niedziela, 17 września 2017

Wulkan Ambae w stanie erupcji

Wulkan Ambae (Vanuatu) jest w stanie umiarkowanej erupcji. Obowiązuje 3-kilometrowa strefa zamknięcia wokół jeziora Lake Manaro Voui. Trwa emisja toksycznych gazów i popiołu. Zdj. z 15 września Peter Vibs.

17 września 2017 roku satelita zarejestrował eksplozję wulkanu Żupanowski (Zhupanovsky), Kamczatka, Rosja.

Wzrost sejsmiczności w kraterze Sileri wulkanu Dieng (Jawa, Indonezja). Także wzrost temperatury wody z 90.7°C do 93.5°C pomiędzy lipcem a wrześniem 2017 roku i gruntu z 58.6°C do 69.4°C. Obecnie drugi poziom alarmu. Dieng to bardzo niebezpieczny wulkan słynący z erupcji freatycznych i niebezpiecznych emisji CO2. Zabił 117 ludzi w 1944 roku, 114 w 1964 roku i 142 osoby w 1979 roku.

Zakończyła się misja kosmiczna Cassini (1997-2017) badająca Saturna i jego księżyce. Obejmowała wiele doniosłych odkryć m.in. ocean płynnej wody pod powierzchnią Enceladusa. Rzeki, jeziora, morza i deszcze płynnego metanu na powierzchni Tytana. Huragany na obu biegunach Saturna. Heksagonalny jet stream na jego biegunie północnym. Odkrycie dwóch nowych księżyców gazowego olbrzyma Pallene i Methone.

Warto ściągnąć tą książkę NASA i się z nią bliżej zapoznać:

https://saturn.jpl.nasa.gov/system/downloadable_items/1079_The_Saturn_System.pdf

środa, 13 września 2017

Tragedia w Campi Flegrei (Solfatara)

12 września 2017 roku 11-letni chłopiec imieniem Lorenzo oraz jego rodzice (42-letnia Tiziana Zaramella i 45-letni Massimiliano Carrer z Meolo) zginęli po wpadnięciu do wulkanicznego krateru w Solfatara (Campi Flegrei) koło Neapolu. Dramat rozegrał się gdy jedenastolatek przekroczył barierkę do zakazanego terenu (solfatara zwana Bocca Grande). Kiedy jego rodzice usiłowali go stamtąd wyciągnąć część krateru zapadła się i wszyscy wpadli do głębokiego na 3 metry mulistego otworu. Tam całą trójkę dopadły toksyczne opary (para o temperaturze 160 stopni Celsjusza oraz siarkowodór) oraz wrzący muł. Rodzina została uwięziona w kraterze i straciła przytomność. Ich siedmioletni syn ocalał, gdyż nie poszedł za nimi do krateru. Ludzie zabrali go do baru przy wejściu do Campi Flegrei, ponieważ chłopiec był w wielkim szoku. Płakał i ciągle pytał o resztę swojej rodziny. Pomocy udzielili mu potem pracownicy socjalni i psycholog. W przyszłości zajmą się nim dziadkowie. Strażacy wyciągnęli wszystkie trzy ciała z Solfatara - jak powiedział burmistrz Pozzuoli nie było tam takiej tragedii od 40 lat!

Niestety nie jest to pierwsza tragedia tego typu, gdyż ludzie mają skłonność do wchodzenia na zakazane tereny. Sam coś o tym wiem. Do moich głównych zainteresowań poza wulkanami należy m.in. miejska eksploracja (urbex), co bywa dosyć ryzykownym i niebezpiecznym zajęciem. Zdj. Ciro Fusco/EFE

Przelot dronem nad wulkanem Bromo (Jawa, Indonezja) ujawnił w jego kraterze obecność małego jeziorka o brązowawym kolorze.

14 września 2017 roku drugi stopień alarmu dla wulkanu Agung, Bali, Indonezja ze względu na wzrost aktywności sejsmicznej i fumarolicznej. Potężna erupcja w latach 1963-64 (VEI = 5).

niedziela, 10 września 2017

Jaskinie lodowe wulkanu Erebus i ślady DNA

Kolejny interesujący nius z Antarktydy - lodowy kontynent nie przestaje zaskakiwać. Naukowcy z Australian National University (ANU) za pomocą technik sekwencjonowania DNA przeanalizowali próbki gleby z lodowych jaskiń wokół czynnego wulkanu Erebus i odkryli w niej ślady DNA alg, mchów i małych zwierząt. Dalsze badania mogą doprowadzić do odkrycia nowych gatunków zwierząt i roślin. Tam pod lodem mogą żyć całe ekosystemy o których naukowcy jeszcze nie wiedzą. Być może rośliny i zwierzęta przetrwały epoki lodowe w Antarktyce adaptując się do życia w podlodowych, wydrążonych przez parę jaskiniach wokół antarktycznych wulkanów. W lodowych jaskiniach wulkanu Erebus temperatura może sięgnąć +20-25 stopni Celsjusza. Tam jest cicho, bezwietrzne i ciepło, choć to Antarktyda. Wcześniej odkryto w tych jaskiniach społeczności grzybów i bakterii. Być może i inne żywe organizmy odnajdowały w tych jaskiniach schronienie, gdy warunki pozostałego otoczenia stawały się dla nich nie do zniesienia. Zdj. Joel Bensing.

poniedziałek, 4 września 2017

Erupcja wulkanu La Cumbre na wyspie Fernandina

Dosłownie przed chwilą dowiedziałem się o wybuchu wulkanu tarczowego La Cumbre na wyspie Fernandina, Wyspy Galapagos (dzisiejsze popołudnie lokalnego czasu, godzina 12.25). Informacje na razie są skąpe, ale wygląda mi to na szczelinową aktywność lawową i emisję pary wodnej. Obłok erupcyjny nad La Cumbre sięgnął wysokości 4 km. Zdj. Sócrates Tomalá/ Galapgos Naciente. Do ostatniej jak dotąd erupcji na wyspie Fernandina doszło w kwietniu 2009 roku na południowo-zachodnim zboczu La Cumbre. Obejmowała ona fontanny i wylewy lawy oraz emisję SO2 i pary ze szczeliny erupcyjnej znajdującej się około 500 metrów od centralnego krateru. 11 czerwca 1968 roku silna erupcja eksplozywna La Cumbre spowodowała zapadnięcie się kaldery wulkanu. Obłok erupcyjny sięgnął wówczas wysokości 20-25 km.

Czekam na bardziej szczegółowe informacje i zdjęcia!

EDIT: Mamy do czynienia z boczną erupcją szczelinową wulkanu obejmującą fontanny i wylewy lawy na zachodnich zboczach. Niezamieszkana przez ludzi Fernandina jest wyspą o unikalnej bioróżnorodności. Zamieszkują ją lądowe i wodne iguany, węże, endemiczne szczury, nielotne kormorany i pingwiny, brak gatunków sztucznie introdukowanych przez człowieka. Do ostatnich erupcji lawowych La Cumbre doszło 13 maja 2005 roku i 11 kwietnia 2009 roku.

Radialna szczelina na południowo-zachodniej stronie wulkanu odpowiada za dwa główne wylewy lawy.

EDIT 2: 6 września duży obłok SO2 wyemitował wulkan Ambae (Aoba, Vanuatu), co wskazuje na jego erupcję. Trzeci stopień alarmu, w sieci brak zdjęć z tej aktywności erupcyjnej.

Długi rój trzęsień ziemi w Yellowstone

Od czerwca 2017 roku trwa rój trzęsień ziemi w Yellowstone - do 30 sierpnia 2017 roku zarejestrowano 2357 trzęsień ziemi. Najsilniejszy wstrząs w ostatnich tygodniach (magnituda M 3.3) miał miejsce 21 sierpnia 2017 roku. 15 czerwca wstrząs miał magnitudę M 4.4. Wiele osób martwi się o ten długi rój trzęsień ziemi i twierdzi że może to być zapowiedź rychłej erupcji kaldery. Inaczej twierdzą naukowcy z YVO (Yellowstone Volcano Observatory). Aktywność sejsmiczna w Yellowstone jest zawsze obecna - jej przyczyna to aktywność hydrotermalna w Parku. Nie ma więc powodów do obaw. Poza tym obecny rój trzęsień ziemi w Yellowstone nie jest wcale najdłuższy ani najsilniejszy. W październiku 1985 roku w Yellowstone zarejestrowano ponad 3000 trzęsień ziemi, w 2010 roku ponad 2000 trzęsień ziemi.

Ostatnia erupcja wulkaniczna kaldery miała miejsce 70 000 lat temu. Gdyby miało dojść do kolejnej erupcji w najbliższym czasie potrzeba jeszcze więcej silniejszych trzęsień ziemi, równoczesnej deformacji gruntu, eksplozji pary czy zmian w przepływie ciepła i gazów. Kod dla Yellowstone obecnie zielony (czyli normalny). Brak podstaw, by nie wierzyć wulkanologom z YVO i kwestionować ich ocenę.

piątek, 1 września 2017

Ambrym i Poas

30 sierpnia 2017 roku naukowcy z Vanuatu Geohazards podnieśli alarm do poziomu trzeciego dla wulkanu Ambrym z powodu bliżej nie sprecyzowanych 'drastycznych zmian' w jego aktywności. Może to być (ale nie musi) zapowiedź umiarkowanej erupcji. Nie wolno się zbliżać na odległość 2 km do krateru Benbow oraz 3 km do krateru Marum, w tym do kraterów Maben-Mbwelesu, Niri-Mbwelesu i Mbwelesu. Tak to wygląda na mapce.

Poas (Kostaryka) - Wulkanolog Raul Mora Amador odkrył kilka pęknięć w aktywnym kraterze wulkanu Poas. Jedno z nich ma długość 150 metrów i głębokość 10-15 metrów, inne są mniejsze. Jedno z pęknięć (w miejscu starej kopuły) emituje popiół, fragmenty skalne i parę wodną, drugie (w miejscu Laguna Caliente) emituje siarkę, trzecie tylko parę. Obszary wegetacji we wschodniej strefie są spalone, co może świadczyć o gorejących chmurach.

Trwająca przez 45 dni erupcja wulkanu Piton de la Fournaise (od 14 lipca do 28 sierpnia 2017 roku) wyemitowała na powierzchnię mniej niż 10 milionów metrów sześciennych lawy.

Wilgotne powietrze i brak wiatru pozwoliły na uformowanie się obłoków gazu (głównie pary wodnej) nad kraterami Voragine i SE Craters wulkanu Etna w dniu 31 sierpnia 2017 roku. Do Etny jeszcze wrócimy.

Ciekawe czy wrzesień, tudzież końcówka roku 2017 roku przyniesie jakieś wulkaniczne niespodzianki.

środa, 30 sierpnia 2017

Bogoslof, Sinabung i Piton de la Fournaise

- Bogoslof (Alaska, Aleuty) - Eksplozja 27 sierpnia o godzinie 15.08 lokalnego czasu, dwie eksplozje 28 sierpnia 2017 roku, pierwsza o godzinie 03.23 trwała ponad 25 minut, druga o godzinie 11.17 wygenerowała obłok popiołu o wysokości 7.5-9 km. Na zdj. z 26 sierpnia obłok pary podczas interakcji nowej kopuły lawowej Bogoslof z wodą morską, autor: Dave Withrow.

- Sinabung (Sumatra, Indonezja) - 29 sierpnia 2017 roku trzy eksplozje o godzinach 07.29, 09.32 i 10.14 lokalnego czasu.

- Piton de la Fournaise (Reunion) - 27 sierpnia o godzinie 03.00 czasu UTC kończy się erupcja tego wulkanu. Zanika sygnał drgań. Możliwe jednak wznowienie erupcji. Duże koncentracje CO2 w glebie, 11 trzęsień ziemi w ciągu ostatnich 36 godzin pod południowo-wschodnim regionem Enclos Fouqué.

- Fuego (Gwatemala) - W ciągu godziny od 4 do 6 umiarkowanych eksplozji wulkaniańskich z obłokami popiołu sięgającymi wysokości 4.8 km. Eksplozje są słyszalne z odległości 20 km, towarzyszą im fale uderzeniowe. Opady popiołu odnotowano w Panimache, Morelia i El Porvenir.

Zapraszam na mój Twitter:

https://twitter.com/Wulkany1?lang=pl

poniedziałek, 21 sierpnia 2017

Trzęsienie ziemi na wyspie Ischia

Warto o nim napisać, gdyż wyspa Ischia jest drzemiącym wulkanem, który po raz ostatni wybuchł w 1302 roku. Trzęsienie ziemi o magnitudzie 4.0-4.3 miało miejsce o godzinie 20.57 czasu włoskiego i dotknęło Ischię oraz wybrzeże Flegrejskie. Epicentrum w morzu na głębokości 5 km, a więc było płytkie. Turystów ogarnęła panika, zawaliło się kilka budynków, są zniszczenia i dwie ofiary śmiertelne, ponad 40 osób jest rannych, w tym jedna ciężko. Spod gruzów wyciągnięto żywe 7-miesięczne niemowlę imieniem Pasquale. Zginęła m.in. starsza kobieta, na którą spadła kamienna część kościoła. Drugą ofiarę śmiertelną (także kobietę) wyciągnięto spod gruzów jej domu. Największe zniszczenia są w wiosce Casamicciola, w której zawaleniu uległo wiele budynków. 28 lipca 1883 roku (roku erupcji wulkanu Krakatau) trzęsienie ziemi na Ischia uśmierciło ponad 2213 osób i zniszczyło kurort termalny Casamicciola. Erupcja wulkaniczna na wyspie Ischia w styczniu bądź lutym 1302 roku początkowo miała charakter silnie esplozywny, freatomagmowy, a potem doszło do dużej emisji popiołu i pumeksu. Zginęło wiele osób i zwierząt, dewastacja objęła wschodnią część wyspy i miasto Ischia Porto. Spokojniejsza faza efuzywna erupcji wyemitowała wylew lawy o długości 2.7 km nazwany Arso.

http://www.geo.mtu.edu/volcanoes/boris/mirror/mirrored_html/ISCHIA.html

Fuego i Sakurajima

20 sierpnia 2017 roku o godzinie 00.40 rozpoczął się ósmy w tym roku epizod erupcyjny wulkanu Fuego w Gwatemali obejmujący ciągłe i umiarkowane eksplozje generujące obłoki popiołu sięgające wysokości 5 km oraz fontanny lawy o wysokości 200 metrów ponad krater, które karmiły dwa wylewy lawy: jeden o długości 1 km w wąwozie Cenizas, drugi o długości 400 metrów w wąwozie Santa Teresa. Opad popiołu miał miejsce w Panimache I, Morella, Santa Sofia, El Porvenir i Sangre de Cristo.

Na zdjęciu Janet Schaefer / AVO z dnia 15 sierpnia 2017 roku widoczny jest wypełniony wodą otwór erupcyjny aleuckiego wulkanu Bogoslof.

Liczne eksplozje japońskiego wulkanu Sakurajima w ubiegłym tygodniu np. 15 w dniu 18 sierpnia czy 8 w dniu 19 sierpnia 2017 roku.

niedziela, 13 sierpnia 2017

91 wulkanów pod pokrywą lodową Antarktydy

Pod pokrywą lodową zachodniej Antarktydy został odkryty największy region wulkaniczny na Ziemi. Odkrycia dokonali badacze z Uniwersytetu w Edynburgu. Najwyższy z wulkanów wznosi się na wysokość prawie 4000 metrów. Odkrycie tych gęsto rozmieszczonych wulkanów może mieć niepokojące konsekwencje (destabilizacja pokryw lodowych zachodniej Antarktydy w razie potencjalnej erupcji i w konsekwencji podniesienie się poziomu wód oceanu). Natychmiast rodzi się pytanie: jak aktywne są te wulkany? Nie wiadomo. Trzeba to zbadać. Od dłuższego czasu wiadomo było o bazaltowych wulkanach zachodniej Antarktydy, których wierzchołki wystawały ponad lód. Geofizyk Max Van Wyk de Vries zadał jednak pytanie: ile z nich znajduje się pod lodem? Wspólnie z badaczem Robertem Binghamem przeanalizowali poprzednie pomiary badawcze przy użyciu penetrującego lód radaru wykonywane z samolotów i pojazdów lądowych. Rezultaty zostały porównane z zapisami danych satelitarnych i informacjami geologicznymi z innych badań z powietrza. Wykryto 91 wcześniej nieznanych wulkanów znajdujących się pod lodem zachodniej Antarktydy (ich wysokość dochodzi od 100 do 3850 metrów). Wszystkie pokrywa warstwami lód i wszystkie znajdują się w systemie ryftu Zachodnioantarktycznego rozciągającego się na odległość 3500 km. Być może jest ich znacznie więcej. Do tej pory znano 47 podlodowych wulkanów zachodniej Antarktydy. Na zdj. z 2011 roku wygasły wulkan Mount Sidley, zachodnia Antarktyda.

http://www.scar.org/features/1115-antarctic-volcanoes-identified

czwartek, 10 sierpnia 2017

Ekstremofile odkryte w Danakil, Etiopia

Interesująca informacja dla mikrobiologów i astrobiologów. Depresja Danakil w Etiopii jest jednym z najbardziej gorących, niegościnnych i dziwacznych miejsc na Ziemi. Jednak nawet tam kwitnie życie w formie ekstremofilnych mikroorganizmów. Depresja Danakil (zwana też Afar) znajduje się 330 metrów poniżej poziomu morza blisko granicy z Erytreą. Jest to jedno z najgorętszych miejsc na Ziemi (temperatura regularnie sięga tutaj 45-48 stopni Celsjusza, największa zmierzona przez badaczy to aż 55 stopni!), a opady deszczu zdarzają się bardzo rzadko. Najsłynniejszymi wulkanami Danakil jest posiadający jezioro lawy Erta Ale (obecnie w stanie szczelinowej erupcji) oraz aktywny geotermalnie krater Dallol. Słynący z oszałamiających kolorów Dallol jest obszarem niezamieszkanym, ale w jego pobliżu osiedlił się w wiosce Hamadela nomadyczny lud Afar. Od 2013 roku krater Dallol bada grupa naukowców z konsorcjum Europlanet szukając terenów analogicznych do marsjańskich. Naukowcom towarzyszą żołnierze, gdyż granica pomiędzy Etiopią a Erytreą nie jest terenem bezpiecznym. Ekstremalnie kwasowa woda wydobywająca się w Dallol osiąga temperaturę 100 stopni Celsjusza, badacze muszą uważać na toksyczny siarkowodór oraz opary chloru - warto mieć przy pracy dobrą maskę gazową. Trzeba też uważać gdzie się stąpa, gdyż słona skorupa jest bardzo delikatna, a najbliższy szpital znajduje się dopiero w Mek’ele, wiele godzin drogi od Dallol. W marcu 2017 roku badacze z Barbarą Cavalazzi z Uniwersytetu w Bolonii na czele odnaleźli w próbkach pobranych z gorących źródeł Dallol życie - po wyizolowaniu DNA z bakterii. Owe bakterie to poliekstremofile przystosowane do ekstremalnej kwasowości środowiska, wysokich temperatur oraz wysokiego zasolenia. Formy bakteryjnego życia odnaleziono w dwóch lokalizacjach: w solnych źródłach oraz w małym jeziorze na zewnątrz krateru Dallol. Owo jezioro nie jest tak gorące jak solne źródła (temperatura 50-55 stopni Celsjusza) i ma mniejszą kwasowość (pH około 2 w porównaniu do pH 0.2 - przeciętna kwasowość wody w Dallol) - jest także bogate w emitowany CO2. Miejscowi nazywają je żółtym jeziorem, Gaet’Ale’, ‘Arrath czy zabójczym jeziorem, gdyż w jego okolicy regularnie padają uduszone ptaki i insekty (CO2 jest cięższy od powietrza, zatem osiada przy powierzchni gruntu). Życie odnaleziono także w zbiorniku, w którym kwasowość sięgała zero pH. To absolutny rekord na Ziemi - poprzedni przypadł rzece Rio Tinto w Hiszpanii, której kwasowość wynosi pH 2. Niewiarygodna jest fizjologiczna zdolność wielu mikrobów do kolonizowania ekstremalnych ekosystemów.

Źródło: http://www.bbc.com/future/story/20170803-in-earths-hottest-place-life-has-been-found-in-pure-acid

9 sierpnia (akurat w moje urodziny) kamczacki wulkan Szywiełucz wygenerował obłok popiołu o wysokości 12.2 km.

sobota, 5 sierpnia 2017

Sinabung i Sangay

Co pewien czas warto wspomnieć o sytuacji z sumatrzańskim wulkanem Sinabung - 2 sierpnia 2017 roku wulkan wybuchał kilkukrotnie i wygenerował od 8 rano do północy aż 17 spływów piroklastycznych, które docierały na odległość 4 km. Obłok popiołu nad wulkanem sięgał wysokości 4.5 km. Opad popiołu miał miejsce w wioskach Perbaji, Perteguhen, Kuta Rakyat, Simpang Empat, Tigan Pancur, Selandi, Umbrella, Kuta Gugung i Berastagi. Rzeka Lauborus stwarza ryzyko laharów. Zdj. Endro Lewa.

4 sierpnia dwa spływy piroklastyczne schodzą z Gunung Sinabung o godzinie 11.22 i 11.25 lokalnego czasu - towarzyszy im wielka ko-piroklastyczna chmura.

2 sierpnia 2017 roku eksplozja targnęła wulkanem Sangay w Ekwadorze. Aktywność erupcyjną (eksplozje, wylewy lawy, sporadyczne spływy piroklastyczne) wykazuje także inny ekwadorski wulkan Reventador.

sobota, 29 lipca 2017

Powódź glacjalna na rzece Múlakvísl

Trwa powódź glacjalna (jökulhlaup) na lodowcowej rzece Múlakvísl, Islandia. Pomiar przewodności elektrycznej wynosi około 580 µS/cm (obecnie nastąpił spadek). Nie wolno zbliżać się do rzeki z powodu zanieczyszczenia SO2: Múlakvísl nabrała ciemnej barwy i śmierdzi siarką. Być może w nocy doszło do umiarkowanej erupcji wulkanu Katla. Inna możliwa przyczyna to aktywność geotermalna pod wulkanem. Po północy 29 lipca 2017 roku miały miejsce drgania harmoniczne w północno-zachodniej części kaldery. Podlodowcowy wulkan Katla (znajdujący się pod lodowcem Mýrdalsjökull) został objęty żółtym alarmem.

środa, 26 lipca 2017

Ryzyko przyszłej erupcji w Auckland

Auckland (największe miasto Nowej Zelandii) zostało wybudowane na potencjalnie aktywnym obszarze wulkanicznym - wokół Auckland znajduje się ponad 50 otworów erupcyjnych. Historia erupcyjna Auckland jest kompleksowa i epizodyczna. Do najstarszej erupcji zwanej Pupuke doszło 200 000 lat temu, do najmłodszej (Rangitoto) 500 lat temu. Jednak czas pomiędzy poszczególnymi erupcjami był nieprzewidywalny. Większość (ponad połowa) erupcji tego obszaru wulkanicznego miała miejsce w ciągu przeszłych 60 000 lat. Okresy spokoju sięgały 10 000 lat. Mieszkańcy nowozelandzkiej metropolii powinni być przygotowani na ewentualną erupcję w bliżej nieokreślonej przyszłości. To trochę tak jak z Wezuwiuszem i sytuacją Neapolu - obszar wulkaniczny Auckland jest gęsto zaludniony. Potencjalna erupcja wulkaniczna mogłaby zaszkodzić sieciom transportowym miasta oraz doprowadzić do ewakuacji 1/3 jego populacji. Naukowcy z GNS Science twierdzą jednak że do przyszłej erupcji w Auckland może dojść z wulkanu, który jeszcze nie istnieje.

Erupcja wulkanu tarczowego Piton de la Fournaise, która rozpoczęła się 14 lipca wciąż trwa. W obrębie stożka aktywne pozostają trzy otwory erupcyjne. Wylew lawy osiąga długość 2.8 km i szerokość 0.6 km.

Od wczesnego lipca 2017 roku wzrosła częstotliwość eksplozji wulkanu Sabancaya w Peru, którym towarzyszą obłoki popiołu sięgające wysokości 5.5 km ponad krater. Mają miejsce hybrydowe trzęsienia ziemi i stałe odgazowanie SO2. Wskazuje to na ruch bogatej w gaz magmy.

czwartek, 20 lipca 2017

Trzęsienie ziemi na wyspie Kos

Rzadko piszę na tym blogu o trzęsieniach ziemi, chyba że mają one autentycznie katastrofalne skutki. Ale wyspa Kos figuruje jako wulkan w bazie Global Volcanism Program i byłem na niej w czerwcu 2015 roku, zatem o tym wydarzeniu po prostu trzeba napisać. Magnituda 6.6, godzina 01.31 w nocy, głębokość hipocentrum 11 km, wiele wstrząsów wtórnych. Bardzo płytkie trzęsienie ziemi, które wygenerowało malutkie tsunami docierające do tureckiego kurortu Bodrum. Na earthquakereport wpisują się Polacy obecnie przebywający na wyspie. Burmistrz Kos mówi o dwóch osobach zabitych (turyści ze Szwecji i Turcji zginęli, gdy ściana zwaliła się na bar w Kos), przynajmniej 120 ludzi jest rannych, spore zniszczenia strukturalne - głównie starych budynków. W Bodrum obrażenia odniosło ponad 70 osób. Epicentrum: 10.3 km na południe od Bodrum, 16.2 km na wschód od Kos. Zastanawiam się czy w jakiś sposób to trzęsienie ziemi nie wpłynie na pobliski drzemiący wulkan Nisyros (ostatnia erupcja w 1888 roku).

Moje zdjęcia z wyspy Kos (wyprawa w czerwcu 2015 roku, odwiedziłem też wulkan Nisyros i widziałem z daleka wulkan Gyali).

http://volcanic-landscapes.blogspot.com/search/label/Kos

piątek, 14 lipca 2017

Trzecia erupcja wulkanu Piton de la Fournaise w tym roku

Trzecia erupcja wulkanu Piton de la Fournaise w tym roku zapoczątkowana została kryzysem sejsmicznym trwającym od godziny 22.20 lokalnego czasu i rozpoczęła się o godzinie 00.50 14 lipca 2017 roku. Wcześniej Piton de la Fournaise emitował lawę w styczniu i maju tego roku. Na południowo-wschodnim zboczu krateru Dolomieu w pobliżu stożka żużlowego Chateau Fort otworzyła się nowa szczelina erupcyjna. Pojawiła się fontanna lawy zasilająca wylew lawy, który gwałtownie zaczął się przemieszczać w dół zbocza. Dostęp publiczny do Enclos został zamknięty.

Jako ciekawostkę dodam że 14 lipca przypada Święto Narodowe Francji upamiętniające wybuch Wielkiej Rewolucji Francuskiej zapoczątkowany zdobyciem Bastylii. Rok temu w Nicei doszło do potwornego zamachu terrorystycznego - kierujący ciężarówką marki Renault 31-letni Mohamed Lahouaiej Bouhlel zabił 86 osób na promenadzie Anglików zanim został zastrzelony przez policję.

Pożary na wulkanie Wezuwiusz zostały w dużej mierze opanowane.

środa, 12 lipca 2017

Potężna góra lodowa odrywa się od Antarktydy

Wskazują na to nieco rozmyte obrazy przekazane przez satelitę NASA obserwującego Ziemię Aqua MODIS. Szczelina w pokrywie lodowej lodowca szelfowego Larsen C otworzyła się szeroko i powstała kolosalna góra lodowa o powierzchni 5800 km kwadratowych, wadze biliona ton, wielkości stanu Delaware i objętości jeziora Michigan (roboczo nazwana A68). Badacze wykryli szczelinę w lodzie Antarktydy w 2010 roku - do cielenia się lodowca doszło między 10 a 12 lipca 2017 roku. Tym samym obszar lodowca szelfowego Larsen C uległ redukcji o ponad 12% i krajobraz półwyspu Antarktycznego uległ zmianie na zawsze (robota dla kartografów). Glacjolodzy z Uniwersytetu w Edynburgu oszacowali że dryfująca przez Ocean Południowy góra lodowa ma grubość około 190 metrów i zawiera około 1155 km kwadratowych zamrożonej wody czyli prawie całość jeziora Michigan. Tak potężne cielenia się lodowca zdarzają się bardzo rzadko. Zatem Larsen C utracił górę lodową - reszta lodowca szelfowego może stać się przez to mniej stabilna. Czy dojdzie do kolapsu całego szelfu Larsen C i starego lodowca za nim? Jeśli tak to kiedy? Badacze szacują że wówczas poziom mórz wzrósłby o 10 cm.

http://www.projectmidas.org/blog/calving/
https://www.nasa.gov/feature/goddard/2017/massive-iceberg-breaks-off-from-antarctica

Warto dodać że lodowiec Larsen A rozpadł się w styczniu 1995, a Larsen B w lutym 2002.

wtorek, 11 lipca 2017

Duże pożary na wulkanie Wezuwiusz

Niecodzienny nius, ale sytuacja jest podobno dramatyczna. Płonie wulkan Wezuwiusz koło Neapolu. Począwszy od dzisiejszego ranka dwie kolumny dymu są widoczne z Neapolu - są one zlokalizowane w społecznościach Torre del Greco i Ercolano (Park Narodowy Wezuwiusza). Jedna z kolumn sięga wysokości ponad 2 km. Warto porównać zdjęcia pożarów na Wezuwiuszu z fotografiami erupcji wulkanu w latach 1872 i 1944. Pożary szaleją także w górach Lattari ponad miasteczkiem Corbara (Salerno). Do pomocy wezwano wojsko, zamknięte zostały nadmorskie drogi. Do gaszenia płomieni używane są helikoptery, do walki z ognistym żywiołem stanęło 600 ludzi (strażaków, pracowników służby cywilnej, ochotników). Pożary w Herkulanum i Ottaviano połączyły się. Niestety szalejące na Wezuwiuszu pożary są rezultatem podpaleń wegetacji przez podpalaczy. Sucha gleba, brak opadów deszczu i niekorzystne wiatry sprzyjają rozwojowi nowych ognisk pożarów komplikując pracę strażakom. Dramatyczna sytuacja jest także w Messynie, którą od 36 godzin otaczają płomienie (płoną okalające sycylijskie miasto wzgórza i tamtejsze lasy sosnowe). Co znamienne, polskie media w ogóle nie są zainteresowane tym tematem. Wstyd. Zdj. ανδρέας/ Twitter.

EDIT: Mamy 12 lipca i pożary na Wezuwiuszu nadal nie zostały zahamowane. Pomimo interwencji strażaków, wojska i helikopterów spłonęły hektary lasów i wegetacji. Są trzy główne ogniska pożarów: Herkulanum, Torre del Greco-Boscoreale i Terzigno. To katastrofa ekologiczna na wielką skalę. Szkody odnotowano nie tylko w Parco del Vesuvio, ale też w rezerwatach naturalnych Astroni i Positano.

Fuego, Bogoslof i Maly Semyachik

Zbiorczy post z ostatniego tygodnia:

- Fuego (Gwatemala) - 9 lipca 7-10 eksplozji co godzinę, którym towarzyszyły obłoki popiołu sięgające wysokości 4.8 km. Opad popiołu miał miejsce w Morella, Santa Sofia, Panimache i Sangre de Christo. Wylew lawy o długości 1.5 km płynie w kierunku wąwozu (barranca) Las Lajas.

- Poas (Kostaryka) - Otwory erupcyjne A (Boca Roja) i B (Boca Azufreda) emitują parę, gazy magmatyczne i aerozole. Otwór erupcyjny A sporadycznie emituje popiół. W nocy wyrzucane są rozżarzone fragmenty skał. Obłoki erupcyjne sięgają wysokości 200-600 metrów. Odór siarki jest wyczuwany w Cantón Central, Grecia, Zarcero, Heredia, Barva i San Rafael. Mała erupcja wulkanu Poas miała miejsce 6 lipca o godzinie 15.45 lokalnego czasu - obłok erupcyjny sięgnął wysokości 400 metrów. Na zdjęciu Blas Enrique Sanchez odgazowanie z dwóch otworów erupcyjnych wulkanu Poas w dniu 06.07.2017.

- Sabancaya (Peru) - eksplozje i emisje popiołu.

- Turrialba (Kostaryka) - Pierwsza niespodzianka: 29 czerwca 2017 roku dron badawczy wykrył obecność jeziorka lawy o średnicy 50 metrów w nowym pęknięciu aktywnego krateru wulkanu Turrialba. Czy będzie ono stałe czy okresowe? Czy możemy je dodać do listy wulkanicznych jezior lawy (Erta Ale, Erebus, Kilauea, Nyiragongo, Nyamurgaira, Ambrym, Villarica i Masaya)? Owo laguito de lava na zdjęciu M.Sc. Paul Vega, LANAMME-UCR. Jest ono odpowiedzialne za czerwonawy blask w nocy, o którym mieszkańcy okolic wulkanu raportowali w ciągu ostatnich miesięcy.

- Bogoslof (Alaska, Aleuty) - 5 lipca dwie eksplozywne erupcje - pierwsza trwała ponad 23 minuty, druga ponad 11 minut. 4 lipca miała też miejsce eksplozywna erupcja innego aleuckiego wulkanu Cleveland.

Drugą niespodzianką ostatnich dni była niepotwierdzona mała erupcja wulkanu Maly Semyachik (Kamczatka, Rosja) - słynnego z pięknego kwasowego jeziora kraterowego. Miała ona miejsce 7 lipca o godzinie 06.40 czasu UTC. Obłok popiołu sięgnął wysokości 2.1 km. Mały Semiaczik wybuchł po raz ostatni w grudniu 1952 roku.

Wciąż czekam na coś dużego. :-)

niedziela, 2 lipca 2017

Słoje przyrostowe drzew datują dawną erupcję na Islandii

Do erupcji islandzkiego wulkanu Katla doszło kilka dekad przed pierwszymi osadnikami zasiedlającymi Islandię - w czasach gdy obecnie w dużej mierze pozbawioną drzew Islandię porastały lasy. Grupa wulkanologów, klimatologów, geografów i historyków określiła datę erupcji Katli na pomiędzy późny rok 822 a wczesny 823. Za pomocą słojów przyrostowych drzew i rdzeni lodowych naukowcy szacują przeszłe warunki klimatyczne oraz ich wpływ na historię ludzkości. Obecnie Islandia jest w dużej mierze pozbawiona drzew. Lecz przed przybyciem pierwszych osadników porastały ją rozległe lasy. Wcześni osadnicy formując rolniczą społeczność wycięli większość drzew na wyspie i islandzkie lasy nigdy się nie odrodziły. W 2003 roku wiosenna powódź rzeki Thverá doprowadziła do odkrycia setek brzóz od wieków pokrytych warstwą wulkanicznych osadów. Tzw. Las Drumbabót to najlepiej zachowany prehistoryczny las na Islandii pogrzebany przez wybuch pobliskiego wulkanu Katla (ostatnia silna erupcja w 1918 roku). Profesor Ulf Büntgen wraz ze współpracownikami uprzednio ustalił że w roku 775 silny rozbłysk słoneczny spowodował duży skok poziomów radiowęgla w ziemskiej atmosferze, który został zmagazynowany w żywych drzewach ówczesnych lasów. Badacze dokonali pomiaru poziomów izotopu węgla w drzewach Drumbabót wskazując na rok 775 w pierścieniach przyrostowych drzew i mierząc zewnętrznie do kory policzyli liczbę lat aż do daty erupcji Katli, podczas której drzewo umarło. Najbardziej zewnętrzny pierścień przyrostowy uformował się całkowicie, nowy nawet nie zaczął się formować, a to oznacza że do wybuchu wulkanu Katla doszło jesienią 822 roku i przed wiosną 823 roku - zanim następny wzrost się rozpoczął. Osadnicy dotarli na Islandię w roku 870 roku, zatem las Drumbabót został zniszczony prawie pół wieku przed ich przybyciem na wyspę. Profesorzy Christine Lane i Clive Oppenheimer użyli niezależnych linii tefry i rdzeni lodowych, by wykryć dowody erupcji Katli. Historycy natomiast posiłkując się starymi dokumentami historycznymi z Europy i Azji wykazali że w tamtym czasie na świecie panowała surowa i niezwykle zimna pogoda (jak wiadomo silne erupcje wulkaniczne potrafią solidnie schłodzić klimat).

Piękne odkrycie. Zdj. ÖE PHOTO (www.oe-photo.com). Uwielbiam wulkany i lasy.

Link: http://www.cam.ac.uk/research/news/tree-rings-pinpoint-eruption-of-icelandic-volcano-to-half-a-century-before-human-settlement