Duża erupcja eksplozywna wulkanu Calbuco

Wczoraj (akurat w Międzynarodowy Dzień Matki Ziemi) o godzinie 20.45 czasu GMT (17.50 lokalnego czasu) rozpoczęła się duża erupcja eksplozywna andezytowego stratowulkanu Calbuco w Chile, który od 43 lat drzemał. Pliniańska chmura popiołu w kształcie parasola sięgnęła wysokości 10-20 km. Erupcja Calbuco rozpoczęła się praktycznie bez ostrzeżenia (15 minutowy intensywny rój trzęsień ziemi, a potem gwałtowny wybuch wulkanu!) Calbuco wybuchł po raz ostatni w sierpniu 1972 roku. Trwa ewakuacja ponad 4100 mieszkańców w promieniu 20 km od wulkanu. Czerwony alarm ewakuacyjny objął mieszkańców miast Puerto Montt i Puerto Varas. Wstrzymane zostały zajęcia w szkołach, a także loty. W tej chwili potężna faza eksplozywna erupcji Calbuco ustała, a z wulkanu płynie lawa. Erupcja Calbuco dobitnie pokazuje, iż wulkany potrafią zaskakiwać. Wyobraźcie sobie sytuację gdyby tak gwałtownie i niespodziewanie wybuchł Wezuwiusz.

O wulkanie Calbuco: http://wulkanyswiata.blogspot.com/2011/08/chile_2049.html

EDIT: Calbuco i Puyehue-Cordon Caulle leżą na tym samym uskoku i są znane z tego, że wybuchają razem bądź w pewnych odstępach czasu. Poprzednie większe erupcje Calbuco miały miejsce w latach 1893-95, 1929 i 1961. Druga silna eksplozja targnęła Calbuco o godzinie 01.00 czasu GMT (3.30 w nocy lokalnego czasu) generując obłok popiołu sięgający wysokości 12-15 km. Tak jak w przypadku erupcji wulkanu Puyehue-Cordon Caulle w czerwcu 2011 roku widoczny jest na licznych zdjęciach fenomen wulkanicznych błyskawic. Opad popiołu odnotowano w Puerto Montt i Bariloche.

EDIT 1: Gwałtowna faza erupcji wulkanu Calbuco w trakcie drugiej eksplozji trwała przez sześć godzin. Obecnie aktywność wulkanu osłabła, ale nadal wulkan jest objęty czerwonym alarmem. W trakcie najintensywniejszej fazy erupcji Calbuco kolumna erupcyjna sięgała wysokości 15 km, a balistyczne bomby wulkaniczne fruwały na odległość do 5 km. W czasie paroksyzmu erupcyjnego Calbuco miała miejsce silna aktywność sejsmiczna. Spływ piroklastyczny dotarł na odległość 8 km, a lahary dotarły na odległość 14 km od wulkanu. Lot helikopterem ujawnił 6 aktywnych kraterów w dawnej kopule i obecność silnej anomalii termicznej. Niestety jest prawdopodobna jedna ofiara śmiertelna - młody wspinacz, który przebywał w trakcie erupcji w górskiej chatce. Mężczyzna uchodzi za zaginionego. EDIT 2: 21-letni Waldo Emanuel Flores Figueroa jednak żyje - jego brat nawiązał z nim kontakt. Obecnie trwają małe\umiarkowane emisje popiołu z Calbuco z obłokami popiołu sięgającymi wysokości 2 km - najbardziej intensywne z krateru stożka żużlowego na kopule lawowej z 1961 roku. Liczba ewakuowanych wynosi 6514 osoby.

Erupcja wulkanu Baekdu/ Changbaishan w przyszłości?

O możliwości przyszłej erupcji chińskiego/północno-koreańskiego wulkanu Baekdu czytam co pewien czas. Zarówno Koreańczycy z Północy, jak i Chińczycy obawiają się tego wulkanu, gdyż około roku 942 (plus minus 4 lata, 969 plus minus 20 lat) Baekdu wybuchł z siłą 7 w skali VEI (dorównać mu zatem mogą jedynie erupcje Gunung Samalas w 1257 roku oraz Tambora w 1815 roku). Właśnie ta kolosalna erupcja mogła przyczynić się do upadku antycznego królestwa Balhae, którego władza rozciągała się na znaczne obszary Mandżurii (tak twierdzą niektórzy historycy).

Baekdu/Changbaishan/Pektu-san znajduje się na granicy Chin i Korei Północnej. Według naukowców z chińskiego obserwatorium wulkanologicznego temperatura jeziora kraterowego Tianchi/Chonji od 1999 roku wzrosła o kilka stopni. Pomiędzy 2002 a 2005 rokiem w regionie miała miejsce seria trzęsień ziemi. W tych latach kaldera wulkanu wzrosła o 10 cm, a od 2009 roku zaczęła opadać, po czym na nowo wzrastać. Temperatura gejzeru w pobliżu wulkanu wzrosła z 70 do 83 stopni Celsjusza. Wzrosła także koncentracja helu. Należy jednak pamiętać, że erupcja Changbaishan w 1898 roku miała zaledwie 2 w skali VEI, także przyszła erupcja Bakedu/Changbaishan wcale nie musi być kolosalna. No cóż, media i ich odbiorcy lubią katastroficzne scenariusze.

Czytelniczka mojego bloga, która widziała jezioro kraterowe Chonji w 2007 roku poinformowała mnie, że miejscowi wierzą, iż w odmętach (184 metry głębokości) Niebiańskiego Jeziora żyją monstra o długiej szyjach przypominające brytyjskie Nessie z Loch Ness.

http://pixgood.com/lake-tianchi-monster.html

17-18 kwietnia 2015 roku - efuzja wylewu lawy o długości 2 km z wulkanu Fuego w Gwatemali (kanion Taniluya, południowo-wschodnie zbocze). W połowie marca erupcja wulkanu Barren Island (Indie, Andamany) obejmująca eksplozje strombolijskie i efuzję lawy z centralnego stożka. Rój trzęsień ziemi wykryto ostatnio pod ekwadorskim wulkanem Guagua Pichincha.

Białe plamy: Jezioro kraterowe Nong Fa/ Nongphatom w Laosie

Może nie do końca biała plama geograficzna, ale miejsce raczej trudno dostępne i tajemnicze. Poza tym miejscowi utrudniają do niego dostęp płatnymi 'zezwoleniami'. Jakoś mnie jednak zaintrygowało. Nong Fa to jezioro kraterowe położone na wysokości 1154 metrów, o nieznanej średnicy, które Lonely Planet określa mianem 'magiczne'. Lokalizacja: Dystrykt Sanxay, Prowincja Attapeu, serce rezerwatu Dong Ampham, południowo-wschodni Laos, około 12 km od granicy z Wietnamem. Szacowana głębokość 78 metrów, miejscowi twierdzą, że jest nieznana, bo jezioro ma bardzo grząskie dno. Stronią też od kąpieli w Nong Fa zaznaczając, iż jezioro zamieszkuje wężo-świnia, która pożera pływaków. Na pewno w 2008 roku był nad tym jeziorem polski globtroter Andrzej Muszyński. To już chyba łatwiej dostać się nad kambodżańskie koliste jezioro kraterowe Yak Loum. W każdym razie poniższy opis Muszyńskiego nieco mrozi krew w żyłach.

http://turystyka.wp.pl/kat,1036543,page,5,title,Takich-Indochin-szukalem,wid,15563810,wiadomosc.html
http://wulkanyswiata.blogspot.com/2011/05/kambodza.html

Pięciolecie erupcji wulkanu Eyjafjallajökull/ Anti-Volcano Climbing Act na Filipinach

14 kwietnia 2015 roku rozpoczęła się piąta rocznica fazy eksplozywnej erupcji islandzkiego wulkanu Eyjafjallajökull, która przyczyniła się do ogromnych zakłóceń w lotach samolotów - czego apogeum miało miejsce w dniach 15-20 kwietnia 2010 roku. Anulowano wówczas setki lotów w obrębie, do i z Europy. Druga faza eksplozywna erupcji Eyjafjallajökull wyrzuciła 0.25 km sześciennych tefry, a chmura popiołu sięgała wysokości 9 km (4 w skali VEI). Do 21 maja 2010 roku erupcja Eyjafjallajökull znacznie osłabła (brak produkcji lawy i popiołu). Mierzący 1666 metrów Eyjafjallajökull znajduje się pod niewielkim lodowcem o tej samej nazwie. Wcześniej wybuchał w latach 920, 1612 i 1821-23. 20 marca 2010 roku rozpoczęła się pierwsza boczna faza erupcji Eyjafjallajökull, a mianowicie efuzywna (lawowa) - obejmowała wylewy lawy, fontanny lawy i chmurę popiołu sięgającą wysokości 4 km (22 marca 2010 roku) w Fimmvörðuháls. Poprzedziła ją aktywność sejsmiczna i deformacja gruntu w tygodniach poprzedzających wybuch wulkanu. Otworzyła się szczelina o długości 150 metrów, fontanny lawy o wysokości sięgającej 150 metrów wyrzucało 10-12 lawowych kraterów. W kanionie Hrunagil powstał lawospad o długości 200 metrów. Druga szczelina erupcyjna o długości 300 metrów otworzyła się 31 marca 2010 roku. Lawa z niej spływała do kanionu Hvannárgil.

14 kwietnia 2010 roku aktywne kratery otworzyły się pod pokrywą lodowca. I wtedy się zaczęło. Przedtem jednak doszło do intensywnego skoku aktywności sejsmicznej. Aktywne otwory erupcyjne znajdowały się wzdłuż skierowanej na północ-południe szczeliny o długości 2 km. Chmura popiołu sięgnęła wysokości 8-9 km. Jak pamiętamy ta faza eksplozywna erupcji wulkanu Eyjafjallajökull miała miejsce pod lodem. Zimna woda ze stopionego lodu szybko ochładzała lawę doprowadzając do jej fragmentacji w wysoce abrazyjne cząsteczki wulkanicznego szkliwa, które dostały się do chmury erupcyjnej. Chmura erupcyjna trafiła prosto w niestabilny wówczas jet-stream. Efekty poznaliśmy dobrze w mediach w tamtym czasie: setki anulowanych lotów, tysiące pasażerów koczujących na lotniskach, uszkodzone silniki niektórych samolotów wojskowych. W trakcie erupcji Eyjafjallajökull dało się zaobserwować fenomen wulkanicznych błyskawic.

Z innej beczki rząd filipiński chce ograniczyć wspinaczkę na aktywne filipińskie wulkany. Aby wspiąć się np. na Mayon trzeba będzie mieć autoryzację rządu i zgodę PHIVOLCS. Jak pamiętamy Mayon wybuchł nagle 7 maja 2013 roku (na zdjęciu) zabijając czwórkę Niemców i ich filipińskiego przewodnika wspinających się na wulkan, byli też ranni. Wówczas wulkan został objęty 6-kilometrową strefą niebezpieczeństwa. Chodzi o względy bezpieczeństwa dla obywateli Filipin i turystów, ale mnie taki Anti-Volcano Climbing Act się nie podoba, gdyż chciałbym kiedyś wejść na Mayon przez nikogo nie niepokojony. A ryzyko ze wspinaczką na wulkany (nawet te drzemiące) zawsze jest obecne. W każdym razie kary za nieautoryzowaną wspinaczkę mają wynieść od 10 000 pesos (ok. 210 euro) do 50 000 pesos (około 1040 euro). Ciekawe jakie wulkany uznane zostaną za zagrożenie. Mayon jest oczywisty. Może Bulusan i Kanlaon? Wreszcie ciekawe czy to prawo zostanie uchwalone.

Dla mnie jest to przykład utrudniania ciekawym świata ludziom wspinaczki na aktywne wulkany.

EDIT: 15 kwietnia 2015 roku - rankiem tego dnia obłok gazów i popiołu nad wulkanem Nevado del Ruiz w Kolumbii. Ze zboczy sumatrzańskiego wulkanu Sinabung schodzą lahary. O godzinie 16.08 lokalnego czasu wulkan Tungurahua w Ekwadorze generuje obłok popiołu sięgający wysokości 3 km. Kontynuacja emisji popiołu z peruwiańskiego wulkanu Ubinas.

Białe plamy: Wulkany Wietnamu i Malezji

Wulkany Wietnamu i Malezji również są słabo poznane. Ba, kiedy zakładałem niniejszego bloga w 2010 roku to nie miałem pojęcia, iż w obu tych państwach można znaleźć jakieś struktury wulkaniczne. Ano można. Niestety są kiepsko zbadane i sfotografowane albo nie ma w ogóle ich zdjęć. Ciekaw jestem jak niektóre z nich wyglądają.

Wulkany Wietnamu: 1) Cù-Lao Ré - 4 bazaltowe sub-arealne i 9 podmorskich stożków wulkanicznych formujących wyspy Cù-Lao Ré (trzy z nich) oraz Cù-Lao Bo Bai (pojedynczy stożek). Lokalizacja wysp: 150 km od wybrzeża centralnego Wietnamu. Daty erupcji w holocenie. Ich zdjęcia można znaleźć w sieci.
2) Toroeng Prong - niewielki bazaltowy stożek (800 m. wysokości) na południowy zachód od miasta Quang Ngai na który składają się jezioro kraterowe i trzy otwory erupcyjne. Dobrze zachowany. Erupcje w holocenie. Zdjęć w sieci zero.
3) Haut Dong Nai - zwany także Płaskowyżem Djiring. Obejmuje stożki wulkaniczne i wylewy lawy. Lokalizacja: na północny wschód od miasta Ho Szi Mina (Sajgon). Wymiary: 70 x 150 km, erupcje w holocenie.
4) Bas Dong Nai - drugi z obszarów wulkanicznych w Wietnamie, inaczej płaskowyż Xuan Loc, na wschód od Sajgonu. Obejmuje m.in. dobrze zachowany bazaltowy stożek Suzanna Mount o wysokości 180 metrów. Daty erupcji nieznane.
5) Ile des Cendres - grupa podmorskich wulkanów (Wyspy Popiołów) składająca się z dwóch stożków żużlowych i dwóch stożków lawowych. Erupcja Ile des Cendres rozpoczęła się 2 marca 1923 roku i uformowała dwie efemeryczne wysepki i stożek - obecnie zerodowane i znajdujące się pod wodą.
6) Innym podmorskim wulkanem w obrębie Wietnamu jest Veteran, 34 km na południe południowy wschód od Grand Catwick Rock. Możliwa erupcja (zniknięcie rafy) w 1882 roku, możliwa aktywność fumaroliczna w 1928 roku.

Pytanie czy te dwa wymienione wietnamskie obszary wulkaniczne nie są zaminowane?

Wulkany w Malezji: 1) Bombalai Hill - lokalizacja: Sabah, Borneo, blisko wybrzeża Cowie i granicy z Indonezją, na północ od wyspy Sebatik. Wysokość 531 metrów, obficie zalesiony stożek piroklastyczny z dobrze zachowanym kraterem o szerokości 300 metrów. Holoceńska ekstruzja lawy - dwa wylewy lawy docierają prawie do wybrzeża. Możliwe erupcje 27 000 lat temu.

Czy ktoś z rodaków przebywających (na stałe?) w Wietnamie bądź Malezji mógłby sfotografować dla mnie owe wulkany? Na zdjęciu lawowe wybrzeże wysepki Cù-Lao Bo Bai (Wietnam).

W dniu wczorajszym dwie małe eksplozje popiołu miały miejsce z krateru Bocca Nuova wulkanu Etna. Trwa umiarkowana aktywność eksplozywna wulkanu Tungurahua w Ekwadorze z emisjami popiołu. Częste eksplozje mają też miejsce na innym ekwadorskim wulkanie Reventador z chmurami popiołu sięgającymi wysokości 1-2 km oraz małymi spływami piroklastycznymi. Rośnie centralna kopuła lawowa tego wulkanu.

EDIT: Od 9 kwietnia niewielkie roje trzęsień ziemi są mierzone 6-10 km na południe od islandzkiego wulkanu Hekla. Zważywszy na to, że prekursory erupcji Hekli prawie nie istnieją (poza niewielką ilością trzęsień ziemi) erupcja tego wulkanu w 2015 roku nie byłaby zaskoczeniem. Po blisko dwóch tygodniach pauzy 14 kwietnia uaktywnia się znowu kamczacki wulkan Kluczewska Sopka - umiarkowane eksplozje strombolijskie i niewielkie emisje popiołu z centralnego krateru.

Białe plamy: Wyspy Balleny

Kolejna wulkaniczna biała plama (terra incognita) to sub-antarktyczne wulkany wysp Balleny (Balleny'ego) uformowane przez pióropusz gorąca Balleny, zlodowaciałe i niedostępne dla wspinaczy. Wyspy należą na podstawie Dependencji Rossa do Nowej Zelandii.

1) Wyspa Young - kształt wyspy Young'a przypomina owal o długości 11 km i szerokości 3.5 km, długie proste wschodnie wybrzeże i zaokrąglone zachodnie. Skuty lodem stratowulkan Freeman Peak wznosi się na wysokość 1340 metrów i posiada aktywne fumarole. Nikt nigdy go nie zdobył. Daty erupcji nieznane. Pomiędzy wyspami Young'a i Buckle'a znajduje się wysepka Borradaile o długości 4 km i szerokości 2 km na której 12 lutego 1839 roku wylądował kapitan Freeman ze statku "Sabrina".
2) Wyspa Buckle - długość 8 km, szerokość 4 km. Według Wikipedii ostatnia erupcja na wyspie Buckle'a miała miejsce w 1899 roku, ale nie umiem jej potwierdzić. Zarówno wyspę Buckle'a, jak i niedaleką wysepkę Sabrina zamieszkują kolonie pingwinów i petreli. Z mierzącego 1239 metrów stratowulkanu Buckle Island i ze skalistych klifów spływa do Oceanu Południowego lodowa czapa.
3) Wyspa Sturge - jedna z trzech głównych wysp Balleny'ego o długości 12 km i szerokości 4 km. Formuje ją stratowulkan Brown Peak (1524 m. wysokości, inna nazwa Russel Peak), rzecz jasna, nigdy nie zdobyty. Uchodzi za wygasły, acz należy pamiętać, iż nie był badany geologicznie. Wyspę pokrywa lodowa czapa.

Na zdjęciach wyspa Sturge i łańcuch wysp Balleny'ego. Jeśli dojdzie tam do przyszłej erupcji wulkanicznej możemy się o tym nawet nie dowiedzieć. Wiem tyle - na wierzcholkach wulkanów wysp Balleny nie stanęła do tej pory ludzka stopa.

Waiowa (Goropu): Narodziny wulkanu w Papui Nowej Gwinei

Ilekroć czytam książkę dotyczącą erupcji tworzących monogenetyczne stożki wulkaniczne bądź nowe wyspy wulkaniczne są przytaczane zazwyczaj dwa przykłady: Paricutin w Meksyku oraz Surtsey (Islandia). Dzisiaj jednak mam zamiar przybliżyć moim czytelnikom zapomnianą erupcję w Papui Nowej Gwinei w latach 1943-44, która uformowała nowy stożek żużlowy. Wpierw lokalizacja erupcji: północno-wschodnie zbocze masywu górskiego Goropu, 19 km od zatoki Collingwood, na południe od wulkanu Victory, w miejscu nieobecnej do tej pory aktywności wulkanicznej. Erupcja Waiowa przedarła się przez metamorficzne skały masywu górskiego Goropu. Trzęsienia ziemi miały miejsce już 2 lata przed wybuchem wulkanu - czasem 2-3 w ciągu dnia. Do pierwszej erupcji Waiowa doszło 18 września 1943 roku. Kolejne erupcje miały miejsce w październiku i listopadzie. Aktywne były cztery otwory erupcyjne - eksplozje miały charakter freatyczny albo freatomagmowy. 27 grudnia 1943 roku doszło do pierwszej erupcji magmowej. Chmura popiołu sięgnęła wówczas wysokości 4.5-5 km, a opad zwęglonego drewna i lapilli miał miejsce we wiosce oddalonej od miejsca erupcji o 25 km. Spływy piroklastyczne ze stożka dotarły na odległość 5 km od wulkanu - erupcja zrównała z ziemią okolice Waiowa łamiąc drzewa niczym zapałki. Powstał główny krater emitujący parę oraz dwa mniejsze w których wrzał muł. W pobliżu głównego krateru na pobliskim grzbiecie dwa inne kratery emitowały popiół. 13 lutego 1944 roku nieco mniejsza erupcja niż ta grudniowa powiększyła rozmiar małego wulkanu. 23 lipca 1944 roku o godzinie 8.45 pm kolejna silniejsza erupcja Waiowa zasypała popiołem duży obszar. Średnica zdewastowanego erupcją obszaru wyniosła około 48 km. W sierpniu 1944 roku erupcje Waiowa uformowały niewielki piroklastyczny stożek. Do ostatniej erupcji Waiowa zasypującej popiołem Port Moresby doszło 31 sierpnia 1944 roku. Próbki zabrane z miejsca erupcji Waiowa okazały się nasyconymi trachyandezytami. Co ciekawe, erupcja Waiowa nie obejmowała wylewów lawy, aczkolwiek zaobserwowano bloki lawy o średnicy dochodzącej do 0.5 metra. Waiowa to obecnie niewielki piroklastyczny stożek z kraterem o średnicy 500 metrów zawierającym jezioro kraterowe o głębokości 50 metrów i ze ścianami krateru o wysokości 25 metrów. Wulkan obrasta gęsty las. Szkoda, że w sieci nie ma żadnych aktualnych zdjęć Goropu, aczkolwiek dodałem Waiowa do kategorii jezior kraterowych. Z niedalekich wulkanów warto wymienić niewielki bazaltowy stożek Kururi na obfitującym w wulkaniczne stożki, kratery i maary płaskowyżu Mangalase, który podobno wybuchł w pierwszej połowie XX wieku (między I a II Wojną Światową), ale o erupcji owego stożka niewiele wiadomo.

Białe plamy: Wulkany Sandwichu Południowego

Wulkany sub-antarktycznego archipelagu (brytyjskiego terytorium zamorskiego) Sandwich Południowy nieodparcie mnie fascynują. Chyba jedynie sub-antarktyczne wulkany archipelagu Balleny są jeszcze mniej zbadane. Ilekroć dochodzi do erupcji wulkanicznej któregoś z nich zazwyczaj nie ma żadnej bezpośredniej dokumentacji fotograficznej poza mało wyraźnymi zdjęciami satelitarnymi. Dlaczego? Gdyż jedenaście wysp wulkanicznych Sandwichu Południowego to zimne, niedostępne i skrajnie niegościnne skrawki lądu. 80% powierzchni archipelagu zajmują lodowce, wyspy mają budowę tefrowo-bazaltową i tworzą je bardzo młode wulkany subdukcyjne - źródłem wulkanizmu jest subdukcja Płyty Południowo-Amerykańskiej pod niewielką Płytę Sandwichu Południowego. Wyspy są niezamieszkane - automatyczne stacje pogodowe znajdują się na wyspach Thule i Zavodovski. W pobliżu Thule znajduje się podmorski wulkan Protector Shoal. I od niego zaczniemy naszą odyseję.

1) Protector Shoal - jego ryolitowa erupcja w marcu 1962 roku wygenerowała tratwę pumeksu, która dotarła do Nowej Zelandii. W pobliżu archipelagu Sandwich Południowy znajduje się co najmniej kilkanaście innych podmorskich wulkanów.
2) Wyspa Zavodovski o średnicy 5 km - formuje ją czynny stratowulkan Mount Asphyxia (znany także jako Mount Curry) o wysokości 551 metrów. Wschodnią stronę wyspy stanowi płaski płaskowyż lawy. Asphyxia jest jednym z najaktwyniejszych wulkanów Sandwichu Południowego - odnotowano jego prawdopodobne erupcje w maju 2012 i w roku 2014. Intensywna emisja toksycznych gazów z centralnego krateru być może świadczy o obecności aktywnego jeziora lawy. Wątpię jednak, aby ktokolwiek stanął w przeszłości na krawędzi krateru Mount Curry.
3) Wyspa Leskov - niewielka andezytowa wyspa wulkaniczna o średnicy 1.5 km. Najwyższy punkt mierzy 190 metrów i zwie się Rudder Point.
4) Wyspa Visokoi - długość 7.2 km, szerokość 4.8 km. Najwyższym punktem jest skuty lodem stratowulkan Mount Hodson mierzący 915 metrów. Niepotwierdzone daty erupcji w latach 1830 i 1930, zwykle z wierzchołka Hodson unosi się para.
5) Wyspa Candlemas - Aktywny stratowulkan na Candlemas nazwany został Lucifer Hill, gdyż pokryty jest żużlem i siarką. Lucifer Hill wykazywał aktywność w roku 1911 i w latach 1953-54. Najwyższym punktem wyspy jest Mount Andromeda o wysokości 550 metrów. Niższa lodowa kopuła o wysokości 455 metrów nazwana została Mount Perseus.
6) Wyspa Vindication - Wyspę formuje nieaktywny w holocenie wulkan. Najwyższy jej punkt to Quadrant Peak (430 m. wysokości). Vindication jest w dużej mierze wolna od lodu.
7) Wyspa Saunders - Wyspa w kształcie półksiężyca, którą formuje czynny stratowulkan Mount Michael posiadający krater o średnicy 700 metrów, w którym być może znajduje się aktywne jezioro lawy. Oczywiście nikt tego jeszcze nie zweryfikował. Wysokość Mount Michael 990 metrów, regularne erupcje m.in. w latach 2000, 2005 i 2012.
8) Wyspa Montagu - Największa wyspa archipelagu o wymiarach 12 x 10 km. Wznosi się na niej stratowulkan Mount Belinda o wysokości 1370 metrów - emisja popiołu i efuzja bazaltowej lawy w 2002 roku, kolejna w listopadzie 2005 roku - wylew lawy o długości 3.5 km dociera do morza. Aktywne fumarole.
9) Wyspa Bristol - długość 8 km, erupcje wulkaniczne na wyspie w latach 1823, 1935, 1936, 1950 i 1956. Najwyższym punktem wyspy jest Mount Darnley (1100 m. wysokości).
10) Wyspa Bellinghausen - Bazaltowo-andezytowy stratowulkan, najwyższy punkt Basilisk Peak o wysokości 255 metrów. Krater o średnicy 152 metrów i głębokości 61 metrów uformował się na południowym zboczu wyspy w trakcie erupcji eksplozywnej pomiędzy 1968 a 1986 rokiem.
11) Wyspa Cook - Średnica 3 x 6 km, zlodowacona, najwyższy punkt to Mount Harmer (1115 m. wysokości).
12) Wyspa Thule - Na Thule znajduje się kaldera o średnicy 1.5 x 2 km oraz stratowulkan Mount Larsen (710 m. wysokości). Obłok z jeziora kraterowego i popiół na zboczu zaobserwowano w 1962 roku. Do rzekomej erupcji na Thule doszło też w styczniu 1956 roku. Ciepło wulkaniczne powoduje, iż wyspa jest wolna od lodu.

Na zdjęciach lodowiec na Wyspie Cooke'a, wulkan Mount Belinda oraz Mount Asphyhxia. Zdj. Jo Szeles/Sebastiao Salgado.

EDIT: Uaktywnia się wulkan Tungurahua w Ekwadorze. 6 kwietnia miały miejsce nowe emisje popiołu, w minionych dniach nastąpił też wzrost emisji SO2 oraz drgań, co wskazuje na dostawę świeżej magmy. Może w przyszłości dojść do gwałtowniejszej erupcji Tungurahua, która oczyści blokowany otwór erupcyjny.

EDIT 2: Po czterech i pół miesiącach ciszy przypomina o sobie wulkan Ubinas w Peru. Targają nim 8 kwietnia 2015 dwie eksplozje generujące kolumnę gazów i popiołu sięgającą wysokości 2.5 km. Opad popiołu ma miejsce w dolinie w odległości 6 km od Ubinas.

Birma

LOWER CHINDWIN - 30 km na północny wschód od miasta Monywa w Birmie (Myanmar) znajduje się 7 bądź 8 uśpionych eksplozywnych kraterów z późnego pliocenu i plejstocenu. Trzy bądź cztery z nich posiadają jeziora kraterowe: Twin Taung, Taung Pyauk, Twyn Ma i Yay Khar. W jeziorach żyje cyjanobakteria - sinica Spirulina. Wylew bazaltowej lawy formuje płaskowyż Thayet-Pingan. Brak danych o erupcjach w czasach historycznych.

5 kwietnia 2015 roku erupcja wulkanu Turrialba w Kostaryce o godzinie 11.25 lokalnego czasu. Chmura popiołu sięgnęła wysokości 500 metrów. Także wczoraj emisje popiołu wulkanu Villarrica w Chile oraz epizod z fontannami lawy o godzinie 04:30 lokalnego czasu.

200-lecie erupcji Tambora

Wielkimi krokami zbliża się 200-lecie kolosalnej erupcji wulkanu Tambora na wyspie Sumbawa w 1815 roku (7 w skali VEI), która za sprawą aerozoli siarkowych przez trzy lata zakłóciła system klimatyczny na świecie powodując globalne ochłodzenie, kiepskie żniwa, a co za tym idzie masowy głód i pandemię cholery. Erupcja pliniańska Tambora 10 kwietnia 1815 roku zniszczyła wierzchołek wulkanu pozostawiając na jego miejscu kalderę o średnicy 6-7 km i głębokości 600-700 metrów. Na wyspie Sumbawa wskutek erupcji zginęło 10-11 000 ludzi, dalsze 60 000 ludzi w regionie umarło na wskutek chorób i głodu. Zginął administrator, który został wysłany, aby zbadać erupcję Tambora w dniu 5 kwietnia 1815 roku. Przed erupcją z kwietnia 1815 roku Tambora spał od setek lat i przebudził się w 1812 roku wykazując pierwsze symptomy aktywności. Wulkan mierzył 4000-4300 metrów i był widoczny z Bali. 5 kwietnia 1815 roku Tambora targnęła pierwsza erupcja pliniańska. Potem miały miejsce mniejsze emisje popiołu aż do 10 kwietnia 1815 roku. Około godziny 19.00 zaczęła się główna erupcja pliniańska opisywana jako "trzy łączące się kolumny ognia i spływająca masa płynnego ognia" obejmująca także potężny opad popiołu i pumeksu oraz spływy piroklastyczne (co najmniej siedem). Ta kolosalna erupcja trwała dwa dni, a chmura popiołu dotarła nad zachodnią Jawę, południowe Borneo oraz południowe Sulawesi. Huk eksplozji słyszano na oddalonej o 2000 km Sumatrze. Lawa i gorejące chmury zniszczyły wioski położone na północnych, południowych, zachodnich i wschodnich stokach wulkanu. Na wybrzeże Sanngar dotarło tsunami o wysokości 4 metrów wygenerowane przez materiał piroklastyczny docierający do morza. Wulkan wyrzucił z siebie 160 km sześciennych tefry. Wierzchołek wulkanu zapadł się formując kalderę. To była największa erupcja eksplozywna ostatnich 500 lat i jedna z największych w holocenie, choć obecnie precyzyjna jej skala nie jest znana. Wiadomo natomiast, iż 1200 metrów wierzchołka Tambora uległo sproszkowaniu.

1816 - Rok Bez Lata. W Europie np. w Szwajcarii doszło do klęski głodu - umarło 200 000 ludzi. Brązowy śnieg spadł w Węgrzech, a we Włoszech czerwony. W Chinach zapanował głód. Szacuje się, iż erupcja Tambora była czterokrotnie silniejsza od katastrofalnej erupcji wulkanu Krakatau w 1883 roku.

Czasowy gubernator Jawy Thomas Stamford Raffles twierdził, że erupcje Tambora rozpoczęły się już 1 kwietnia 1815 roku. W 1847 roku na wulkan dotarła ekspedycja botanika Heinricha Zollingera. Zollinger w 1855 roku opisał pionierskie wejście na wulkan i podał ile osób zginęło wskutek erupcji. Kiedy erupcja o takiej sile jak Tambora się powtórzy? I na ile jesteśmy na nią przygotowani? Wreszcie jaki wulkan nią zasłynie i gdzie się będzie znajdował?

Dalsza aktywność erupcyjna Tambora: w sierpniu 1819 mała erupcja w kalderze, około roku 1880 erupcja w kalderze formująca pasożytniczy stożek Doro Api Toi, słaba erupcja w roku 1967. W południowej części kaldery Tambora znajduje się pasożytniczy stożek Doro Api Toi, który jest aktywny fumarolicznie.

Białe plamy: Kunlun, Kekexili i Turfan

Dzisiejszy post będzie dotyczył tzw. białych plam wulkanizmu, czyli wulkanów niezbadanych, piekielnie rzadko odwiedzanych, a przez to fascynujących i pobudzających moją wyobraźnię. Mam wiele takich wulkanów np. sub-antartktyczne wulkany Sandwichu Południowego czy Wysp Balleny, Wyspa Bouveta, pacyficzna Mehetia, malezyjski Bombalai Hill czy niektóre słabo poznane kurylskie, kamczackie czy aleuckie wulkany np. Sergief, tudzież niektóre mało znane wulkany Papui Nowej Gwinei np. Waiowa. Liczne potężne wulkany andyjskie w Chile czy Argentynie też są warte odnotowania. Poza tym mnogość odizolowanych wulkanów na niezamieszkanych wyspach np. Bam. Wpierw jednak chcę napisać o dwóch tajemniczych azjatyckich obszarach wulkanicznych, a mianowicie Kunlun i Kekexili.

Wulkaniczna Grupa Kunlun to rozległa grupa piroklastycznych stożków w Masywie Górskim Kunlun w liczbie około siedemdziesięciu. Najwyższy stożek Grupy Wulkanicznej Kunlun czyli Ka-er-Daxi (Vulcan) wznosi się na wysokość 5808 metrów, czyli jest wyższy od irańskiego wulkanu Damavand (5610 metrów wysokości) - lecz to Demawend dzierży berło najwyższego wulkanu Azji. Czy zatem słusznie? To sprawa dyskusyjna, gdyż z tego co się orientuję Ka-er-Daxi nigdy nie został zdobyty. Wulkany (trachyandezytowe stożki piroklastyczne) grupy Ashikule tworzące zachodnią część masywu Kunlun to najmłodsze wulkany Chin. Wyróżnia się tutaj Ashi Shan (czyli Ka-er-Daxi, Vulcan), który po raz ostatni wybuchł 27 maja 1951 roku (jak doniosła gazeta Xinjiang Daily), a jego erupcję miała jakoby obserwować grupa robotników budująca drogę. Problem tkwi w tym, iż na Global Volcanism Program wysokość Ka-er-Daxi wynosi 4868 metrów. Inne stożki piroklastyczne to np. Beihuokou, Dahei Shan (5102 m. wysokości), Dong Shan (4652 m. wysokości), Donghuokou, Dujianshan, Heilong Shan (4852 m. wysokości), Heishibeihu, Huangyangling, Liuhuangdaban, Maoniu Shan, Migong Shan, Quanshuigou, Shenglidaban, Wuluke Shan (4820 m. wysokości), Xihuokou, Yi Shan, Yuei Shan. Część obszaru wulkanicznego Kunlun znajduje się na obszarze Askai Chin, do którego pretensje roszczą sobie Indie. W basenie Ashikule znajdują się także trzy słone jeziora Ashikule, Wulukekule i Shagesikule, które otoczone są przez 10 głównych stożków i kilkanaście mniejszych. Stożki wulkaniczne Kunlun są o tyle fascynujące, że ich relatywna wysokość nie jest duża, acz są one uformowane na wysokiej wysokości. Jest to zatem najwyżej położona grupa stożków wulkanicznych na świecie. Miejsce dla mnie absolutnie fascynujące, które chciałbym kiedyś odwiedzić.

O obszarze wulkanicznym Kekexili (Hoh Xil) jeszcze mniej wiadomo. Lokalizacja: północno-zachodni Tybet. Najwyższy wulkan tarczowy w Kekexili nazwany Bamaoqiongzhong wznosi się na wysokość 5400 metrów, a do ostatniej niepotwierdzonej erupcji stożka w kalderze Kekexili (położonej na wysokości 5200 metrów) miało dojść 16 lipca 1973 roku. Jest ona jednak dyskusyjna. Kekexili uchodzi za trzeci największy niezamieszkany obszar świata i największy niezamieszkany obszar Chin. Temperatura potrafi tam spaść do -40 stopni Celsjusza, przeciętnie wynosi -4 stopnie. Istna Ziemia Niczyja. Lokalny rząd nie chce uczynić z Kekexili strefy turystycznej, zatem jest to niewątpliwie intrygujące miejsce.

Innym intrygującym wulkanem w Chinach jest niewątpliwie samotny stożek wulkaniczny Turfan, znany także jako Ho-Tscheu/Bischbalik i zlokalizowany w pobliżu miasta Turfan. Ostatni raz wybuchł w roku 1120 plus minus 150 lat - w czasach dynastii Song. Oczywiście zdjęć w sieci zero. Nawet wysokość stożka Turfan pozostaje nieznana.

Zdjęcia stożków Kunlun pochodzą z rosyjskiej wyprawy wspinaczkowej oraz chińskiej wyprawy geologicznej w 2011 roku do basenu Ashikule.

Bagana, Dukono i Sinabung

Kłopoty z komputerem, a co za tym idzie z dostępem do Internetu powodują, iż aktualizacje nie są zamieszczane regularnie. Ale też na dobrą sprawę niewiele się obecnie dzieje, jeśli chodzi o erupcje wulkaniczne.

1. Bagana (Papua Nowa Gwinea) - silniejsze emisje popiołu w ciągu ostatnich dni.
2. Dukono (Halmahera, Indonezja) - umiarkowana aktywność erupcyjna.
3. Sinabung (Sumatra, Indonezja) - ekstruzja lawy karmiącej centralną kopułę lawową oraz płat lawy na wyższym wschodnim zboczu. Zapadnięcia się kopuły lawowej oraz płatu lawy generują gorejące chmury na wschodnim i północno-wschodnim zboczu. Spływ piroklastyczny z dnia 1 kwietnia 2015 o godzinie 11.45 lokalnego czasu dotarł na odległość 3.5 km i wyprodukował obłok popiołu sięgający wysokości 4 km.
4. Colima (Meksyk) - silne wulkaniańsko-strombolijskie eksplozje z chmurami erupcyjnymi sięgającymi wysokości 2-3 km.

10 kwietnia 2015 roku minie 200-letnia rocznica kolosalnej erupcji wulkanu Tambora na indonezyjskiej wyspie Sumbawa. Z tej okazji na pewno coś skrobnę.

Pozdrawiam Grzegorza Gawlika, czyli polskiego Pana Wulkana od Projektu 100 Wulkanów, którego wreszcie miałem okazję poznać osobiście.

Księżycowy wulkan

Naukowcy z Uniwersytetu Durham w UK sporządzili mapę księżycowego wulkanu zlokalizowanego w kompleksie wulkanicznym Compton-Belkovich. Zmapowali występowanie toru czyli pierwiastka chemicznego z grupy aktynowców (zaznaczone na zielono), który został wyemitowany w trakcie erupcji - w związku z niską grawitacją Księżyca wulkaniczny materiał pokrył obszar 70 000 km kwadratowych. Erupcja miała miejsce 3.5 miliarda lat temu. Ów nietypowy odizolowany depozyt toru odkryto w 1999 roku pomiędzy kraterami impaktowymi Compton i Belkovich. Lunar Prospector wykrył wówczas promieniowanie gamma emitowane przez tor ukryty pod warstwami pyłu z impaktów meteorytowych. We wczesnej fazie życia Księżyca lunarne wulkany wykazywały aktywność erupcyjną - ciemne 'morza' na powierzchni Księżyca to nic innego jak powodzie bogatej w żelazo lawy wypełniające impaktowe kratery. Erupcja kleistej lawy z niską zawartością żelaza to na Księżycu rzadkość, zatem nienazwany wulkan w kompleksie wulkanicznym Compton-Belkovich (zaznaczony na czerwono, średnica około 35 km) jest czymś unikatowym.

28 marca erupcja wulkanu Turrialba w Kostaryce o godzinie 14:38 lokalnego czasu. Kolumna gazu i popiołu nad wulkanem Villarrica w Chile sięga wysokości 150-800 metrów - jezioro lawy generuje małe eksplozje strombolijskie.

Lunarny wulkanizm: http://lroc.sese.asu.edu/posts/378
http://www.astrobio.net/news-brief/extent-of-moons-giant-volcanic-eruption-is-revealed/

Colima i Żupanowski

Nadal laptop w naprawie, ale też w zakresie aktywności wulkanicznej niewiele się dzieje.

- Colima (Meksyk) - Silne eksplozje wulkaniańskie w ostatnich dniach. Erupcja 24 marca 2015 o godzinie 03:08 wygenerowała fontanny lawy sięgające setek metrów i mały spływ piroklastyczny.

- Zhupanovsky (Żupanowski, Kamczatka) - Duża emisja popiołu rankiem 25 marca 2015 roku - wysokość chmury erupcyjnej 8 km.

- Villarrica (Chile) - Regularna słaba aktywność strombolijska oraz niewielkie emisje popiołu z centralnego krateru.

Szywiełucz, Chirpoi i Villarrica/ Rekord Guinnessa osiągnięty!

Przepraszam czytelników za brak aktywności, ale mam obecnie laptopa w naprawie, a tego niusa piszę z doskoku.

Kamczacki wulkan Szywiełucz 20 marca 2015 roku wygenerował obłok popiołu sięgający wysokości 6.3 km. Wulkanem Villarrica w Chile targają periodyczne pulsujące emisje gazu i popiołu. Obecna umiarkowana aktywność erupcyjna wulkanu Villarrica może prowadzić w przyszłości do silniejszej erupcji takiej jak paroksyzm erupcyjny z 3 marca 2015. Anomalia termiczna jest wykrywalna na wulkanie Snow na kurylskiej wyspie wulkanicznej Chirpoi.

Mamy Rekord Guinnessa w nurkowaniu w najwyżej położonym jeziorze na Ziemi - Nevado Tres Cruces Norte (na zdjęciu), położonym na wysokości 5915 metrów nad poziomem morza. Nurkowania dokonała ekipa MedExpedition Zbyszek Popienia, Janek Pentz, dr Patryk Krzyżak, dr Krzysztof Wranicz, Maciej Kołodziejczyk - kierownik wyprawy. Na pewno będę chciał się dowiedzieć coś więcej o tym wyczynie, także bardziej szczegółowe informacje na ten temat w przyszłym poście. Już wiadomo iż dno jeziora znajduje się na głębokości 12 metrów, a z nurkowie odkryli w jeziorze dwa uprzednio nie sklasyfikowane rodzaje dafni (rozwielitek). Wspaniały wyczyn!

Oczywiście staw Ojos del Salado znajdujący się na wysokości 6390 metrów nad poziomem morza można potraktować jako najwyżej położone 'jeziorko' na Ziemi, ale rodzi się pytanie: czy jego niewielkie rozmiary/płytkość kwalifikują go do jezior wysokogórskich? Podobny dylemat towarzyszy innym wyżej położonym od jeziora kraterowego Nevado Tres Cruces Norte stawom np. Acamarachi. Swoją drogą jezioro kraterowe Nevado Tres Cruces Norte z daleka przypomina mi odrobinę jezioro kraterowe wulkanu Balbi (Papua Nowa Gwinea, najwyższy szczyt wyspy Bougainville).

http://wulkanyswiata.blogspot.com/2011/02/papua-nowa-gwinea.html

Jeziora kraterowe - obszerna lista

Natrafiłem ostatnio w sieci na globalną mapę wulkanicznych jezior kraterowych. Postanowiłem ją skompilować na własne potrzeby, co też czynię w niniejszym poście. Oto lista jezior kraterowych/kalderowych/maarów/jezior na wulkanach (będzie co pewien czas poszerzana i aktualizowana w miarę odnajdywania nowych jezior):

1. Wulkan Waw an Namus, tzw. Oaza Moskitów, trzy słone jeziora (Libia)
2. Kaldera Deriba (Darfur, zachodni Sudan)
3. Jezioro Barombi Koto (Kamerun)
4. Jezioro Mboandong (Kamerun)
5. Jezioro Barombi Mbo (Kamerun)
6. Jezioro Dissoni/ Soden (Kamerun)
7. Jezioro Bermin (Kamerun)
8. Wulkan Mount Manengouba (Kamerun)
9. Jezioro Tison (Kamerun)
10. Jezioro Mbalang (Kamerun)
11. Jezioro Nyos (Kamerun, katastrofalna erupcja limniczna w 1985 roku)
12. Jezioro Oku (Kamerun)
13. Jezioro Monoun (Kamerun, katastrofalna erupcja limniczna w 1984 roku)
14. Jezioro Dallol (Etiopia)
15. Jezioro kraterowe Nfou wygasłego wulkanu Mount Mbapit (Kamerun)
16. Jeziora Bambili (Kamerun)
17. Jezioro Awing (Kamerun)
18. Jezioro Nachtiga (Kamerun)
19. Jezioro Zengena (Etiopia)
20. Jezioro Dendi (Etiopia)
21. Jezioro Wenchi (Etiopia)
22. Jezioro Bishoftu (Etiopia)
23. Jezioro Hora (Etiopia)
24. Jezioro Bishoftu Guda (Etiopia)
25. Jezioro Cheleklaka (Etiopia)
26. Jezioro Dembel (Etiopia)
27. Jezioro Ara Shetan (Etiopia)
28. Jezioro Shala (Etiopia)
29. Jezioro Chitu (Etiopia)
30. Jezioro Maka (Gwinea Równikowa)
31. Lago A Pot (Gwinea Równikowa)
32. Jezioro Assal (Dżibuti)
33. Jezioro Nyabikere (Uganda)
34. Jezioro Kifuruka (Uganda)
35. Jezioro Nkuruba (Uganda)
36. Jezioro Nyimbuga (Uganda)
37. Jezioro Edward (Uganda/ Kongo)
38. Jezioro Katwe (Uganda)
39. Jezioro Muhavura (Uganda/ Rwanda)
40. Jezioro Ngezi (Rwanda/ Kongo)
41. Jezioro Turkana (Kenia, Etiopia)
42. Jezioro Bogoria (Kenia)
43. Jezioro Flamingo (Turkana, Kenia)
44. Jezioro Crocodile (Turkana, Kenia)
45. Jezioro Tilapia (Turkana, Kenia)
46. Jezioro Marsabit (Kenia)
47. Jezioro Paradise (Kenia)
48. Jezioro Crater Pan (Kenia)
49. Jeziora maary Emuruangogolak (Kenia)
50. Jezioro Simbi (Kenia)
51. Jezioro Sonachi (Kenia)
52. Jezioro Chala (Tanzania/ Kenia)
53. Jezioro Ngozi (Tanzania)
54. Jezioro Kiungululu (Tanzania)
55. Jezioro Masoko (Tanzania)
56. Jezioro Magadi (Tanzania)
57. Jezioro Empakaai (Tanzania)
58. Jezioro kraterowe Dziani Boundouni (Mwali, Komory)
59. Jezioro kraterowe Dziani Dzaha (Majotta, Komory)
60. Jezioro Tritiva (Madagaskar)
61. Jeziora kraterowe Nosy Be (Madagaskar)
62. Jezioro Itasy (Madagaskar)
63. Jezioro Trou aux Cerfs (Mauritius)
64. Jezioro Ganga Talao (Mauritius)
65. Jezioro Le Piton de l'eau (Reunion)
66. Lagoa do Fanal (Madera)
67. Charco de los Clicos (Lanzarote, Wyspy Kanaryjskie)
68. Pedra de Lume (Wyspy Zielonego Przylądka)
69. Jezioro kraterowe wulkanu Queen's Mary Peak (Tristan Da Cunha)
70. Laacher See (Niemcy)
71. Die Dauner Maare (Niemcy)
72. Krater Kerið (Islandia)
73. Jezioro Öskjuvatn (Islandia)
74. Jezioro kraterowe Viti, kaldera Askja (Islandia)
75. Krater Viti, kaldera Kraftla (Islandia)
76. Jezioro kraterowe Bardarlaug (Islandia)
77. Podlodowcowe jezioro Grímsvötn (Islandia)
78. Jezioro kraterowe Blahylur (Islandia)
79. Ljótipollur (Islandia)
80. Jezioro Lochan S Airde Beinn (Szkocja)
81. Jezioro kraterowe Gour de Tazenat (Francja)
82. Jezioro kraterowe Lac Pavin (Francja)
83. Lac de Servière (Francja)
84. Lac Chauvet (Francja)
85. Jezioro kraterowe Lac du Bouchet (Francja)
86. Le lac d'En-Haut (Francja)
87. Le lac d'Issarlès (Francja)
88. Jezioro Albano (Włochy)
89. Jezioro Bolsena (Włochy)
90. Jezioro Bracciano (Włochy)
91. Jezioro Martignano (Włochy)
92. Jezioro Nemi (Włochy)
93. Jezioro Vico (Włochy)
94. Jezioro Mezzano (Włochy)
95. Jezioro Avernus (Włochy)
96. Jeziora Monticchio (Włochy)
97. Lago Vecchienna (Włochy)
98. Lago Specchio di Venere (Pantelleria, Włochy)
99. La Hoya de Cervera (Hiszpania)
100. La Hoya del Acebuche (Hiszpania)
101. Lagoa do Caldeirão (Azory)
102. Lagoa da Caldeira (Azory)
103. Lagoa Funda das Lajes (Azory)
104. Lagoa Rasa (Azory)
105. Lagoa da Lomba (Azory)
106. Lagoa Branca (Azory)
107. Lagoa Comprida (Azory)
108. Lagoa Seca (Santa Cruz das Flores)(Azory)
109. Lagoa Negra (Azory)
110. Caldeira do Enxofre (Azory)
111. Lagoa do Caiado (Azory)
112. Lagoa do Fogo (Azory, jezioro kraterowe wulkanu Agua de Pau)
113. Lagoa das Furnas (Azory)
114. Lagoa das Sete Cidades (Azory)
115. Jezioro Sfânta Ana (Rumunia)
116. Jeziora kalderowe wygasłego wulkanu Mount Samsari (Gruzja)
117. Jezioro Akna (masyw górski Geghama, Armenia)
118. Jezioro kraterowe wulkanu Kasatochi (Aleuty)
119. Jezioro Fenner (Semisopochnoi, Aleuty)
120. Kaldera Fisher (Aleuty)
121. Kaldera wulkanu Katmai (Alaska)
122. Maary Ukinrek (Alaska, ostatnia erupcja w 1977 roku)
123. Jezioro kraterowe wulkanu Kaguyak (Alaska)
124. Jezioro kraterowe wulkanu Douglas (Alaska)
125. Devil Mountain Lakes (Alaska, największy maar na świecie)
126. Jezioro Surprise (Alaska)
127. Jezioro kraterowe wulkanu Emmons (Alaska)
128. Jezioro kraterowe wulkanu Spurr (Alaska)
129. Jezioro kraterowe wulkanu Chiginagak (Alaska)
130. Jeziora obszaru wulkanicznego Wells Gray-Clearwater (Kanada)
131. Kaldera Sturgeon Lake (Kanada)
132. Jezioro kraterowe wulkanu Rainier (USA)
133. Jezioro kraterowe (maar) Battle Ground Lake State Park (USA)
134. Jezioro kalderowe Crater Lake (USA, Oregon)
135. Maar Blue Lake Crater (USA, Oregon)
136. Maary Diamond Craters (USA, Oregon)
137. Bliźniacze jeziora Paulina Lake (USA, Oregon)
138. East Lake (USA, Oregon)
139. Teardrop Pool (jezioro kraterowe wulkanu South Sister)(USA, Oregon)
140. Jezioro Yellowstone (USA)
141. Maary Soda Lakes (USA, Nevada)
142. Wulkan Medicine Lake (USA, Kalifornia)
143. Obszar wulkaniczny Mono Lake (USA, Kalifornia)
144. Jezioro Clear Lake (USA, Kalifornia)
145. Sisson Lake, Mount Shastina (USA, Kalifornia)
146. Maar Zuni Salt Lake (USA, New Mexico)
147. Jezioro Alberca de Santa Teresa (Meksyk)
148. Jezioro La Alberca (The Pool)(Meksyk)
149. Maar La Laguna de Aljojuca (Meksyk)
150. Maar Alchichica (Meksyk)
151. Laguna de Tepeltitic (Meksyk)
152. Jezioro kraterowe Santa María del Oro (Meksyk)
153. Jezioro kraterowe wulkanu El Chichón (Meksyk)
154. Jezioro Amatitlán (Gwatemala)
155. Laguna de Ipala (Gwatemala)
156. Otoczone trzema wulkanami jezioro Atitlán (Gwatemala)
157. Laguna de Ayarza (Gwatemala)
158. Laguna de Calderas (Gwatemala)
159. Laguna Chicabal (Gwatemala)
160. Jezioro kraterowe wulkanu Tecuamburro (Gwatemala)
161. Kaldera Coatepeque (Salwador)
162. Laguna Verde de Apaneca (Salwador)
163. Jezioro kalderowe Ilopango (Salwador)
164. Laguna Alegría (Salwador)
165. Laguna Chanmico (Salwador)
166. Jezioro kraterowe wulkanu Santa Ana (Salwador)
167. Jezioro kraterowe wulkanu Cosigüina (Nikaragua)
168. Laguna de Asososca (Nikaragua)
169. Laguna Monte Galán (Nikaragua)
170. Laguna La Sulfatosa (Nikaragua)
171. Laguna El Cachital (Nikaragua)
172. Laguna Las Piedras (Nikaragua)
173. Wulkan Apoyeque, Laguna Xiloa (Nikaragua)
174. Reserva Natural Laguna de Tiscapa (Nikaragua)
175. Nejapa Lagoon Natural Reserve (Nikaragua)
176. Laguna Masaya (Nikaragua)
177. Reserva Natural Laguna de Apoyo (Nikaragua)
178. Isla Zapatera (Nikaragua)
179. Jezioro kraterowe wulkanu Maderas (Nikaragua)
180. Jezioro kraterowe wulkanu Irazú (Kostaryka)
181. Jezioro kraterowe wulkanu Rincón de la Vieja (Kostaryka)
182. Jeziora kraterowe wulkanu Poas, Laguna Caliente (Kostaryka)
183. Jezioro Botos (Kostaryka)
184. Jezioro kraterowe wulkanu Chato (Kostaryka)
185. Laguna de Barva (Kostaryka)
186. Jezioro kraterowe wulkanu Liamuiga (Saint Kitts)
187. Jezioro kraterowe wulkanu La Grande Soufrière (Gwadelupa)
188. Boiling Lake, Wrzące Jezioro (Dominika)
189. Jezioro kraterowe wulkanu La Soufrière (Saint Vincent)
190. Jezioro Grand Etang (Grenada)
191. Jezioro Antoine (Grenada)
192. Laguna Verde, jezioro kraterowe wulkanu Azufral (Kolumbia)
193. Lagunas Verdes (Ekwador)
194. Jeziora kraterowe Karikucha, Yanakucha i Warmikucha (Ekwador)
195. Laguna Amarilla wulkanu El Altar (Ekwador)
196. Kaldera Cuicocha (Ekwador)
197. Kaldera Quilotoa (Ekwador)
198. Black Lakes of Jumbura (Ekwador)
199. Jezioro kraterowe wulkanu La Cumbre (Wyspy Galapagos)
200. Jezioro kalderowe wulkanu Sierra Negra (Wyspy Galapagos)
201. Jezioro kraterowe Arcturus (Wyspy Galapagos)
202. Laguna El Junco (Wyspy Galapagos)
203. Wyspa Santiago (Wyspy Galapagos)
204. Maar Jayu Quta (Boliwia)
205. Laguna del Maule (Chile)
206. Staw kraterowy wulkanu Ojos del Salado (Chile, Argentyna)- prawdopodobnie najwyżej położone jezioro kraterowe na świecie (6390 m. nad poziomem morza)
207. Jezioro Cerro Tipas (Argentyna, 5990 m. nad poziomem morza, pomiar GPS w 2016 roku 5985 metrów)
208. Jezioro kraterowe wulkanu Licancabur (Chile, 5900 m. nad poziomem morza)
209. Jezioro kraterowe Tres Cruces Norte (Chile, 5915 m. nad poziomem morza, pomiar GPS w 2015 roku 5906 metrów)
210. Jezioro kraterowe wulkanu Aguas Calientes (Chile, 5831 m. nad poziomem morza)
211. Staw kraterowy wulkanu Acamarachi (Chile, 5950 m. nad poziomem morza)
212. Jezioro kraterowe wulkanu Poquentica (Chile/Boliwia, 5750 m. nad poziomem morza)
213. Jezioro kraterowe wulkanu Copahue (Chile/Argentyna)
214. Jezioro kraterowe wulkanu Planchón-Peteroa (Chile/Argentyna)
215. Maar Potrok Aike (Chile/Argentyna)
216. Jezioro kraterowe wulkanu Aracar (Argentyna)
217. Laguna del Diamante (Argentyna)
218. Maary i jeziora kraterowe Wyspy Zwodniczej (Deception Island, Antarktyka)
219. Jezioro kraterowe wulkanu Mount Larsen (Wyspa Thule, Sandwich Południowy, Antarktyka)
220. Bassin du Cratère (St.Paul, Wyspa Świętego Pawła)
221. Île de la Possession (Wyspy Crozeta)
222. Jezioro/kaldera Toba (Sumatra, Indonezja)
223. Jezioro/kaldera Maninjau (Sumatra, Indonezja)
224. Kaldera Suoh (Sumatra, Indonezja)
225. Jezioro Gunung Tujuh (Sumatra, Indonezja)
226. Jezioro Dibawah (Sumatra, Indonezja)
227. Jezioro Talang (Sumatra, Indonezja)
228. Jezioro Dewi (Sumatra, Indonezja)
229. Jezioro kraterowe Kumbang wulkanu Singgalang (Sumatra, Indonezja)
230. Jezioro kraterowe wulkanu Bukit Daun (Sumatra, Indonezja)
231. Jezioro kraterowe wulkanu Kerinci (Sumatra, Indonezja)
232. Jezioro kraterowe wulkanu Kaba (Sumatra, Indonezja)
233. Jezioro kraterowe wulkanu Kunyit (Sumatra, Indonezja)
234. Jezioro kraterowe wulkanu Sumbing (Jawa, Indonezja)
235. Jezioro kraterowe wulkanu Sorikmarapi (Jawa, Indonezja)
236. Jezioro kraterowe wulkanu Ijen (Jawa, Indonezja)
237. Jezioro kraterowe Kawah Putih wulkanu Patuha (Jawa, Indonezja)
238. Maary wulkanu Lamongan (Jawa, Indonezja)
239. Jezioro Ngebel (Jawa, Indonezja)
240. Jezioro kraterowe wulkanu Talagabodas (Jawa, Indonezja)
241. Cztery jeziora Bromo Tengger Semeru National Park (Jawa, Indonezja)
242. Jezioro Ranu Klakah (Jawa, Indonezja)
243. Jezioro Ranu Bedali (Jawa, Indonezja)
244. Jezioro Ranu Pakis (Jawa, Indonezja)
245. Jezioro Danau Batur (Bali, Indonezja)
246. Jezioro Danau Buyan (Bali, Indonezja)
247. Jezioro Danau Bratan (Bali, Indonezja)
248. Jezioro Danau Tamblingan (Bali, Indonezja)
249. Jezioro kalderowe Segara Anak wulkanu Rinjani (Lombok, Indonezja)
250. Trzy jeziora kraterowe wulkanu Kelimutu (Flores, Indonezja)
251. Sano Nggoang Crater Lake (Flores, Indonezja)
252. Jezioro kraterowe wulkanu Sirung (Pantar, Indonezja)
253. Maar Kawah Masem wulkanu Sempu (Sulawesi, Indonezja)
254. Jezioro kraterowe wulkanu Mahawu (Sulawesi, Indonezja)
255. Jezioro/kaldera Tondano (Sulawesi, Indonezja)
256. Jezioro kraterowe wulkanu Klabat (Sulawesi, Indonezja)
257. Jezioro Makian wulkanu Makian (Makian, Indonezja)
258. Maary wulkanu Ibu (Halmahera, Indonezja)
259. Jezioro kalderowe Todoko-Ranu (Halmahera, Indonezja)
260. Jezioro Telaga Paca (Halmahera, Indonezja)
261. Jeziora kraterowe Twin Taung, Taung Pyauk, Twyn Ma i Yay Khar (Birma)
262. Jezioro kraterowe Yeak Loam (Kambodża)
263. Jezioro kraterowe Nong Fa (Laos)
264. Jezioro kraterowe Khorgo (Mongolia)
265. Jezioro kraterowe Tianchi wulkanu Baekdu (Chiny/ Korea Północna)
266. Jezioro kraterowe Baengnokdam wulkanu Hallasan (Korea Południowa)
267. Kaldera Akan (Hokkaido, Japonia)
268. Jezioro Shikotsu (Hokkaido, Japonia)
269. Jezioro Tōya (Hokkaido, Japonia)
270. Jezioro Kuttara (Hokkaido, Japonia)
271. Jezioro kraterowe Nakadake kaldery Aso (Kiusiu, Japonia)
272. Jezioro Ikeda (Kiusiu, Japonia)
273. Jezioro Unagi-Ike (Kiusiu, Japonia)
274. Jezioro Miike (Kiusiu, Japonia)
275. Jezioro Imuta-Ike (Kiusiu, Japonia)
276. Jezioro Tairo-Ike (Kiusiu, Japonia)
277. Wulkan Otake (Nakanoshima)(Wyspy Tokara, Japonia)
278. Jezioro Towada (Honsiu, Japonia)
279. Jezioro kraterowe Okama (Honsiu, Japonia)
280. Jezioro kraterowe Yu-gama wulkanu Kusatsu-Shirane (Honsiu, Japonia)
281. Jezioro Ippeki (Honsiu, Japonia)
282. Jezioro Haruna (Honsiu, Japonia)
283. Jezioro Ashi (Honsiu, Japonia)
284. Jezioro Katanuma (Honsiu, Japonia)
285. Jezioro Hibara (Honsiu, Japonia)
286. Jezioro Onogawako (Honsiu, Japonia)
287. Jezioro Akimotoko (Honsiu, Japonia)
288. Jezioro kraterowe wulkanu Iwate (Honsiu, Japonia)
289. Pięć jezior kraterowych wulkanu Ontake (Honsiu, Japonia)
290. Staw Oguni-numa (Honsiu, Japonia)
291. Jezioro Numazawa-numa (Honsiu, Japonia)
292. Jezioro kraterowe wulkanu Sabalan (Iran, 5650 m. nad poziomem morza)
293. Jezioro kraterowe wulkanu Demawend/Damavand (Iran)
294. Jezioro kalderowe wulkanu Nemrut (Turcja)
295. Jezioro kraterowe Meke Golu (Turcja)
296. Jezioro Acıgöl (Turcja)
297. Jezioro Karagöl (Turcja)
298. Jezioro Ram (Izrael, Wzgórza Golan)
299. Krater Bir Ali (Jemen)
300. Principato di San Bernardino, Jebel Zubair, wysepka powstała w trakcie podmorskiej erupcji na przełomie 2011-12, na niej jeziorko (Jemen)
301. Jezioro kraterowe wulkanu Ebeko (Kuryle)
302. Jezioro Kal'tsevoe, kaldera Tao Rusyr (Kuryle)
303. Wulkan/kaldera Nemo Peak (Kuryle)
304. Jezioro kalderowe wulkanu Ketoi (Kuryle)
305. Jezioro Biryuzovoe, kaldera Zavaritski (Kuryle)
306. Jezioro kraterowe wulkanu Rudakov (Kuryle)
307. Wulkan Chirip (Kuryle)
308. Wulkany Grozny Group (Kuryle)
309. Wulkan Medvezhya (Kuryle)
310. Wulkan Bogatyr Ridge (Kuryle)
311. Jezioro kraterowe Kurile Lake (Kamczatka)
312. Jeziora kraterowe Balshoe i Kraternoe wulkanu Ksudach (Kamczatka)
313. Jezioro kraterowe Karymsky Lake (Kamczatka)
314. Wulkan Maly Semyachik, jezioro w Troitsky Crater (Kamczatka)
315. Kaldera Uzon, maar Dalny (Kamczatka)
316. Jezioro kraterowe wulkanu Kizimen (Kamczatka)
317. Kaldera/jezioro wulkanu Khangar (Kamczatka)
318. Jezioro Khaiyr (Jakucja, Syberia)
319. Jeziora Panamao, Seit, Timpuak i Sani (Wyspa Jolo, Filipiny)
320. Jezioro Maughan (Filipiny)
321. Jezioro Venado (Filipiny)
322. Jezioro Leonard (Filipiny)
323. Jezioro Duminagat (Filipiny)
324. Jeziora Danao i Malagsom (Filipiny)
325. Jezioro kraterowe Margaja Valley blisko wulkanu Kanlaon (Filipiny)
326. Jezioro kraterowe wulkanu Pinatubo (Filipiny)
327. Kaldera/jezioro Taal (Filipiny)
328. Jezioro Laguna de Bay (Filipiny)
329. Jezioro Bunot (Filipiny)
330. Jezioro kraterowe wulkanu Parker (Filipiny)
331. Jezioro Calibato (Filipiny)
332. Jezioro Pandin (Filipiny)
333. Jeziora Yambo, Palakpain, Muhikap, Sampaloc (Filipiny)
334. Jezioro Tikub (Filipiny)
335. Jezioro Balinsasayao (Filipiny)
336. Jezioro Danao (Negros)(Filipiny)
337. Jezioro Yagumyum (Filipiny)
338. Jezioro Nailing (Filipiny)
339. Jezioro Mabilog (Filipiny)
340. Jezioro kraterowe wulkanu Ruapehu (Nowa Zelandia)
341. Jezioro Taupo (Nowa Zelandia)
342. Jezioro Rotorua (Nowa Zelandia)
343. Jezioro Tarawera (Nowa Zelandia)
344. Jezioro Rotomahana (Nowa Zelandia)
345. Jeziora Rotokakahi, Tikitapu, Okareka, Okataina (Nowa Zelandia)
346. Jezioro Frying Pan (Nowa Zelandia)
347. Inferno Crater Lake (Nowa Zelandia)
348. Jezioro Pupuke (Nowa Zelandia)
349. Mangere Lagoon (Nowa Zelandia)
350. Jeziora Tama (Nowa Zelandia)
351. Blue Lake (Tasman)(Nowa Zelandia)
352. Jeziora Emerald, wulkan Tongariro (Nowa Zelandia)
353. Jezioro kraterowe wulkanu White Island (Nowa Zelandia)
354. Jezioro Aroarotamahine, Green Lake, Wyspa Mayor (Nowa Zelandia)
355. Jezioro Te Paritu, Black Lake, Wyspa Mayor (Nowa Zelandia)
356. Green Lake (Wyspa Raoul, Wyspy Kermadec, wybuch tego jeziora w 2006 roku zabił 32-letniego Marka Kearneya)
357. Blue Lake (Wyspa Raoul, Wyspy Kermadec)
358. Jezioro Wisdom (Papua Nowa Gwinea)
359. Jezioro kraterowe wulkanu Balbi (Papua Nowa Gwinea)
360. Jezioro kraterowe wulkanu Billy Mitchell (Papua Nowa Gwinea)
361. Jezioro kraterowe Loloru (Papua Nowa Gwinea)
362. Kaldera/jezioro Dakatua (Papua Nowa Gwinea)
363. Jezioro kraterowe wulkanu Sakar Island (Papua Nowa Gwinea)
364. Maar Blue Lake, Mount Gambier (Australia)
365. Maar Valley Lake (Australia)
366. Maar Euramoo Lake (Australia)
367. Jezioro Eacham (Australia)
368. Jezioro Barrine (Australia)
369. Mount Hypipamee Crater (Australia)
370. Coalstoun Lakes, jeziora kraterowe wulkanu Mount LeBrun (Australia)
371. Jezioro Purrumbete (Australia)
372. Jezioro Bullen Merri (Australia)
373. Jezioro Gnotuk (Australia)
374. Maar Lake Keilambete (Australia)
375. Maar Lake Elingamite (Australia)
376. Maary Red Rock Reserve (Australia)
377. Wulkan & jezioro Tower Hill (Australia)
378. Wulkan Mount Eccles (Australia)
379. Jezioro Green Lake (Big Hawaii, Hawaje)
380. Jezioro Waiau na wulkanie Mauna Kea (Big Hawaii, Hawaje)
381. Jezioro Salt Lake (Hawaje)
382. Jezioro kraterowe Rano Kau (Wyspa Wielkanocna)
383. Jezioro kraterowe Rano Raraku (Wyspa Wielkanocna)
384. Wulkan Anatahan (Mariany)
385. Jezioro Te Roto (Tikopia, Wyspy Salomona)
386. Jezioro kraterowe Lanoto'o (Upolu, Samoa)
387. Jezioro kraterowe Vai Lahi (Niuafoʻou, Tonga)
388. Jezioro kraterowe Vai Siʻi (Niuafoʻou, Tonga)
389. Jezioro kalderowe wulkanu Tofua (Tofua, Tonga)
390. Jezioro kraterowe wulkanu Late (Late, Tonga)
391. Jeziora kraterowe na efemerycznej wyspie Home Reef (Tonga)
392. Jezioro kraterowe Lalolalo (Wallis i Futuna)
393. Jezioro kraterowe Lano (Wallis i Futuna)
394. Jezioro kraterowe Lanutavake (Wallis i Futuna)
395. Jezioro kraterowe Lanutuli (Wallis i Futuna)
396. Jezioro kraterowe Lanumaha (Wallis i Futuna)
397. Jezioro kraterowe Alofivai (Wallis i Futuna)
398. Jezioro kraterowe Tagimaucia (Taveuni, Fidżi)
399. Jezioro Letas (Gaua, Vanuatu)
400. Jezioro kraterowe Voui (wulkan Aoba/Ambae, Vanuatu)
401. Jezioro Manaro Lakua (Ambae, Vanuatu)
402. Jezioro Manaro Ngoru (Ambae, Vanuatu)
403. Jeziora kraterowe wulkanu Nevado de Toluca: Lago del Sol i Lago de la Luna (Meksyk)
404. Staw wulkanu Pular (Chile, 6190 m. nad poziomem morza)
405. Jezioro Cazadero na wulkanie Walther Penck (Argentyna, 5990 m. nad poziomem morza)
406. Staw kraterowy na wulkanie El Muertito (Chile/Argentyna, 5850 m. nad poziomem morza)
407. Lago de los Polacos na wulkanie Ojos del Salado (Chile, 5715 m. nad poziomem morza)
408. Jezioro Kochanków, Lake of Lovers na południowym zboczu wulkanu Elbrus (Rosja, 3280 m. nad poziomem morza)
409. Zatoka kraterowa Yankicha i kaldera Ushishur (Kuryle)
410. Jezioro Higher Simba Tarn położone na wysokości 4560 metrów n.p.m., jedno z kilku małych jezior glacjalnych na zboczach wygasłego wulkanu Kenya (Kenia)
411. Jezioro Mawenzi Tarn na zboczu wulkanu Kilimandżaro znajduje się na wysokości 4330 metrów n.p.m. (Tanzania)
412. Jezioro w kalderze wulkanu Tambora (Sumbawa, Indonezja)
413. Uformowany w 1944 roku stożek Waiowa z jeziorem kraterowym (Papua Nowa Gwinea)
414. Jezioro kraterowe stożka Toroeng Prong (Wietnam)
415. Jezioro kraterowe wulkanu Dempo (Sumatra, Indonezja)
416. Nienazwane jezioro kraterowe na efemerycznej wysepce uformowanej w wyniku erupcji podmorskiej w Tonga, 2014-15.
417. Caldera del Inca (Corona del Inca), prawdopodobnie najwyżej położone jezioro kraterowe na świecie. Krawędź krateru na wysokości 5530 metrów, poziom wody 200-300 metrów niżej. Średnica krateru 5 km (Argentyna).
418. Jezioro kraterowe wulkanu Zheltovsky (Kamczatka)
419. Jezioro kraterowe wulkanu Pico de Orizaba (Meksyk)
420. Tymczasowe jezioro kraterowe wulkanu Anak Krakatau (Indonezja) powstałe po tragicznej erupcji z dnia 22 grudnia 2018 roku.
421. Odkyte w 2018 roku jezioro kraterowe wulkanu Mutnowski (Kamczatka)
422. Okdryte w 2019 roku jezioro kraterowe wulkanu Raikoke (Kuryle)
423. Jezioro kraterowe w kalderze Halemaumau wulkanu Kilauea (Big Hawaii) powstałe po erupcji Leilani Estates w 2018 roku
424. Jezioro kraterowe w kraterze Minamidake B wulkanu Sakurajima (Kiusiu, Japonia)

To be continued...

Na zdjęciach jeziora wulkaniczne Sfânta Ana (Rumunia), Trou Aux Cerfs (Mauritius), Green Lake (Wyspa Raoul, Kermadec), Blahylur (Islandia) oraz Lagoa do Fanal (Madera). Ponad cztery godziny pisania. Uff. Poniżej stale zmieniająca się lista najwyżej położonych jezior świata.

http://www.highestlakes.com/list.html

Moje dotychczasowe wyprawy wulkaniczne: http://volcanic-landscapes.blogspot.com/

UPDATE 2016 rok - Odnośnie Ojos del Salado. Podróżnik i eksplorator Grzegorz Gawlik przebywał przez kilka dni na Ojos del Salado i odkrył tam 6 niewielkich zbiorników wodnych. Dwa z nich znajdują się na szacowanej wysokości 6357 metrów oraz 6408 metrów (jedno po stronie chilijskiej, drugie po argentyńskiej), trzy kolejne znajdują się wyżej od tego ostatniego. Czekam na zdjęcia z tej wyprawy.

Jeziorek na Ojos del Salado jest dokładnie siedem. :-)

Erupcja wulkanu Turrialba w Kostaryce

Erupcja wulkanu Turrialba w Kostaryce 12 marca 2015 roku o godzinie 4 p.m. doprowadza do zamknięcia na około 18 godzin międzynarodowego lotniska Juan Santamaría oddalonego od wulkanu o 70 km. Odnotowano opad popiołu w odległości 40 km od wulkanu, w tym w San Jose. Turrialba wybuchł trzykrotnie rankiem i wczesnym popołudniem (o godzinach 10.53 a.m., 13.38 p.m. i 14.54 p.m.) generując obłok popiołu sięgający wysokości ponad 1 km. To podobno największa erupcja kostarykańskiego wulkanu Turrialba od 1866 roku.

Rankiem 13 marca 2015 wulkanem Turrialba targnęło 5 eksplozji generujących obłok popiołu sięgający wysokości 1.5 km ponad krater. Eksplozje te miały miejsce o godzinie 4:30, 10:31, 11.01 i 11.20. O godzinie 11.15 otwarto na nowo lotnisko Juan Santamaria z którego anulowano 120 lotów. Kolejna erupcja rozpoczęła się o godzinie 8:55 p.m i trwała 20 minut.

Pierwsze zdjęcia nowo uformowanej wysepki w Tonga

Wysepka została uformowana w trakcie podmorskiej erupcji na przełomie 2014-15 roku pomiędzy wyspami Hunga Tonga i Hunga Ha’apai. Autorem powyższych zdjęć jest 63-letni Włoch GP Orbassano, który od 20 lat mieszka w Tonga. Orbassano wraz z dwójką mężczyzn dotarli na nowo uformowaną wysepkę w niedzielę 8 marca 2015 roku i wspięli się na krawędź krateru w którym znajduje się zielone, cuchnące siarką jeziorko. Nowo uformowana wysepka może zostać z powrotem zerodowana przez morskie fale w ciągu najbliższych miesięcy. Zastanawiam się w tym momencie czy nadal istnieje efemeryczna wysepka, która powstała w trakcie podmorskiej erupcji Jebel Zubair w Jemenie na przełomie 2011-12 roku.

Rozpoczęła się konstrukcja nowego teleskopu na Mauna Kea

Mimo protestów ze strony ekologów i rdzennych mieszkańców Big Hawaii rozpoczęła się konstrukcja ogromnego Trzydziestometrowego Teleskopu (TMT) na wierzchołku wulkanu Mauna Kea z lustrem o średnicy 30 metrów. Ekolodzy protestują, gdyż na wierzchołku Mauna Kea znajduje się ekosystem rzadkich gatunków, w tym spotykanego tylko tam endemicznego robaka Wëkiu (Nysius wëkiuicola). Dla rdzennych mieszkańców Big Hawaii wierzchołek Mauna Kea stanowi Dom Bogów, najbardziej święte miejsce na wyspie. Astronomie za pomocą TMT chcą badać ślady życia pozaziemskiego w obcych Układach Słonecznych i szukać dalszych informacji odnośnie powstania Wszechświata. Dla niektórych Hawajczyków budowa TMT wiąże się jednak z desekracją świętego miejsca. Na Mauna Kea znajdują się rozliczne miejsca pochówku, świątynie oraz inne artefakty kulturalne. Ekolodzy protestują również przeciwko zmienianiu wierzchołka wulkanu: tworzeniu nowych dróg i stawianiu nowych budynków, co zmienia ongiś dziewiczy krajobraz i ingeruje w tamtejszą unikalną florę i faunę. Liderzy TMT są skłonni do publicznej debaty i jednocześnie szukają publicznego poparcia dla projektu TMT. Ciekawe jakie będą dalsze losy Trzydziestometrowego Teleskopu.

Pożary lasów pod wulkanem Sinabung

Erupcje sumatrzańskiego wulkanu Sinabung spowodowały pożary lasów w dystrykcie Karo, Sumatra Północna. Spływ piroklastyczny wygenerowany przez częściowe zapadnięcie się płata lawy 5 marca 2015 roku spowodował pożary zalesionych obszarów wzdłuż rzeki Lau Borus w wiosce Berastepu. Wczorajsza erupcja Sinabung była największa od dwóch tygodni. Do erupcji wulkanu doszło w godzinach 1:39 a.m, 2:32 a.m, 2:41 a.m, 3:07 a.m i 3:13 a.m, a spływy piroklastyczne dotarły na odległość 3.5 km na południe. Pół godziny później wulkan wybuchł dwukrotnie generując gorejące chmury, które dotarły na odległość 4.5 km na południe. Trzy dystrykty położone na zachód od wulkanu (Tiganderket, Payung i Kutabuluh) zostały pokryte popiołem, w tym wioska Temburun. Lot Jetstar z Medang do Singapuru został anulowany z powodu obecności popiołu.

EDIT 7 marca 2015 roku - Nowa eksplozywna erupcja wulkanu Soputan na indonezyjskiej wyspie Sulawesi o godzinie 17:09 lokalnego czasu wygenerowała obłok popiołu sięgający wysokości 4.5 km. Spływy piroklastyczne dotarły na odległość 2.5 km.