Halmahera. Sklada sie z centralnego stratowulkanu Jailolo, kaldery o średnicy 1.6 km zwanej Idamdehe i kilku mniejszych kalder. Stożek Kailupa formuje niewielką wysepkę wulkaniczną blisko południowego wybrzeża. Na wschodnim zboczu Jailolo znajdują się wylewy lawy. W 1883 roku odnotowano gorące potoki błotne z Jailolo, ale brak danych o jego erupcjach w czasach historycznych.

Islandia

ESJUFJÖLL - Podlodowcowy wulkan Esjufjöll w południowo-wschodniej części lodowca Vatnajökull, na południe od wulkanu Öraefajökull składa się z centralnego stratowulkanu Snaehetta i olbrzymiej kaldery. We wrześniu 1927 roku z wulkanu zszedł wielki jökulhlaup, któremu towarzyszył odór siarki i niewielki opad popiołu na lodowiec Breidamerkurjökull. Erupcje wulkanu w holocenie, w 2002 roku wykryto roje wstrząsów sejsmicznych pod Esjufjöll wskazujące na ruchy magmy.

Raport o wulkanicznej aktywności

29 września - 5 października 2010

Nevado de Huila (Kolumbia) - Czynna kopuła lawowa w kraterze wulkanu wyprodukowała obłoki popiołu do wysokości 7.5 km wraz z opadem rozżarzonego materiału związanym z częściowym zapadnięciem się kopuły.

Planchon-Peteroa (Chile) - Wulkan ciągle produkuje chmury popiołu sięgające wysokości 3-6 km i jest objęty żółtym alarmem. Nie stwarza jednak na razie zagrożenia dla ludzi.

Fuego (Gwatemala) - Gwatemalskim Fuego targają eksplozje, a z jego zboczy sporadycznie schodzą lahary.

Sarychev Peak (Kuryle, Rosja) - nadal aktywny, ciągle produkuje obłoki popiołu. Niestety wulkan nie jest monitorowany sejsmiczne, lecz jedynie satelitarnie. Na zdjęciu Sarychev Peak na wyspie Matua.

Kolumbijski wulkan budzi się do życia? / Islandia

Niebezpieczny kolumbijski wulkan Nevado del Ruiz został objęty żółtym alarmem z powodu odoru siarki, emisji dwutlenku siarki, wzrostu sejsmiczności oraz obłoku (pary?). Na razie nie zarządzono ewakuacji mieszkańców okolicznych miast. Przypomnijmy, iż po erupcji w 1985 roku lahar z Nevado del Ruiz pogrzebał miasteczko Armero zabijając ponad 23 000 ludzi.

Islandzkim wulkanem Kverkfjöll targają roje wstrząsów sejsmicznych. Ostatnia erupcja tego wulkanu miała miejsce w 1968 roku. Czyżby w przyszłości gotowała się nam erupcja na miarę Eyjafjallajökull?

Na fotografii Nevado del Ruiz - obok wulkanu Galeras najniebezpieczniejszy kolumbijski wulkan.

Indonezja, wyspy Sangihe

AWU - Stratowulkan Awu (1320 m) jest najbardziej na północ wysuniętym wulkanem wysp Sangihe, położonym na północy Palau Sangihe. Wierzchołek Gunung Awu wieńczy owalny krater o wymiarach 1150 x 1200 metrów i o głębokości 390 metrów. Pod wpływem opadów deszczowych tworzy się w kraterze Awu okresowe jezioro o średnicy 5-34 metrów. Eksplozywne erupcje Awu powodują, iż jest on jednym z najniebezpieczniejszych wulkanów Indonezji. Od 1711 roku Awu uśmiercił ponad 8000 ludzi. W czerwcu 2004 roku ze zboczy wulkanu ewakuowano 16 000 ludzi. Erupcje Awu są porównywane do śmiercionośnych erupcji Kelut na Jawie.

2 marca 1856 roku pomiędzy 7 a 8 lokalnego czasu od strony Awu doszedł ogromy huk. Potoki lawy dotarły aż do morza. W wyniku erupcji (na skutek opadu kamieni i ognia) zginęło 2806 ludzi.

12 sierpnia 1966 roku w wyniku erupcji Awu spływy piroklastyczne z wulkanu uśmierciły 39 osób i doprowadziły do ewakuacji dalszych 11 000.

Pomiędzy 6 a 8 czerwca 2004 roku z obszarów otaczających wulkan ewakuowano ponad 17 000 mieszkańców. Ludźmi zapełniły się szkoły i kościoły w Tahuna, głównym mieście Sangihe oddalonym 15 km od krateru. 7 czerwiec - magmowa erupcja Awu, 9 czerwiec, godz. 5.12 nad ranem - erupcja gorącego popiołu, 10 czerwiec - silniejsza erupcja eksplozywna z obłokiem popiołu sięgającym wysokości 3.3 km. Zamknięto lotnisko, zablokowano drogi dojazdowe do wulkanu. 13 czerwca - powrót ewakuowanych do domów.

Erupcje Awu: 1640-41, 1646, 1711, 1812, 1856, 1875, 1883, 1885, 1892, 1893, 1913, 1921, 1922, 1930-31, 1966, 1968?, 1992, 2004, 2005.

Indonezja, wyspy Sangihe

RUANG - Nie mylić z jawajskim wulkanem Raung. Niewysoki stratowulkan Ruang (725 m) jest najbardziej na południe wysuniętym czynnym wulkanem wysp Sangihe. Wyspa, którą formuje ma wymiary 5 na 4 km i jest znana jako wulkan od 1603 roku. Ruang posiada niewielki krater o średnicy 500 metrów, częściowo wypełniony kopułą lawową powstałą w trakcie eksplozywnej erupcji w styczniu 1949 roku. 5 marca 1871 roku w wyniku wybuchu Ruang, zawalenia się kopuły lawowej i spływu piroklastycznego powstało niszczycielskie tsunami o falach sięgających wysokości 25 metrów. 27 czerwca 1996 roku o godzinie 16 miejscowego czasu piloci samolotu pasażerskiego Quantas Airlines zauważyli nad wulkanem chmurę popiołu o wysokości 6 km. 24 września 2002 roku wzrosła aktywność sejsmiczna wulkanu. Dzień później miały miejsce emisje popiołu. Mieszkańcy wiosek Laimpatehi i Pompethe zostali ewakuowani na pobliskie wyspy. Pióropusz popiołu sięgnął wysokości 17 km, a erupcja Ruang potrwała do 30 września. Erupcje Ruang w latach 1808, 1836?, 1840, 1856, 1870, 1871, 1874, 1889, 1904-05, 1914-15, 1949, 1996, 2002.

Wulkaniczne niusy

Przed 29 września 2010 roku wulkanem El Reventador położonym w pobliżu Quito targnęło kilka eksplozywnych erupcji. Wulkan wyprodukował obłok popiołu sięgający wysokości 4 km. Zwiększyła się aktywność sejsmiczna wulkanu. Obszary w pobliżu wulkanu zaliczyły niewielki opad popiołu wulkanicznego, lecz Quito i miejskie lotnisko nie jest póki co zagrożone. Silna erupcja El Reventador w 2002 roku miała siłę 4 w skali VEI i pokryła popiołem stolicę Ekwadoru.

Wzrasta sejsmiczność dwóch groźnych wulkanów na Filipinach, a mianowicie Taal i Mayon. Ten ostatni wybuchł pod koniec 2009 roku.

Sonda Cassini zrobiła zdjęcie kriowulkanizmu na księżycu Saturna Enceladusie. Widoczne są na nim 4 obłoki. Lodowy materiał wewnątrz Enceladusa topi się i jest wyrzucany na zewnątrz przez tzw. kriowulkany (super gejzery).

Wulkany Szywiełucz i Kluczewska Sopka na Kamczatce kontynuują swoje erupcje, co widać na zdjęciach.

Etiopia

BORA-BERICCIO - Bora i Bericcio to dwa pumeksowe stożki położone w etiopskiej szczelinie (pęknięciu skorupy ziemskiej). Bora posiada szeroki na 1.5 km krater, natomiast bardziej stożkowy Bericcio posiada niewielki krater na wierzchołku oraz szeroki na 1 km krater na południowym zboczu. Na wschodnich zboczach Bora i Bericcio odnajdziemy małe piroklastyczne stożki. Oba bliźniacze wulkany posiadają aktywne fumarole. Daty erupcji: nieznane.

Japonia

OSHIMA-OSHIMA - Wyspa wulkaniczna Oshima-Oshima jest uformowana przez niski stratowulkan o wysokości 737 metrów i leży 55 km od Hokkaido (Japonia). Erupcja w 1741 roku spowodowała tsunami, które na Hokkaido, zachodnim Honsiu i w Korei zabiło ponad 1500 ludzi. Erupcje wulkanu w latach 1741-42, 1759, 1786?, 1790, wstrząsy sejsmiczne w 1996 roku.

Japonia

OSHIMA - W zatoce Sagami leży wyspa Oshima, najbardziej na północ wysunięta z wysp Izu. Szeroki i niski stratowulkan (764 m) formuje wyspę o wymiarach 11 x 13 km. Został skonstruowany na pozostałościach trzech stratowulkanów. Wieńczy go szeroka na 4 km kaldera z centralnym, ciągle aktywnym stożkiem Miharayama. W kalderze znajduje się ponad 40 pasożytniczych stożków. 12 lutego 1933 roku 21-letnia studentka Matsumoto Kiyoko skoczyła do krateru czynnego wulkanu Mount Mihara na wyspie Oshima. W ciągu zaledwie roku w jej ślady poszły 143 osoby, dwa lata pόźniej liczba samobόjcόw rzucających się do krateru Mihara wyniosła 1208. Aby zmniejszyć liczbę samobójstw i prób samobójczych miejscowe władze w końcu postawiły siatkę. Tylko w 1936 roku do krateru Mihara wskoczyło ponad 600 ludzi. Erupcja Mihara w 1986 roku (skala VEI = 3) obejmowała wysokie na 1.6 km fontanny lawy, wybuch centralny, eksplozywny i szczelinowy. Ewakuowano ponad 12 000 mieszkańców wyspy Oshima. Kolumna popiołu sięgnęła wysokości 16 km. W horrorze "Ringu" Koji Suzuki (powieść i filmowa ekranizacja) w kraterze Mihara odebrała sobie życie matka Sadako.

Erupcje Oshima/Mihara w latach 1990, 1987-88, 1986, 1974, 1971, 1970, 1970, 1969, 1968, 1968, 1967, 1965-66, 1962-65, 1961?, 1959-60, 1959, 1958, 1957, 1956, 1956?, 1953-54, 1950-51, 1940, 1939, 1939, 1938, 1937, 1935, 1934, 1934?, 1933, 1928, 1922-23, 1920?, 1919, 1915, 1914, 1912-13, 1910, 1876-77, 1870, 1868?, 1846, 1837-38, 1827, 1822-24, 1803, 1792, 1789, 1783-86, 1777-79, 1695, 1684-90, 1636-38, 1612-13, 1600-01, 1588, 1552, 1527, 1442, 1421, 1416, 1415, 1338, 1267, 1112, 936, 886, 854?, 751, 684?, 681?, 680?, 654, 630, 605.