La Palma: Wizyta w strefie wykluczenia

                                       

Tekst niniejszy dedykuje moim patronom na Patronite oraz wszystkim osobom, które czytają mojego bloga i zaglądają na fanpejdż Wulkanów Świata oraz na mój Twitter. 

Najpierw wieści z La Palmy. 19 października 2021 roku minął miesiąc od rozpoczęcia destrukcyjnej erupcji Tajogaite na wyspie La Palma. Erupcji, która obecnie zniszczyła przynajmniej 1956 budynków i pokryła lawą obszar o powierzchni 763,32 hektarów. Północny wylew lawy po zniszczeniu supermarketu  w dystrykcie La Laguna i plantacji bananowców znajduje się w odległości 30-40 metrów od oceanu (obszar Tazacorte), gdyż znacznie zwolnił swój progres. Lawa już niedługo zacznie spływać z klifu formując drugą deltę lawową. Prędkość potoku lawy wynosi obecnie 10 metrów/h, jej maksymalna wysokość 4 metry, temperatura ponad 1200 stopni C (dochodzi do 1270), szerokość północnego jęzora 200 metrów.

Tomasz, który kilka dni temu wrócił z La Palmy przysłał mi kilkanaście przejmujących zdjęć ze strefy wykluczenia (trzy rejony: Tacande Abajo, El Paraiso, Todoque i La Laguna). Dość powiedzieć, że dostanie się tam wymagało uzyskania zezwolenia wskutek żmudnych negocjacji z funkcjonariuszami Guardia Civil  (Gwardii Cywilnej), która blokuje drogi i dostęp do punktów widokowych (mirador). Upór i szczęście zadecydowały. Generalnie La Palma jest wskutek erupcji półotwarta, do wielu atrakcji turystycznych np. do kaldery Taburiente nie ma dostępu. Za łamanie restrykcji i puszczanie dronów w strefie wykluczenia grożą ogromne kary finansowe. Inna sprawa, że nowy stożek znajduje się w obrębie parku narodowego, więc wymagane są specjalne zezwolenia. Oddaję głos Tomaszowi:

"Początkowo wydawało się, że to będzie sobie taka krótka erupcja, jak leciałem to nawet się zastanawiałem czy zdążę przed końcem erupcji. Okazało się zupełnie inaczej. Ostatnia noc (5 października - przypis WŚ) była niesamowita - drżące szyby, podmuchy wiatru, huczący wulkan wyrzucał bomby wulkaniczne i olbrzymie fontanny lawy, nie widziałem nigdy tak ogromnych oraz wstrząsy i to uczucie jak wszystko się trzęsie w klacie - ot takie zboczenie. Jakby wulkan chciał się ze mną pożegnać lub był zły ze go opuszczam. Wszystko, a nawet więcej udało się zobaczyć - zarówno rzeki lawy, podejść najbliżej rzeki lawy i stożka jak się dało, być świadkiem przeobrażenia samego stożka, powstania nowych szczelin, zobaczyć nowy ląd tzw. deltę, wejść w strefę wykluczenia - uwielbiam opuszczone miejsca, wejść na „kalderę”, (wnętrze musi poczekać) - ale to stricte turystyczne miejsce i będzie zawsze. Udało się zobaczyć coś co zawsze chciałem - miejsce poprzedniej erupcji na La Palma - Teneguia, część Ruta de Volcanes. Wreszcie coś z czego tez słynie La Palma - pierwotny las, coś a la dżungla w bonusie. Cumbre Vieja spowodował, że znacznie szybciej znowu odwiedziłem Kanary (w szczególności La Palma) niż planowałem. Jestem ciekawy jak potoczy się dalej ta erupcja, a i tak pewnie tutaj wkrótce wrócę, choć pewnie przez wulkan stanie się bardziej turystyczna, bo do tej pory mało kto planując urlop na Kanarach myślał o przylocie na La Palmę."

Zdjęcia doprawdy niezwykłe, akcentujące apokaliptyczną grozę nieznacznej (2 w skali VEI), acz niszczycielskiej erupcji na La Palmie. Autor: Tomasz Lepich.

Chciałbym, aby takich materiałów było na moim blogu więcej. Zapraszam do wsparcia mnie na Patronite i do kontaktu mailowego (krawczykbart@yahoo.com) w przypadku jakichkolwiek pytań czy propozycji współpracy.

https://patronite.pl/wulkanyswiata 

Kolejne ewakuacje na wyspie La Palma

Przemieszczanie się północno-zachodniego jęzora lawy z wulkanu Cumbre Vieja spowodowało konieczność ewakuacji nowego obszaru we wschodniej dzielnicy La Laguna w gminie Los Llanos de Aridane - łącznie 800 osób musiało opuścić własne domy. Ostatnie oficjalne dane to 1458 budynków zniszczonych przez potoki lawy i pokrycie lawą obszaru o powierzchni 640, 27 hektarów. Maksymalna szerokość wylewu lawy to 1770 metrów. Do strefy wykluczenia pilnowanej przez policję wstęp mają jedynie akredytowani dziennikarze i naukowcy.

Destrukcyjna erupcja na wyspie La Palma trwa już od ponad trzech tygodni. Od 5 dni drony z dwóch firm Ticom Soluciones i Volcanic Life dostarczają wodę i jedzenie uwięzionym przez lawę i wychudzonym psom w górzystym rejonie Todoque. Asysta weterynaryjna polega na tym, że weterynarze decydują o tym jaki pokarm zrzucić psom i w jakich dawkach. Porzuconych zwierząt nie da się zabrać na pokład helikopterów ze względu na gorące powietrze emanujące od lawy i popiołu, które może uszkodzić wirniki. 

Sugerowana przez wulkanologów nazwa obecnej erupcji na La Palmie to Tajogaite. Jak długo ta erupcja potrwa? Czas pokaże.

EDIT: Lawa z wulkanu Cumbre Vieja pokryła już obszar o powierzchni 732,5 ha. Zniszczeniu uległo 1817 budynków. Lawa pokryła 56.4 km dróg.

Na południowy wschód od aktywnego stożka otworzył się nowy otwór erupcyjny. Dwa wylewy płynnej lawy na południe od góry La Laguna połączyły się w jeden, który zapewne niebawem dotrze do oceanu. Dostęp do La Laguna przez Tazacorte jest zamknięty ze względu na bliskość wylewu lawy.

16 października erupcja nabrała bardziej efuzywnego niż eksplozywnego charakteru z okazjonalnymi emisjami popiołu. Wieczorem 16 X kolumna popiołu nad wulkanem sięgnęła wysokości 4.5 km. Obszar pokryty lawą to już 742 hektary. Zniszczeniu uległo 1826 budynków, wciąż mają też miejsce trzęsienia  ziemi. Siła erupcji to 2 w skali VEI, ale szkody ogromne.

Z Porto di Levante na wyspie Vulcano (Wyspy Liparyjskie) prewencyjnie ewakuowano kilka rodzin ze względu na wysokie koncentracje i emisje SO2 i CO2. W pobliżu wulkanu znaleziono kilka martwych zwierząt. 

Wulkan Nishinoshima (Wyspy Ogasawara) podlega odgazowaniu, o czym świadczą ostatnie zdjęcia Japońskiej Straży Wybrzeża. 

14 października doszło do erupcji freatycznej japońskiego wulkanu Aso z krateru Nakadake.

Niestety od kilku dni nie mogę dostać się na moje konto na Twitterze z powodu braku akceptacji używanego dotąd hasła. EDIT: Reset hasła zadziałał i jestem znowu.

Wieści o erupcji Cumbre Vieja na La Palmie

Choć rodzime media wciąż grzeją temat erupcji wulkanu Cumbre Vieja na La Palmie, głównie dlatego, że destrukcja i strach doskonale się sprzedają i angażują odbiorców aktywność erupcyjna nowego stożka jest umiarkowana. Na wyspie są rejestrowane trzęsienia ziemi (najsilniejsze od 6 października o magnitudzie 4.3) o przeciętnej głębokości 10-15 km, czasem ok. 35 km, wulkaniczne drgania są stabilne. Obłoki erupcyjne generowane przez nowy stożek sięgają maksymalnej wysokości 3.5 km, co skutkuje odwołaniem lotów z La Palmy i Teneryfy Północ. Lawa emitowana przez wulkan wciąż zasila deltę. Pokryła także obszar o powierzchni 591.1 hektarów, 38.3 km dróg i zniszczyła 1186 budynków (1281 budynków łącznie zostało dotkniętych przez wybuch). 

Rankiem 9 października 2021 roku doszło do zawalenia się północnego zbocza nowego stożka, co skutkowało emisją lawy w różnych kierunkach i zniszczeniem kolejnych domów na północ od Todoque. Wcześniej miały miejsce imponujące fontanny lawy, z kolei rankiem 9 października zintensyfikowały się emisje popiołu. Zdj. Involcan. 

Lawa na razie oszczędziła określone skrawki ziemi tworząc kipuka - niewielkie wyspy bioróżnorodności wśród morza wylewów lawy. Jęzor lawy w parku przemysłowym Los Llanos de Aridane przemieszcza się z prędkością maksymalną 700 m/h niszcząc plantacje bananowców, domy i obiekty przemysłowe. 10 października kolumna erupcyjna nad nowym stożkiem wzniosła się na wysokość 3.5 km.   

Jedna z gałęzi północnego wylewu lawy dotarła do cementowni w Los Llanos de Aridane wzniecając pożar. 11 października naukowcy z PEVOLCA zarejestrowali wulkaniczne błyskawice w chmurze erupcyjnej generowanej przez nowy i niestabilny stożek.

Kolejna aktualizacja za kilka dni.

Minęły dwa tygodnie erupcji wulkanu Cumbre Vieja

Erupcja kanaryjskiego wulkanu Cumbre Vieja nie traci intensywności po ponad dwóch tygodniach czasu trwania. Ostatni bilans z 5 października: 946 budynków zniszczonych, 128 uszkodzonych, lawa pokrywa obszar o powierzchni 413.38 hektarów. Powierzchnia lawowej delty wynosi 32.7 hektarów. Maksymalna szerokość wylewu lawy: 1250 metrów. 

Z powodu erupcji (problemy z nawadnianiem i brak wody) 20 procent wyspiarskiej produkcji bananów zostało stracone.

4 października erupcja nowego stożka wulkanu Cumbre Vieja nadal jest intensywna. Wieczorem 3 października doszło do kolapsu (zawalenia się) fragmentu głównego stożka i dużego wycieku lawy. Górne centra erupcyjne generują fontanny lawy o wysokości 300-500 metrów oraz kolumny popiołu sięgające wysokości 3 km.  

Tomaszowi udało się dostać z pomocą wulkanologów do strefy wykluczenia, w tym do Todoque. Z niecierpliwością czekam na zdjęcia.  

Wulkanolodzy z IGN oszacowali erupcję strombolijską Cumbre Vieja z fazami efuzywnymi na 2 w skali VEI.  

EDIT 7 października: Erupcja strombolijska wulkanu Cumbre Vieja nadal w toku. Obecnie jest stabilna. Lawa pokrywa obszar o oszacowanej powierzchni 422 hektarów, w tym liczne plantacje bananów, winnice i uprawy awokado. Z Santa Cruz de La Palma dotarły dwa mobilne urządzenia do odsalania wody mające na celu zapewnienie irygacji dla upraw. Obłok popiołu o wysokości 5 km generuje koncentryczne fale grawitacyjne (wypornościowe, termin z mechaniki płynów) takie jak w przypadku wrzucenia kamienia do wody.  

Nowy wylew lawy odseparował się z głównego wycieku i zaczął płynąć do oceanu w obszarze pomiędzy Los Guirres i El Charcón po drodze niszcząc plantacje bananów i niektóre struktury.

Trwa umiarkowana aktywność strombolijska wulkanu Lewotolo na indonezyjskiej wyspie Lembata. 

Wulkan Vulcano (Wyspy Liparyjskie) z restrykcjami dostępu na krater Fossa - można tam obecnie wejść tylko z certyfikowanym przewodnikiem ze względu na wzrost temperatury fumarol (wyziewów wulkanicznych). 

6 października 2021 roku o godzinie 14.17 czasu UTC doszło do znaczącej eksplozji wulkanu Stromboli, która wygenerowała mały spływ piroklastyczny mknący w dół Sciara del Fuoco.

Podwyższenie stopnia alarmu dla wulkanu Vulcano

                                               

Podwyższenie stopnia alarmu na żółty dla wulkanu Vulcano (Wyspy Liparyjskie) ze względu na rejestrowany od rana 1 października, spory obłok gazu nad kraterem Fossa, wzrost sejsmiczności oraz niewielką deformację gruntu. Do ostatniej erupcji Vulcano doszło w latach 1888-90. Od Vulcano pochodzi termin erupcji wulkaniańskiej. Zdj. Marco Pistolesi.

Jak wiadomo erupcja Geldingadalsgos w zasadzie ustała od 19 września 2021 roku. Krater nr. 5 podlega jedynie odgazowaniu. Rój trzęsień ziemi ma obecnie miejsce w pobliżu góry wulkanicznej Keilir. Od 27 września odnotowano tam aż siedem trzęsień ziemi o magnitudzie powyżej 3. Póki co nie ma żadnych oznak inflacji gruntu, które wskazywały by na intruzję magmy. Być może są to tektoniczne trzęsienia ziemi. Naukowcy nie są pewni co się wydarzy. Czas pokaże. Sam spodziewałem się, że erupcja  Fagradalsfjall potrwa przez długie miesiące czy nawet lata, gdyż miał się formować nowy wulkan tarczowy. Być może nie tylko ja się w tej materii pomyliłem. Czy to zatem definitywny koniec erupcji Geldingadalsgos? Hmm. Uwielbiam nieprzewidywalność wulkanów. :-)

Erupcja wulkanu Cumbre Vieja trwa już prawie dwa tygodnie. Pojawiły się nowe otwory erupcyjne i nowe wylewy lawy. Trzeci otwór erupcyjny emituje wylew płynnej lawy, który zagraża kolejnym zabudowaniom na wyspie przemieszczając się w kierunku morza. Lawa zniszczyła już ponad 1000  struktur w gminach El Paso, Los Llanos de Aridane i Tazacorte. Tomasz napisał mi, że mieszkańcy La Palmy są przerażeni tą erupcją, obłoki SO2 (dwutlenku siarki) utrudniają oddychanie, jedzenie czy picie.

Obecnie mamy trzy aktywne centra erupcyjne wewnątrz aktywnego krateru oraz dwa nowe zlokalizowane w północno-zachodnim sektorze flanki nowego stożka. Być może w przyszłości otworzą się kolejne centra erupcyjne. Erupcja wyemitowała już 80 milionów metrów sześciennych lawy - dwa razy tyle co erupcja Teneguia w 1971 roku. Zdj. Involcan. 

Dzisiaj otworzył się kolejny otwór erupcyjny, który dołączył do dwóch centrów erupcyjnych otwartych rankiem 1 października. Erupcja nie słabnie. Nowy wylew lawy dzisiaj połączył się z głównym. Lawa pokrywa 28.3 km dróg oraz zniszczyła bądź uszkodziła 1005 budynków.

Erupcja wulkanu tarczowego Kilauea w toku. Niewielkie fontanny lawy mają miejsce na powierzchni jeziora lawy w kraterze Halemaumau. Powierzchnia jeziora lawy podnosi się szacunkowo o metr od początku erupcji. 

Zachęcam do ewentualnego wsparcia mnie w popularyzacji wulkanów i wulkanologii na koncie Patronite, które założyłem w lutym 2020 roku. No i do mailowego kontaktu (media, osoby prywatne, propozycje współpracy, pytania, wszelkie uwagi) na krawczykbart@yahoo.com 

https://patronite.pl/wulkanyswiata

Kolejna aktualizacja na blogu w najbliższych dniach. 

Erupcja lawowa w kalderze Halemaumau wulkanu Kilauea

29 września o godzinie ok. 15.20 lokalnego czasu rozpoczęła się erupcja szczelinowa wulkanu Kilauea na Big Hawaii w kraterze Halemaumau. Na powierzchni zastygłego jeziora lawy otworzyły się szczeliny erupcyjne emitujące fontanny lawy i potoki lawy. Pojawiły się także otwory erupcyjne na zachodniej ścianie krateru. Kod awiacji czerwony. Poprzednia aktywność lawowa w kraterze miała miejsce od grudnia 2020 roku do maja 2021 roku. Tak jak wspomniałem erupcja ograniczona jest do niedostępnej dla turystów kaldery Kilauea. Zdj. USGS.

Kontynuacja rozpoczętej 19 września erupcji wulkanu Cumbre Vieja, która formuje lawową deltę u wybrzeża Tazacorte. Jak informuje Tomasz nieomal wszystkie atrakcje geologiczne na wyspie zamknięte dla turystów m.in. stożek San Antonio czy kaldera Taburiente. Dużo blokad policyjnych, dostęp do miejsca erupcji w zasadzie niemożliwy ze względu na strefę wykluczenia. Erupcja nadal jest niszczycielska: obecnie 855 budynków zniszczonych przez lawę, kolejnych 126 uszkodzonych. 27,4 km dróg pokrywa lawa, obszar pokryty potokami lawy o powierzchni 338,3 hektarów. Lawowa delta wciąż się rozrasta. Jej obecne wymiary to 500 metrów szerokości i 50 metrów wysokości. Unosi się nad nią obłok gazu i pary.

Popularna wśród turystów erupcja Geldingadalsgos w zasadzie ustała od 19 września, ale mamy obecnie rój sejsmiczny 1-2 km na południowy zachód od góry wulkanicznej Keilir z trzęsieniami ziemi o przeciętnej głębokości hipocentrum 6 km. Być może nastąpiła migracja magmy spod doliny Geldingadalir i szczeliny otworzą się koło Keilir. Inna możliwość to definitywny koniec erupcji Geldingadalsgos, a owe trzęsienia ziemi są jego zwiastunem. 

Erupcja wulkanu Cumbre Vieja w dużej mierze efuzywna

W dniu 28 września 2021 roku erupcja nowego stożka wulkanu Cumbre Vieja na wyspie La Palma stała się w dużej mierze lawowa, efuzywna, hawajska. Czoło wylewu lawy znajdowało się w odległości 800-1000 metrów od wybrzeża. Lawa jeszcze nie dotarła do Atlantyku, aczkolwiek opad popiołu już zaczął oddziaływać na morski ekosystem. Boczny otwór erupcyjny tryska lawą na wysokość około 100 metrów i emituje wylew płynnej lawy, który porusza się szybko niczym hawajska lawa pahoehoe. Lawa niszczy kolejne budynki w Todoque, pali drzewa, plantacje bananów, plastikowe szklarnie i składy nawozów, co skutkuje obłokami toksycznego dymu. Kolumna pary i popiołu sięga wysokości 5-6 km. 

Na La Palmę wczoraj dotarł mój znajomy Tomasz. I zaczął mi przesyłać pierwsze zdjęcia i materiały filmowe. Nie sposób dostać się w pobliże aktywnego stożka, gdyż to strefa zamknięta, dużo policyjnych blokad. Na zdjęciu Tomasza Lepicha z 27 września widok na erupcję z La Laguna. 

Płynąca z prędkością 300 metrów na godzinę nowa lawa przecięła o godzinie 20.45 drogę do El Pampillo, którą można się dostać do południowej części gminy Los Llanos de Aridane. 28 września krótko po godzinie 23 lokalnego czasu zaczęła wpływać do Atlantyku w Playa de los Guirres (Playa Nueva), z klifu o wysokości około 100 metrów. Woda zaczęła wrzeć, pojawiły się białe i ciemne obłoki pary i gazu. Wyspa La Palma powiększa się o nowy fragment lądu (tzw. lawową deltę o aktualnych wymiarach 500 x 40 metrów, przy czym 40 metrów to jej oszacowana maksymalna wysokość). Wypływ lawy do oceanu uśmierci lokalny ekosystem morski powodując zakwaszenie wód. 

29 września erupcja nowego stożka wulkanu Cumbre Vieja w toku. Niższy boczny otwór erupcyjny generuje fontanny lawy zasilające wylew płynnej lawy, natomiast główny otwór erupcyjny emituje obłoki popiołu.

Według naukowców z Obserwatorium Wulkanologicznego Goma 18 września (po niespełna 4 miesiącach absencji) jezioro lawy wulkanu Nyiragongo w Kongo pojawiło się ponownie. Owo wspaniałe jezioro lawy zostało odkryte w 1948 roku przez francuskiego wulkanologa Harouna Tazieffa. I zostało wydrenowane w wyniku erupcji wulkanu 10 stycznia 1977 roku, 17 stycznia 2002 roku i 22 maja 2021 roku. Jednak za każdym razem pojawiało się znowu.

Erupcja wulkanu Cumbre Vieja trwa już tydzień

Od momentu rozpoczęcia erupcji wulkanu Cumbre Vieja na kanaryjskiej wyspie La Palma minął już tydzień. To zdecydowanie najbardziej niszczycielski wybuch wulkanu w tym roku - obok krótkiej erupcji wulkanu Nyiragongo w Kongo w maju 2021 roku. Jej najświeższy bilans to 496 zniszczonych budynków i 212,1 hektarów powierzchni i 16.9 km dróg pokrytych lawą, ponad 6200 osób ewakuowanych. W tej chwili gdy piszę te słowa potok lawy niszczy kościół w Todoque, o którego przetrwanie toczyła się w ostatnich dniach walka. Zawaliła się jego dzwonnica. To moment symboliczny tej erupcji, która zdaje się nie tracić wigoru. Tak jak wspomniałem w poprzednim poście 25 września nowy otwór erupcyjny otworzył się na zachód od aktywnego stożka. Główny stożek częściowo się zawalił (kolaps znaczącego fragmentu jego zachodniej flanki), co skutkowało emisją nowego wylewu płynnej lawy, który zaczął niszczyć wszystko, co stanęło mu na drodze. Fontanny lawy zaczęły sięgać wysokości ponad 500 metrów. Zdj. Ingv Vulcani

Moment otwarcia się bocznej szczeliny zarejestrował Marcin Matusiński, który wysłał mi poniższe nagranie: 

https://www.youtube.com/watch?v=GMEb_ob7lG0

EDIT: Czoło wylewu lawy znajduje się obecnie w odległości 1.2 km od wybrzeża. Jednak lawa zapewne dotrze do oceanu. Kwestia najbliższych godzin, może dni. Mieszkańcy nadmorskich dzielnic f San Borondón, Marina Alta, Marina Baja i La Condesa są obowiązani do pozostania we własnych domach i nie wychodzenia na zewnątrz. 

Lotnisko na La Palmie jest otwarte, ale wszystkie lokalne loty zostały anulowane. Na wyspę można się nadal dostać promem z Teneryfy. Promy są jednak przepełnione. Także ceny noclegów na La Palmie znacząco wzrosły, gdyż turyści chcą oglądać erupcję z bezpiecznej odległości. Myślę, że do boomu na oglądanie erupcji wulkanicznych znacznie przyczyniła się islandzka erupcja Geldingadalsgos, która od 19 września pauzuje.   

Obecny bilans erupcji: 569 zniszczonych bądź uszkodzonych budynków, lawa pokryła obszar o powierzchni 232 hektarów i ponad 20 km dróg. 

Rankiem 27 września w zasadzie aktywność erupcyjna głównego stożka zamarła, nastąpił spadek drgań wulkanicznych. Jednak aktywność sejsmiczna jest nadal rejestrowana. Chwilowa pauza? 

Po kilku godzinach spokoju nad nowym stożkiem pojawia się niewysoka kolumna popiołu, której towarzyszą sporadyczne eksplozje. Wulkanolodzy z Involcan potwierdzają wznowienie erupcji. Mimo wszystko wciąż zastanawiam się czy to nie początek końca aktywności erupcyjnej na La Palmie. 

Obecnie erupcja znowu w zasadzie zamarła. Być może zasilanie magmą z komory magmowej już się skończyło. 

EDIT2: O 27 września o godzinie 18.45 nastąpiła reaktywacja erupcji Cumbre Vieja zapoczątkowana przez aktywność strombolijską. Pojawiły się spektakularne fontanny lawy oraz nowy wylew płynnej lawy. To jeszcze nie koniec!

Bilans erupcji 27 września: 686 dotkniętych budynków, w tym 589 zniszczonych i 97 uszkodzonych, 22,2 km drogi zalane lawą, lawa pokrywa obszar o powierzchni 258 hektarów (czyli 315 boisk piłkarskich).

Piąty dzień erupcji wulkanu Cumbre Vieja/ Fuego w Gwatemali

Wpierw wieści z wyspy La Palma. Erupcja strombolijska wulkanu Cumbre Vieja nadal w toku. Kolumna pary i popiołu nad wulkanem sięga wysokości 4.5 km. Z aktywnego krateru mają miejsce imponujące fontanny lawy. Lawa przemieściła się do tej pory na odległość 3.8 km. Już nie ma konsensusu czy w ogóle dotrze do oceanu, gdyż znacznie spowolniła swój progres. Wszystko zależy od długości erupcji oraz od wycieku lawy u źródła erupcyjnego. Szerokość wylewu lawy: 500 metrów, maksymalna grubość: 12 metrów. Aktywne pozostają dwa wylewy lawy, z których tylko południowy porusza się w tempie 4 m/h.

Z powodu erupcji i opadu popiołu zaleca się mieszkańcom nosić na zewnątrz maski FFP2, gogli i czapek z daszkiem.  

Dotychczasowe skutki erupcji: obszar 220 hektarów pokrywa lawa, ponad 400 domów uległo zniszczeniu. Opad popiołu niszczy liczne plantacje bananów na wyspie. Obłok SO2 z erupcji Cumbre Vieja dotarł już do Teneryfy, Fuerteventury i Madery. Wiatr rozwiewa obłok gazu i popiołu w kierunku południowym (El Hierro i La Gomera). Kod awiacji czerwony, ale wszystkie lotniska kanaryjskie póki co działają normalnie. Zdj. Emilio Morenatti AP.  

W ostatnich godzinach eksplozje się nasiliły i zaczęły generować fale uderzeniowe. Na zboczu aktywnego stożka (u jego podstawy) otworzyło się nowe pęknięcie erupcyjne. Fontanny lawy z nowego stożka sięgają wysokości 300-500 metrów. Ewakuacje mają miejsce na obszarach Tacande (Tacande de Abajo i części Tacande de Arriba) i Tajuya.

EDIT: Obecny bilans erupcji wulkanu Cumbre Vieja to 420 zniszczonych budynków, w tym lokalna szkoła oraz 15.2 km dróg, lawa pokrywa obszar o powierzchni 190.7 hektarów. Coraz więcej turystów przybywa na La Palmę, by obserwować erupcję. Rośnie liczba rezerwacji w apartamentach blisko miejsca erupcji, wokół którego obowiązuje jednak 2 kilometrowa strefa wykluczenia. 

26 września z powodu silnych emisji popiołu zamknięte zostało lotnisko na La Palmie, anulowano loty na Teneryfę, Gran Canarię i do Madrytu.  

Rankiem 25 września nowy otwór erupcyjny otworzył się na zachód od głównego stożka, który zawalił się w południowo-zachodniej części. Lawa z niego jest bardziej płynna i przemieszcza się szybko.  

Nagrania, za które serdecznie dziękuję: Marcin Matusiński. 

https://www.youtube.com/watch?v=qppOA8D31Sk

https://www.youtube.com/watch?v=toaQ9TDUoLo 

Kolejna aktualizacja na blogu jutro albo w poniedziałek.

Wulkan Fuego w Gwatemali od wczoraj zintensyfikował aktywność erupcyjną. Zeszły z niego wąwozem Ceniza spływy piroklastyczne, które dotarły na odległość 4-6 km. Kolumna erupcyjna sięgnęła wysokości 4.6 km, dwa wylewy lawy o oszacowanej długości 250 i 350 metrów spływają do wąwozów Ceniza i Trinidad. To bardzo groźny wulkan, co udowodniła jego tragiczna erupcja piroklastyczna 3 czerwca 2018 roku. 

Przy okazji podrzucam wywiad ze mną przeprowadzony przez dziennikarkę Interii:

https://styl.interia.pl/podroze/news-o-erupcji-cumbre-vieja-i-nie-tylko-inne-wulkany-tez-moga-nas,nId,5502602

Kontynuacja erupcji wulkanu Cumbre Vieja i wybuch wulkanu Etna

                                               

Wpierw trochę o aktualnej sytuacji na kanaryjskiej wyspie La Palma. 20 września o godzinie 09.32 wieczorem miało miejsce trzęsienie ziemi o magnitudzie 4.1. Krótko potem na obszarze Tacande otworzyła się nowa szczelina erupcyjna. Ewakuacje objęły mieszkańców ulic El Espigon, Camino Nuevo i górnej partii Echedey (około 700 osób). 

Lawa z wulkanu Cumbre Vieja zniszczyła już przynajmniej 166 budynków i zmusiła do ewakuacji 6000 ludzi. Nie dotarła jeszcze do oceanu, gdyż znacznie spowolniła przemieszczanie się. Pokryła już obszar ponad 100 hektarów.

Wylew lawy z erupcji dociera powoli do miasteczka Todoque, cześci Los Llanos de Aridane. Zamknięte zostały liczne drogi np. LP-211, LP-212, LP-213, LP-215, LP-2. Wciąż formuje się nowy stożek żużlowy, który zapewne zostanie w przyszłości nazwany. 

EDIT: Oszacowane straty ekonomiczne erupcji na La Palmie wynoszą obecnie ponad 20 milionów euro. A erupcja trwa zaledwie od 3 dni. Zniszczeniu uległy już 183 budynki i liczne ogrody, drogi, pola uprawne czy winnice. Liczba  samych budynków farmerskich pokrytych przez lawę oscyluje wokół 300. Uszkodzony został system irygacyjny kluczowy dla lokalnej agrokultury. W tej chwili szerokie jęzory lawy dotarły do miejscowości Todoque i ją niszczą. 1200 mieszkańców Todoque zostało zmuszonych do opuszczenia miejsca, w którym mieszkali. Ma miejsce znacząca aktywność sejsmiczna, inflacja gruntu wynosi już 30 cm. Ewakuowani są w tej chwili mieszkańcy La Laguna.  

Lawa jeszcze nie dotarła do oceanu. Jej interakcja z wodą może skutkować gwałtownymi eksplozjami i uwolnieniem kwasu solnego. Czas trwania erupcji Cumbre Vieja wulkanolodzy określili w przedziale od 24 do 84 dni, czyli uśredniając 55 dni. Ja obstawiam nadal 2-3 tygodnie, może miesiąc. Oczywiście mogę się mylić.

Wulkan emituje lawę bazaltową z fenokryształami piroksenów i plagioklazów - typową dla erupcji hawajskich, lawowych. 

Na nagraniu potok lawy już w Todoque.

https://www.youtube.com/watch?v=EAf171TPIZ4

EDIT 2: Według najnowszych informacji lawa z wulkanu Cumbre Vieja pokryła już 154 hektary obszaru i zniszczyła 320 budynków. Czoło wylewu lawy przemieszcza się z prędkością 120 m/h i znajduje się w odległości około 2.5 km od oceanu. Maksymalna grubość wylewu lawy wynosi 12 metrów. Deformacja gruntu wynosi obecnie 28 cm.

EDIT 3: Stan 23 września 2021 roku. Lawa z wulkanu Cumbre Vieja przemieszcza się obecnie z żółwią prędkością 4 m/h. Pokrywa już obszar o powierzchni 166 hektarów, straty materialne to 400 zniszczonych budynków. Potok lawy niszczy także cenny obszar rolniczy na wyspie np. plantacje bananów. Sześć dróg pozostaje zamkniętych na La Palmie. Zniszczenia są ogromne, ale to erupcja szczelinowa, lawowa, mniej groźna od erupcji eksplozywnych ze spływami piroklastycznymi. 

Rankiem 23 września otworzyły się dwie nowe szczeliny erupcyjne. Ewakuowana została wioska Tacande. Miejscowi i turyści obserwują erupcję z drogi LP-3. Fontanny lawy sięgają wysokości 200-300 metrów, a kolumna pary i popiołu 2-4 km. Lawa znacznie spowolniła swój bieg ze względu na płaską topografię terenu, ale wylew lawy poszerzył się. I nadal jest nie do zatrzymania.

Kolejna aktualizacja jutro albo pojutrze.

Po trzech tygodniach spokoju wulkanem Etna na Sycylii targnął kolejny paroksyzm erupcyjny z New SE Crater, który rozpoczął się o godzinie 08.55 rano. Na miejscu (Pizzi Deneri i okolice) jest Grzegorz Gawlik, który podesłał mi kilka zdjęć i nagranie. Kolumna erupcyjna sięgnęła wysokości 9 km, miały miejsce fontanny lawy, pojawił się wylew lawy. Etna wybucha obecnie rzadziej (mniej więcej co trzy tygodnie), ale prawie zawsze spektakularnie. Zdj. G. Gawlik i Reuters.

Rozpoczęła się erupcja wulkanu Cumbre Vieja na wyspie La Palma

                                                         

19 września 2021 roku o godzinie 15.12 lokalnego czasu rozpoczęła się pierwsza od 1971 roku erupcja wulkanu Cumbre Vieja na wyspie La Palma (Wyspy Kanaryjskie). Lokalizacja szczelin erupcyjnych to Cabeza de Vaca, gmina El Paso, blisko Montana Rajada, pomiędzy Jedey a El Paraiso. Wbrew temu co piszą np. w Onet czy TVN24 nie doszło do erupcji stożka Teneguia, który wybuchł w 1971 roku - była to ostatnia jak dotąd erupcja wulkanu Cumbre Vieja. Dzisiaj rodzimi dziennikarze nie popisali się z researchem. W każdym razie otworzyły się dwie szczeliny erupcyjne i lawa przecięła drogę LP-212. Aktywnych pozostaje 7 otworów erupcyjnych, które wyrzucają fontanny lawy. Wylewy lawy docierają powoli do pierwszych zabudowań. Ich mieszkańcy zostali wcześniej ewakuowani. W porównaniu do trwającej już pół roku erupcji  szczelinowej Geldingadalsgos na Islandii tutaj mogą być zniszczenia. Trwają ewakuacje ludzi. Potoki lawy niszczą pierwsze zabudowania w osadzie Montana Rajada. W pierwszych godzinach erupcji zamknięte zostało lotnisko na La Palmie.

Erupcja Cumbre Vieja nie była zaskoczeniem. Od 11 września zarejestrowano ponad 5000 trzęsień ziemi oraz dochodzącą do 15 cm deformację gruntu. Potencjalnie zagrożone są gminy Fuencaliente, Los Llanos de Aridane, El Paso, Tazacorte i Villa de Mazo (populacja 35 000 ludzi). Zdj. TV Canarias/Reuters.

Ten post będzie jeszcze aktualizowany. 

EDIT: W ciągu kilkunastu godzin od początku erupcji lawa o przeciętnej grubości 6 metrów, temperaturze 1075 stopni Celsjusza, przemieszczająca się z prędkością 700 m/h zniszczyła, tudzież uszkodziła 80-100 domostw w gminie El Paso. Kolumna popiołu i gazu sięga wysokości 1.5-3 km. Najbliżej aktywnego centrum erupcyjnego znajdują się El Paraiso i Cabeza de Vaca. Wszyscy mieszkańcy zostali z nich ewakuowani. W ostatnich godzinach ewakuowano także mieszkańców Todoque i La Laguna w gminie Los Llanos de Aridane. Ponad 5000 osób musiało opuścić swoje miejsca zamieszkania, ewakuowano również 500 turystów z hotelu w Puerto Naos. Czynione są wysiłki, by zapobiec ogromnym zniszczeniom infrastruktury.

Szczeliny erupcyjne otworzyły się w pobliżu zalesionego szlaku Camino Cabeza de Vaca. Wciąż trwa inflacja gruntu. Być może otworzą się nowe szczeliny erupcyjne. Lada moment lawa może dotrzeć do oceanu, być może w Playa Nueva, Los Guirres. Wokół głównego otworu erupcyjnego formuje się nowy stożek żużlowy. Aktywne pozostają pożary lasu. Wokół wulkanu rozciągnięto strefę wykluczenia o średnicy 2 km. Lotnisko na La Palma pracuje normalnie.

Podejrzewam, że erupcja może potrwać 2-3 tygodnie, może miesiąc. Tyle przynajmniej trwały poprzednie erupcje szczelinowe na La Palmie w latach 1949 i 1971. 

Silne emisje popiołu mają miejsce z aleuckiego wulkanu Semisopochnoi (krater North Cerberus). Kod awiacji czerwony. 

Rój trzęsień ziemi na kanaryjskiej wyspie La Palma

Od 11 września 2021 roku trwa intensywny rój trzęsień ziemi na kanaryjskiej wyspie La Palma pod wulkanem Cumbre Vieja. Płytkie trzęsienia ziemi wskazujące na intruzję świeżej magmy mają miejsce na głębokości 8-3-1 km. Maksymalna deformacja gruntu zarejestrowana 15 września wyniosła 6 cm. Nadal nie wiadomo jednak czy dojdzie do erupcji wulkanicznej. Poprzednie roje trzęsień ziemi pod Cumbre Vieja nie skutkowały erupcją szczelinową. Może tak będzie i tym razem? Jeśli jednak dojdzie do erupcji na La Palmie to zapewne będzie umiarkowanie eksplozywna, szczelinowa, z potokami lawy docierającymi do morza tak jak w latach 1585, 1646, 1712, 1949 i 1971.

Erupcja Geldingadalsgos w toku. Już jest dłuższa od erupcji Holuhraun w latach 2014-15 (180 dni vs 182 dni). Wyciek lawy ma miejsce do doliny Natthagi i pokrył już niedawno otworzony szlak A. Powierzchnia obszaru lawowego wynosi już 4.6 km kwadratowych, objętość wyprodukowanej lawy = 143 miliony metrów sześciennych. Aktywny krater jest głęboki na około 70 metrów. Daleko jeszcze erupcji Geldingadalsgos do długości erupcji Surtsey, która trwała z przerwami od listopada 1963 roku do czerwca 1967 roku i uformowała nową wyspę wulkaniczną. Zdj. z powietrza Atlantsflug.

Trwają silniejsze niż zazwyczaj emisje popiołu z meksykańskiego wulkanu Popocatepetl. Wysokość chmur popiołu 1.5-3 km.

Żółty kod awiacji i poziom niepewności dla wulkanu Askja

Trochę wieści głównie z Islandii:  

Poziom niepewności i żółty kod awiacji dla kaldery Askja na Islandii ze względu na inflację (podnoszenie się gruntu) wskazującą na intruzję świeżej magmy. Ostatnia, trwająca 5-6 tygodni erupcja Askja miała miejsce w 1961 roku i obejmowała fontanny lawy oraz formowanie się pola lawowego. Do potężnej erupcji kaldery doszło w 1875 roku. Spowodowała ona głód na Islandii i masową emigrację Islandczyków do USA i Kanady. Oczywiście już na niektórych  portalach pojawiły się wydumane pogłoski o rychłej silnej erupcji Askja, która spowoduje opad popiołu na Europę. 

Obecnie trwająca erupcja Geldingadalsgos udowodniła co innego: wybuchy wulkanów mogą być względnie przyjaznym i atrakcyjnym widowiskiem dla mas. Są fascynujące, fotogeniczne i niezwykłe.

Pomijając erupcję w 1875 roku wszystkie inne erupcje Askja były umiarkowanie, tudzież niewielkie, głównie szczelinowe. W większości przypadków takie intruzje magmowe nie skutkują erupcją. Nie ma także podstaw, by sądzić, że przyszła erupcja kaldery będzie potężna. Apeluję o rozwagę i wyważoną treść w przypadku pisania artykułów o wulkanach, choć i tak ten apel przejdzie bez echa. 

Po 9 dniach braku aktywności erupcyjnej w kraterze Ragnar dziś pojawiła się lawa. Wyciek lawy ma miejsce z pęknięcia na północno-zachodnim zboczu krateru Ragnar, czyli lawa wypływa także na zewnątrz krateru. Lawa wypływa również w kilku miejscach z systemu tub lawowych formując nowe jezioro lawy w dolinie Gelidingadalir. Jest co oglądać. Szkoda, że mnie tam obecnie nie ma. Pauza w erupcji charakteryzująca się skromnym odgazowaniem trwała od 2 do 11 września. 19 września erupcji Geldingadalsgos stuknie 6 miesięcy. To już za kilka dni.

Osłabły emisje popiołu z wulkanu Pagan Island (Mariany). 

Rankiem 7 września miała miejsce emisja popiołu z centrum erupcyjnego Mount Cerberus wulkanu Semisopochnoi (Aleuty, Alaska) - na zdjęciu AVO.

Umm Jirsan: Jaskinia zwierzęcych kości

W jaskini (tubie lawowej) Umm Jirsan o długości 1.5 km, wchodzącej w skład obszaru wulkanicznego Harrat Khaybar w północnej Arabii Saudyjskiej badacze odkryli dziesiątki tysięcy zwierzęcych kości należących do 14 gatunków fauny, w tym do bydła, koni, kóz, osłów, wielbłądów, gryzoni, etc. Niektóre z odkrytych kości były ludzkie, zapewne wywleczone z cmentarzy. Ową gigantyczną liczbę zwierzęcych kości przez lata gromadziły w jaskini hieny, których szkielety i sfosylizowane odchody (tzw. koprolity) także odkryto w Umm Jirsan. Akumulacja dobrze zachowanych zwierzęcych kości w tubie lawowej przez hieny promieniste (Hyaena hyaena) trwała od około 7000 lat. 

Sceneria rodem z filmu przygodowego o Indianie Jonesie. Całość artykułu naukowego na ten temat:

https://link.springer.com/article/10.1007/s12520-021-01365-6

1 września 2021 roku rozpoczęły się emisje gazu i popiołu z wulkanu Pagan Island (Mariany). 

2 września o godzinie 06.40 lokalnego czasu rozpoczęła się emisja popiołu z wulkanu Telica w Nikaragui. Kolumna erupcyjna sięgnęła wysokości 2.1 km.