Jak co roku (aby nie wypaść z wprawy) wybieram się na jakiś wulkan. Do tej pory dominują wulkany w Europie, ale mam nadzieję że to się niebawem zmieni. Tym razem moim celem był kompleks bazaltowo-andezytowych i ryodacytowych kopuł lawowych Methana formujących półwysep o tej samej nazwie w zatoce Sarońskiej na północno-wschodniej stronie Peloponezu. A już szczególnie wulkan (kopuła lawowa) Kameno Vouno uformowany w tracie erupcji wulkanicznej w III wieku p.n.e, która wyprodukowała docierający do wybrzeża wylew lawy o długości 500 metrów. Do erupcji tej mogło dojść około roku 226 p.n.e (plus minus 5 lat), choć są rozbieżności w datach. Pisał o niej m.in. Owidiusz oraz grecki geograf, historyk i podróżnik Strabon w "Geografii" (tłumaczenie własne):
https://pl.wikipedia.org/wiki/Strabon
"A o Methone w Zatoce Hermione - góra o wysokości siedmiu stadionów (antyczna grecka jednostka długości - przypis własny) wyrosła wskutek ognistej erupcji i za dnia ta góra była nieprzystępna z powodu żaru i smrodu siarki, a w trakcie nocy jaśniała z wielkiej odległości i była tak gorąca że morze wrzało na długość pięciu stadionów i było mętne nawet na długość dwudziestu stadionów; wypiętrzało się wskutek odpadania masywnych skał nie mniejszych niż wieże."
https://pl.wikipedia.org/wiki/Pauzaniasz_(geograf)
O Methanie wspominał także grecki geograf Pauzaniasz. W "Wędrówkach po Helladzie" napisał iż w Methanie znajdowała się świątynia Izydy (Isis), a na rynku posągi Hermesa i Herkulesa. Opisywał że w odległości trzydziestu stadionów od miasta znajdowały się gorące źródła. Napisał że za rządów "Antigonusa, syna Demetriusza (króla Macedonii, data panowania: 229-221 p.n.e) najpierw pojawiła się woda, a to co się potem pojawiło to nie była woda, ale wydobywający się spod ziemi ogromny ogień i kiedy on zanikał woda płynęła - nawet dzisiaj jest gorąca i nadzwyczajnie słona."
Do Kameni Vuono da się dojechać z Methana taksówką (opcja dla leniwych turystów), wypożyczonym samochodem albo dojść pieszo (tak zrobiłem, gdyż jestem dobrym piechurem). Nie jest to wyczerpująca wyprawa, gdyż do wulkanu prowadzi rzadko uczęszczana przez samochody i malownicza droga w otoczeniu innych starszych kopuł lawowych. Nie sposób się zgubić, wystarczy mieć mapę ze sobą. Mapę, stosowne obuwie i trochę wody. Na Kameni Vouno da się wspiąć w 25 minut - z malutkiej wioski Kameni Chora (spod restauracji) idzie się jakiś kilometr drogą, potem stosowny znak 'Volcano' przy małym parkingu wskazuje gdzie się wspinać na kopułę lawową i rozpoczyna się krótkie i mało wyczerpujące wejście. Warto wspiąć się na wierzchołek i podziwiać piękny antyczny wyciek blokowej lawy oraz dotrzeć do jaskini lawowej. Do ostatniej niepotwierdzonej erupcji z Kameni Vuono miało dojść w sierpniu 1922 z krateru Kaimeno Vouno. Obszar Methana bywa także aktywny sejsmicznie - z zachodu na wschód miasto Methana przecina uskok.
Wszystkie zdjęcia mojego autorstwa, na ostatnich jeziorko termalne (zawartość: siarkowodór plus metan) w Methana przy nieczynnym spa termalnym z 1930 roku oraz kopuła lawowa Malja Khoriou.
Z pilniejszych wiadomości warto wspomnieć o żółtym poziomie alarmu dla meksykańskiego wulkanu Colima ze względu na wzrost aktywności sejsmicznej. Rozciągnięto strefę wykluczenia dla wulkanu na 8 km. Czyżby Colima miał się w tym roku przebudzić?
Warto dodać że 21 kwietnia w trakcie dwóch erupcji balijski wulkan Agung wygenerował obłok popiołu o wysokości 2.5-3 km. Natomiast 30 kwietnia chmura erupcyjna nad Agung w trakcie krótkiej erupcji sięgnęła wysokości 1 km. Opad popiołu miał miejsce w pobliskich wioskach.
Blog poświęcony wspaniałym wulkanom, ich erupcjom, wyprawom na nie oraz geomorfologii. Popularyzujący wulkanologię i podróżniczy. Zapraszam do ewentualnej współpracy media, osoby prywatne, ewentualnych sponsorów czy marki, których mógłbym zostać ambasadorem. Kontakt do mnie: krawczykbart(at)yahoo.com
poniedziałek, 29 kwietnia 2019
czwartek, 18 kwietnia 2019
Mała erupcja wulkanu Aso i wzrost temperatury jeziora kraterowego wulkanu Ruapehu
16 kwietnia doszło do bardzo małej eksplozji wulkanu Aso (Kiusiu, Japonia, prefektura Kumamoto) generującej obłok erupcyjny o wysokości 200 metrów. W związku z tym podwyższono stopień alarmu dla Aso na drugi.
Naukowcy z GNS Science zarejestrowali wzrost temperatury jeziora kraterowego Te Wai ā-moe (Crater Lake) wulkanu Ruapehu w Nowej Zelandii, któremu towarzyszył umiarkowany wzrost wulkanicznych drgań. Przykładowo 9 kwietnia temperatura jeziora wyniosła 42 stopnie Celsjusza - do erupcji wulkanu może dojść gdy temperatura jeziora przekroczy 45-46 stopni C. Zdj. István Hajdu.
Co istotne wzrosła także temperatura jeziora kraterowego wulkanu Taal, Luzon, Filipiny - wraz ze wzrostem sejsmiczności.
Aktywność strombolijską w połowie kwietnia wykazywał wulkan Villarrica w Chile. Fontanny lawy sięgały wysokości 70 metrów ponad krater.
14 i 15 kwietnia dwie niewielkie eksplozje targnęły wulkanem Anak Krakatau, Indonezja.
Nie dzieje się na razie nic spektakularnego. Przynajmniej w porównaniu z ubiegłym rokiem ten może być spokojniejszy. Ale jak wiadomo niektóre wulkany bywają nieprzewidywalne. Jestem przykładowo bardzo ciekaw jaki mniej znany wulkan w tym roku zaskoczy silną i niespodziewaną erupcją oraz czy doczekamy się kolejnej erupcji wulkanicznej np. na Islandii czy Marianach.
Naukowcy z GNS Science zarejestrowali wzrost temperatury jeziora kraterowego Te Wai ā-moe (Crater Lake) wulkanu Ruapehu w Nowej Zelandii, któremu towarzyszył umiarkowany wzrost wulkanicznych drgań. Przykładowo 9 kwietnia temperatura jeziora wyniosła 42 stopnie Celsjusza - do erupcji wulkanu może dojść gdy temperatura jeziora przekroczy 45-46 stopni C. Zdj. István Hajdu.
Co istotne wzrosła także temperatura jeziora kraterowego wulkanu Taal, Luzon, Filipiny - wraz ze wzrostem sejsmiczności.
Aktywność strombolijską w połowie kwietnia wykazywał wulkan Villarrica w Chile. Fontanny lawy sięgały wysokości 70 metrów ponad krater.
14 i 15 kwietnia dwie niewielkie eksplozje targnęły wulkanem Anak Krakatau, Indonezja.
Nie dzieje się na razie nic spektakularnego. Przynajmniej w porównaniu z ubiegłym rokiem ten może być spokojniejszy. Ale jak wiadomo niektóre wulkany bywają nieprzewidywalne. Jestem przykładowo bardzo ciekaw jaki mniej znany wulkan w tym roku zaskoczy silną i niespodziewaną erupcją oraz czy doczekamy się kolejnej erupcji wulkanicznej np. na Islandii czy Marianach.
środa, 10 kwietnia 2019
Pierwsze historyczne zdjęcie cienia czarnej dziury
Czarna dziura galaktyki eliptycznej Messier 87 oddalonej od Ziemi o około 53 milionów lat świetlnych. Czyli obraz czarnej dziury sprzed około 53 milionów lat. :-)
Wybaczcie brak tradycyjnego postu o wulkanach, ale obok takiego niusa nie można przejść obojętnie. 8 radioteleskopów wchodzących w skład The Event Horizon Telescope (EHT) wykonało powyższe zdjęcie cienia horyzontu zdarzeń supermasywnej czarnej dziury znajdującej się w centrum galaktyki M87. Widoczny jest tutaj cień czarnej dziury - kompletnie ciemnego obiektu z którego nie może uciec żadne światło. Horyzont zdarzeń jest około 2.5 raza mniejszy niż cień, który tworzy i ma wymiary około 40 miliardów km. Mamy tutaj pierścień światła (gorącego świecącego gazu) zakrzywiony przez intensywną grawitację czarnej dziury o masie 6.5 miliarda mas Słońca. Szkoda że profesor Stephen Hawking nie doczekał tej chwili. Przełom w astronomii i astrofizyce, gdyż do tej pory czarne dziury uznawano za twory czysto hipotetyczne. Cieszę się że dożyłem tej chwili.
10 kwietnia 1815 roku miała miejsce kolosalna erupcja wulkanu Tambora, Sumbawa, Indonezja, która schłodziła klimat o 1-1.5 stopnia C i przyczyniła się do śmierci 91 000 ludzi. 1816 rok był Rokiem Bez Lata. Więcej o tej erupcji możecie poczytać tutaj (tekst mojego autorstwa):
https://www.crazynauka.pl/tambora-wulkan-ktory-spowodowal-zime-na-ziemi/
Co poza tym? Niewielkie emisje popiołu z wulkanu Kluczewska Sopka (Kamczatka, Rosja). Inny kamczacki wulkan Szywiełucz wyemitował dzisiaj obłok erupcyjny o wysokości 7-8 km.
9 kwietnia o godzinie 04.57 zarejestrowano eksplozję wulkanu Nevados de Chillan w Chile wyrzucającą rozżarzony materiał wokół krateru Nicanor. Także 9 lipca wulkan Kadovar (Papua Nowa Gwinea) emituje obłok popiołu o wysokości 1.2 km.
10 kwietnia o godzinie 6:17 lokalnego czasu doszło do erupcji freatycznej wulkanu Rincon de la Vieja w Kostaryce. Kolumna gazu i pary sięgnęła wysokości 1 km.
Wybaczcie brak tradycyjnego postu o wulkanach, ale obok takiego niusa nie można przejść obojętnie. 8 radioteleskopów wchodzących w skład The Event Horizon Telescope (EHT) wykonało powyższe zdjęcie cienia horyzontu zdarzeń supermasywnej czarnej dziury znajdującej się w centrum galaktyki M87. Widoczny jest tutaj cień czarnej dziury - kompletnie ciemnego obiektu z którego nie może uciec żadne światło. Horyzont zdarzeń jest około 2.5 raza mniejszy niż cień, który tworzy i ma wymiary około 40 miliardów km. Mamy tutaj pierścień światła (gorącego świecącego gazu) zakrzywiony przez intensywną grawitację czarnej dziury o masie 6.5 miliarda mas Słońca. Szkoda że profesor Stephen Hawking nie doczekał tej chwili. Przełom w astronomii i astrofizyce, gdyż do tej pory czarne dziury uznawano za twory czysto hipotetyczne. Cieszę się że dożyłem tej chwili.
10 kwietnia 1815 roku miała miejsce kolosalna erupcja wulkanu Tambora, Sumbawa, Indonezja, która schłodziła klimat o 1-1.5 stopnia C i przyczyniła się do śmierci 91 000 ludzi. 1816 rok był Rokiem Bez Lata. Więcej o tej erupcji możecie poczytać tutaj (tekst mojego autorstwa):
https://www.crazynauka.pl/tambora-wulkan-ktory-spowodowal-zime-na-ziemi/
Co poza tym? Niewielkie emisje popiołu z wulkanu Kluczewska Sopka (Kamczatka, Rosja). Inny kamczacki wulkan Szywiełucz wyemitował dzisiaj obłok erupcyjny o wysokości 7-8 km.
9 kwietnia o godzinie 04.57 zarejestrowano eksplozję wulkanu Nevados de Chillan w Chile wyrzucającą rozżarzony materiał wokół krateru Nicanor. Także 9 lipca wulkan Kadovar (Papua Nowa Gwinea) emituje obłok popiołu o wysokości 1.2 km.
10 kwietnia o godzinie 6:17 lokalnego czasu doszło do erupcji freatycznej wulkanu Rincon de la Vieja w Kostaryce. Kolumna gazu i pary sięgnęła wysokości 1 km.
niedziela, 7 kwietnia 2019
Michael, Agung i Copahue oraz polska ekspedycja na Wyspę Bouveta
6 kwietnia wulkan Michael na wyspie Saunders (Sandwich Południowy) wyemitował obłok erupcyjny o wysokości 1.5 km.
Zmiana stopnia alarmu dla chilijskiego wulkanu Copahue (Chile) ze względu na wzrost aktywności sejsmicznej.
4 kwietnia o godzinie 01.31 lokalnego czasu eksplozja wulkanu Agung na Bali wyrzuca rozżarzone fragmenty skał na zbocza wulkanu.
6 kwietnia po krótkiej pauzie w aktywności erupcyjnej kontynuacja emisji popiołu z jawajskiego wulkanu Bromo (na zdjęciu PVMBG)
Ktoś wiedział o tej wyprawie? Bo ja się dopiero teraz dowiedziałem. Ambitny cel i wyzwanie. Polska wyprawa na sub-antarktyczną wulkaniczną wyspę Bouveta, która ma ruszyć w 2019 roku (dokładna data nie została określona). Pytanie czy wyprawa dojdzie do skutku. Będę śledził temat i napiszę do jej organizatora. Wyspa Bouveta (Norwegia) na zdjęciu. Wierzchołek zlodowaciałego wulkanu nosi nazwę Olavstoppen i wznosi się na wysokość 780 metrów.
https://bouvetoya.org/?lang=pl&fbclid=IwAR1BgpqoHDGm35Zy_EbZ7amroaseGHhuRXytoz295hvpyGEf5WgyiCl3Jls
Zafascynowany wyspą Bouveta pisałem o niej chociażby tutaj:
https://natemat.pl/blogi/bartkrawczyk/52637,ostatnie-miejsce-na-ziemi-wywiad
Zmiana stopnia alarmu dla chilijskiego wulkanu Copahue (Chile) ze względu na wzrost aktywności sejsmicznej.
4 kwietnia o godzinie 01.31 lokalnego czasu eksplozja wulkanu Agung na Bali wyrzuca rozżarzone fragmenty skał na zbocza wulkanu.
6 kwietnia po krótkiej pauzie w aktywności erupcyjnej kontynuacja emisji popiołu z jawajskiego wulkanu Bromo (na zdjęciu PVMBG)
Ktoś wiedział o tej wyprawie? Bo ja się dopiero teraz dowiedziałem. Ambitny cel i wyzwanie. Polska wyprawa na sub-antarktyczną wulkaniczną wyspę Bouveta, która ma ruszyć w 2019 roku (dokładna data nie została określona). Pytanie czy wyprawa dojdzie do skutku. Będę śledził temat i napiszę do jej organizatora. Wyspa Bouveta (Norwegia) na zdjęciu. Wierzchołek zlodowaciałego wulkanu nosi nazwę Olavstoppen i wznosi się na wysokość 780 metrów.
https://bouvetoya.org/?lang=pl&fbclid=IwAR1BgpqoHDGm35Zy_EbZ7amroaseGHhuRXytoz295hvpyGEf5WgyiCl3Jls
Zafascynowany wyspą Bouveta pisałem o niej chociażby tutaj:
https://natemat.pl/blogi/bartkrawczyk/52637,ostatnie-miejsce-na-ziemi-wywiad
czwartek, 28 marca 2019
Nowa faza erupcyjna wulkanu Sangay
26 marca 2019 roku o godzinie 06:00 lokalnego czasu rozpoczęła się nowa faza erupcyjna wulkanu Sangay w Ekwadorze. Oszacowano wysokość kolumny popiołu na 1 km. Mierzący 5230 metrów wysokości i trudno dostępny Sangay to jeden z najaktywniejszych wulkanów w Ekwadorze. Wraz z wulkanami Tungurahua (5016 m) i Altar (5319 m) tworzy Park Narodowy Sangay. Miał okazję go obserwować polski podróżnik i pasjonat wulkanów Grzegorz Gawlik.
http://www.grzegorzgawlik.pl/blog/777-z-chile-do-meksyku-peru-ekwador-wulkan-sangay-kolumbia-grzegorz-gawlik
W dniach 26 i 27 marca aktywność erupcyjna wulkanu Dukono (Halmahera, Indonezja) doprowadziła do zamknięcia lotniska Leo Wattimena w Morotai. Dukono to jeden z najaktywniejszych wulkanów Indonezji.
27 marca 2019 roku o godzinie 19.23 lokalnego czasu wulkan Popocatepel w Meksyku wygenerował obłok erupcyjny o wysokości 3 km. Wyrzut rozżarzonych odłamków balistycznych nastąpił na odległość 2 km i spowodował pożary wegetacji na zboczach wulkanu (na zdjęciu z kamery). 28 marca o godzinie 6:51 wieczorem kolejna eksplozja tego wulkanu i obłok erupcyjny o wysokości 2.5 km. Tutaj również odsyłam do tekstu Grzegorza Gawlika o zdobyciu tego wulkanu. Grzegorz igrając z życiem był zapewne pierwszym Polakiem, który kiedykolwiek odważył się wejść na ten wulkan.
http://www.grzegorzgawlik.pl/blog/778-wulkan-popocatepetl-meksyk-5424m-igranie-z-ogniem-popocatepetl-climbing?7354
28 marca o godzinie 18.25 lokalnego czasu wybuchł wulkan Agung na Bali generując obłok erupcyjny (częściowo zasłonięty przez chmury) o wysokości 5.4 km. Opad popiołu miał miejsce w kilku pobliskich wioskach. Długość erupcji: 2 minuty 32 sekundy.
Ciekawostka mikrobiologiczna na sam koniec. Od biologa Dr hab. Łukasza Kaczmarka z UAM-u dowiedziałem się o odkryciu w 2012 roku nowego gatunku niesporczaka nazwanego (nomen omen) Dactylobiotus vulcanus, a pochodzącego z jezior kraterowych wulkanów Taveuni (Fidżi) i Ambae (Vanuatu). To dla mnie nowa informacja. Niesporczaki są doprawdy niezwykłymi ekstremofilami. Ciekawe czy jakieś ich nowe gatunki zostaną odnalezione przez badaczy w próbkach wody pobranych z solnych lagun przez nurka Kamila Iwankiewicza w trakcie tegorocznej wyprawy do Chile na Puna de Atacama.
Linki: https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/03014223.2012.693511?fbclid=IwAR2Vw1xtW0PDpNC4jXODAoi68f4_drMr2yRy7wL2PmTpPiDmdE7YUIXGu6s
http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=956685&fbclid=IwAR3fQluIn8HnIzVfC-jALCFoho_zAtAAwd4Sd19I-AsaaKlG9I20kalOvMM
https://www.totylkoteoria.pl/2019/03/niesporczaki.html
http://www.grzegorzgawlik.pl/blog/777-z-chile-do-meksyku-peru-ekwador-wulkan-sangay-kolumbia-grzegorz-gawlik
W dniach 26 i 27 marca aktywność erupcyjna wulkanu Dukono (Halmahera, Indonezja) doprowadziła do zamknięcia lotniska Leo Wattimena w Morotai. Dukono to jeden z najaktywniejszych wulkanów Indonezji.
27 marca 2019 roku o godzinie 19.23 lokalnego czasu wulkan Popocatepel w Meksyku wygenerował obłok erupcyjny o wysokości 3 km. Wyrzut rozżarzonych odłamków balistycznych nastąpił na odległość 2 km i spowodował pożary wegetacji na zboczach wulkanu (na zdjęciu z kamery). 28 marca o godzinie 6:51 wieczorem kolejna eksplozja tego wulkanu i obłok erupcyjny o wysokości 2.5 km. Tutaj również odsyłam do tekstu Grzegorza Gawlika o zdobyciu tego wulkanu. Grzegorz igrając z życiem był zapewne pierwszym Polakiem, który kiedykolwiek odważył się wejść na ten wulkan.
http://www.grzegorzgawlik.pl/blog/778-wulkan-popocatepetl-meksyk-5424m-igranie-z-ogniem-popocatepetl-climbing?7354
28 marca o godzinie 18.25 lokalnego czasu wybuchł wulkan Agung na Bali generując obłok erupcyjny (częściowo zasłonięty przez chmury) o wysokości 5.4 km. Opad popiołu miał miejsce w kilku pobliskich wioskach. Długość erupcji: 2 minuty 32 sekundy.
Ciekawostka mikrobiologiczna na sam koniec. Od biologa Dr hab. Łukasza Kaczmarka z UAM-u dowiedziałem się o odkryciu w 2012 roku nowego gatunku niesporczaka nazwanego (nomen omen) Dactylobiotus vulcanus, a pochodzącego z jezior kraterowych wulkanów Taveuni (Fidżi) i Ambae (Vanuatu). To dla mnie nowa informacja. Niesporczaki są doprawdy niezwykłymi ekstremofilami. Ciekawe czy jakieś ich nowe gatunki zostaną odnalezione przez badaczy w próbkach wody pobranych z solnych lagun przez nurka Kamila Iwankiewicza w trakcie tegorocznej wyprawy do Chile na Puna de Atacama.
Linki: https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/03014223.2012.693511?fbclid=IwAR2Vw1xtW0PDpNC4jXODAoi68f4_drMr2yRy7wL2PmTpPiDmdE7YUIXGu6s
http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=956685&fbclid=IwAR3fQluIn8HnIzVfC-jALCFoho_zAtAAwd4Sd19I-AsaaKlG9I20kalOvMM
https://www.totylkoteoria.pl/2019/03/niesporczaki.html
Subskrybuj:
Posty (Atom)





































































