niedziela, 13 sierpnia 2017

91 wulkanów pod pokrywą lodową Antarktydy

Pod pokrywą lodową zachodniej Antarktydy został odkryty największy region wulkaniczny na Ziemi. Odkrycia dokonali badacze z Uniwersytetu w Edynburgu. Najwyższy z wulkanów wznosi się na wysokość prawie 4000 metrów. Odkrycie tych gęsto rozmieszczonych wulkanów może mieć niepokojące konsekwencje (destabilizacja pokryw lodowych zachodniej Antarktydy w razie potencjalnej erupcji i w konsekwencji podniesienie się poziomu wód oceanu). Natychmiast rodzi się pytanie: jak aktywne są te wulkany? Nie wiadomo. Trzeba to zbadać. Od dłuższego czasu wiadomo było o bazaltowych wulkanach zachodniej Antarktydy, których wierzchołki wystawały ponad lód. Geofizyk Max Van Wyk de Vries zadał jednak pytanie: ile z nich znajduje się pod lodem? Wspólnie z badaczem Robertem Binghamem przeanalizowali poprzednie pomiary badawcze przy użyciu penetrującego lód radaru wykonywane z samolotów i pojazdów lądowych. Rezultaty zostały porównane z zapisami danych satelitarnych i informacjami geologicznymi z innych badań z powietrza. Wykryto 91 wcześniej nieznanych wulkanów znajdujących się pod lodem zachodniej Antarktydy (ich wysokość dochodzi od 100 do 3850 metrów). Wszystkie pokrywa warstwami lód i wszystkie znajdują się w systemie ryftu Zachodnioantarktycznego rozciągającego się na odległość 3500 km. Być może jest ich znacznie więcej. Do tej pory znano 47 podlodowych wulkanów zachodniej Antarktydy. Na zdj. z 2011 roku wygasły wulkan Mount Sidley, zachodnia Antarktyda.

http://www.scar.org/features/1115-antarctic-volcanoes-identified

czwartek, 10 sierpnia 2017

Ekstremofile odkryte w Danakil, Etiopia

Interesująca informacja dla mikrobiologów i astrobiologów. Depresja Danakil w Etiopii jest jednym z najbardziej gorących, niegościnnych i dziwacznych miejsc na Ziemi. Jednak nawet tam kwitnie życie w formie ekstremofilnych mikroorganizmów. Depresja Danakil (zwana też Afar) znajduje się 330 metrów poniżej poziomu morza blisko granicy z Erytreą. Jest to jedno z najgorętszych miejsc na Ziemi (temperatura regularnie sięga tutaj 45-48 stopni Celsjusza, największa zmierzona przez badaczy to aż 55 stopni!), a opady deszczu zdarzają się bardzo rzadko. Najsłynniejszymi wulkanami Danakil jest posiadający jezioro lawy Erta Ale (obecnie w stanie szczelinowej erupcji) oraz aktywny geotermalnie krater Dallol. Słynący z oszałamiających kolorów Dallol jest obszarem niezamieszkanym, ale w jego pobliżu osiedlił się w wiosce Hamadela nomadyczny lud Afar. Od 2013 roku krater Dallol bada grupa naukowców z konsorcjum Europlanet szukając terenów analogicznych do marsjańskich. Naukowcom towarzyszą żołnierze, gdyż granica pomiędzy Etiopią a Erytreą nie jest terenem bezpiecznym. Ekstremalnie kwasowa woda wydobywająca się w Dallol osiąga temperaturę 100 stopni Celsjusza, badacze muszą uważać na toksyczny siarkowodór oraz opary chloru - warto mieć przy pracy dobrą maskę gazową. Trzeba też uważać gdzie się stąpa, gdyż słona skorupa jest bardzo delikatna, a najbliższy szpital znajduje się dopiero w Mek’ele, wiele godzin drogi od Dallol. W marcu 2017 roku badacze z Barbarą Cavalazzi z Uniwersytetu w Bolonii na czele odnaleźli w próbkach pobranych z gorących źródeł Dallol życie - po wyizolowaniu DNA z bakterii. Owe bakterie to poliekstremofile przystosowane do ekstremalnej kwasowości środowiska, wysokich temperatur oraz wysokiego zasolenia. Formy bakteryjnego życia odnaleziono w dwóch lokalizacjach: w solnych źródłach oraz w małym jeziorze na zewnątrz krateru Dallol. Owo jezioro nie jest tak gorące jak solne źródła (temperatura 50-55 stopni Celsjusza) i ma mniejszą kwasowość (pH około 2 w porównaniu do pH 0.2 - przeciętna kwasowość wody w Dallol) - jest także bogate w emitowany CO2. Miejscowi nazywają je żółtym jeziorem, Gaet’Ale’, ‘Arrath czy zabójczym jeziorem, gdyż w jego okolicy regularnie padają uduszone ptaki i insekty (CO2 jest cięższy od powietrza, zatem osiada przy powierzchni gruntu). Życie odnaleziono także w zbiorniku, w którym kwasowość sięgała zero pH. To absolutny rekord na Ziemi - poprzedni przypadł rzece Rio Tinto w Hiszpanii, której kwasowość wynosi pH 2. Niewiarygodna jest fizjologiczna zdolność wielu mikrobów do kolonizowania ekstremalnych ekosystemów.

Źródło: http://www.bbc.com/future/story/20170803-in-earths-hottest-place-life-has-been-found-in-pure-acid

9 sierpnia (akurat w moje urodziny) kamczacki wulkan Szywiełucz wygenerował obłok popiołu o wysokości 12.2 km.

sobota, 5 sierpnia 2017

Sinabung i Sangay

Co pewien czas warto wspomnieć o sytuacji z sumatrzańskim wulkanem Sinabung - 2 sierpnia 2017 roku wulkan wybuchał kilkukrotnie i wygenerował od 8 rano do północy aż 17 spływów piroklastycznych, które docierały na odległość 4 km. Obłok popiołu nad wulkanem sięgał wysokości 4.5 km. Opad popiołu miał miejsce w wioskach Perbaji, Perteguhen, Kuta Rakyat, Simpang Empat, Tigan Pancur, Selandi, Umbrella, Kuta Gugung i Berastagi. Rzeka Lauborus stwarza ryzyko laharów. Zdj. Endro Lewa.

4 sierpnia dwa spływy piroklastyczne schodzą z Gunung Sinabung o godzinie 11.22 i 11.25 lokalnego czasu - towarzyszy im wielka ko-piroklastyczna chmura.

2 sierpnia 2017 roku eksplozja targnęła wulkanem Sangay w Ekwadorze. Aktywność erupcyjną (eksplozje, wylewy lawy, sporadyczne spływy piroklastyczne) wykazuje także inny ekwadorski wulkan Reventador.