Szesnasta erupcja Etny

8 października 2011 roku czyli w dniu wczorajszym (kiedy byłem na koncercie Morowe, Blindead i Behemoth - pierwszej trasie Nergala po dwuletniej absencji na scenie) miał miejsce szesnasty paroksyzm erupcyjny sycylijskiej Etny. Etna (królowa europejskich wulkanów) jest w 2011 roku bardzo aktywna - warto obserwować liczne kamery pokazujące wulkan. Erupcja trwała godzinę i towarzyszyły jej kiepsko widoczne z uwagi na warunki pogodowe fontanny lawy.

Lawa z aleuckiego wulkanu Cleveland dotarła do krawędzi jego krateru. Wciąż istnieje groźba jego eksplozywnej erupcji.

Trwa także aktywność sejsmiczna na wyspie El Hierro (Wyspy Kanaryjskie). Od 17 lipca 2011 roku zarejestrowano ponad 10 000 małych trzęsień ziemi na wulkanie, w tym 9 października najsilniejsze do tej pory - o sile 4.3 w skali Richtera.

Karthala - wulkan Komorów

Karthala (2361 m) jest jednym z najaktywniejszych wulkanów afrykańskich i znajduje się na wyspie Grande Comore w archipelagu Komorów między Madagaskarem a Mozambikiem. Posiada eliptyczną kalderę o długości 4 km i szerokości 3 km, w której mieści się centralny krater zapadliskowy Chahale o długości 1.3 km, szerokości 800 metrów i głębokości 300 metrów. 1 km na północ od Chahale znajduje się mniejszy cylindryczny krater zapadliskowy Changomeni o średnicy 250 metrów i o głębokości 30 metrów. Erupcje Karthala w dużej mierze lawowe, eksplozje freatyczne wulkanu miały miejsce w latach 1918, 1948, 1952, 1991 i 2005. W kwietniu i listopadzie 2005 roku doszło do dwóch silnych erupcji Karhala, ewakuowano odpowiednio 40 000 i 175 000 ludzi. 28 maja 2006 roku - erupcja magmowa w kalderze Chahalé i aktywność jeziora lawy w tymże (do 2 czerwca 2006 roku jezioro zastygło). 12 stycznia 2007 roku - ostatnia jak dotąd erupcja wulkanu, której towarzyszyły trzęsienia ziemi i ewakuacja ludzi.

Daty erupcji Karthala: 1050, 1808, 1814, 1821, 1828, 1830, 1833, 1848, 1850?, 1855, 1857, 1858, 1859, 1860, 1862?, 1865, 1872, 1876, 1880, 1883-1884, 1904, 1910, 1918, 1928, 1948, 1952, 1956, 1965, 1972, 1977, 1991, 2005, 2006, 2007.

Arabia Saudyjska

HARRAT AL BIRK - Wulkaniczny obszar Harrat al Birk znajduje się na wybrzeżu Morza Czerwonego północno-zachodniej Arabii Saudyjskiej. Zwany także Harrat Hayil obejmuje holoceńskie stożki żużlowe oraz bazaltowe i trachibazaltowe wylewy lawy. Stożek Jabal Ba'a mógł wybuchnąć w ostatnim stuleciu.

Tajwan

PENGCHIAHSU - Mała wulkaniczna wysepka znajdująca się 86 km na północny wschód od Tajpei. Tworzy ją stratowulkan, którego wierzchołek sięga wysokości 129 metrów. Inne nazwy Pengija, Agincourt, wyspa jest pod kontrolą militarną. Daty erupcji nieznane. Aktywność fumaroliczna.

Jemen

HARRAS OF DHAMAR - Miasto Dhamar w Jemenie otoczone jest polami lawy będącymi częścią obszaru wulkanicznego Harras of Dhamar, który obejmuje stratowulkany i morfologicznie młode stożki. Wylewy law bazaltowych pokrywają starsze ryolitowe. W 1937 roku doszło w Harras of Dhamar do eksplozywnej erupcji - ostatniej jak dotąd erupcji wulkanicznej na Półwyspie Arabskim.

Halmahera, Indonezja

TODOKO-RANU - 15 km na południowy zachód od czynnego wulkanu Gamkonora (północno-zachodnia Halmahera) znajduje się kompleks bliźniaczych kalder Todoko-Ranu. Kaldera Todoko o szerokości 2 km znajduje się na południe od kaldery Ranu o wymiarach 2 x 2.8 km. Kaldera Ranu zawiera wulkaniczny stożek post-kalderowy Sahu oraz jezioro kalderowe. Brak danych o erupcjach w czasach historycznych. W kalderze Ranu znajdują się aktywne fumarole, a gorące źródła na Sahu. Z kilku miejsc Todoko-Ranu dochodzą do morza młode wylewy lawy.

Aktywność sejsmiczna wulkanu Katla

Islandzka Katla drży. 5 października o godzinie trzeciej w nocy rozpoczął się rój trzęsień ziemi na głębokości 7-9 km pod lodowcem Mýrdalsjökull blisko islandzkiego podlodowcowego wulkanu słynącego z potężnych erupcji. Pierwsze trzęsienie ziemi w roju miało siłę 3 w skali Richtera. Jak zwykle w przypadku Katli istnieje obawa glacjalnej powodzi zwanej jökulhlaup. Magma pod kalderą Katli porusza się - pytanie czy dojdzie do erupcji czy jest to po prostu intruzja magmy jakże typowa dla aktywności wulkanicznej na Islandii. Warto jednak obserwować islandzkie wulkany takie jak Katla, Hekla, Grimsvötn, Krafla czy Askja - roje trzęsień ziemi mają miejsce zazwyczaj na kilka miesięcy czy nawet lat przed wybuchem danego wulkanu. Na zdjęciu erupcja Katli w 1918 roku.

Erupcja wulkanu Szywiełucz na Kamczatce

Kolumna popiołu nad kamczackim wulkanem Szywiełucz sięgała dzisiaj wysokości 8 km. Nie odnotowano opadu popiołu w pobliskich wioskach. Od maja 2009 roku wulkan pozostaje regularnie aktywny.

Mamy 4 października 2011 roku i Anak Krakatu targają strombolijskie i wulkaniańskie eksplozje z obłokami popiołu sięgającymi wysokości 2-3 km. Dziennie notowanych jest 6000-7000 trzęsień ziemi. Wulkan został objęty trzecim stopniem alarmu, co sugeruje że jego erupcja może mieć miejsce w ciągu najbliższych dni.

Trapy syberyjskie

Trapy syberyjskie zgodnie z nazwą znajdują się na Syberii. Ich erupcja miała miejsce 252 miliony lat temu i trwała mniej niż milion lat (niektórzy naukowcy uważają, że 7-8 milionów lat wchodząc w epokę triasu). Mniej więcej w tym samym czasie nastąpiło tzw. permsko-triasowe wymieranie, które przyczyniło się do masowego uśmiercenia 90 procent gatunków wtedy egzystujących na Ziemi. Miał miejsce kolosalny wylew bazaltowej lawy (2 000 000 km sześciennych), która pokryła obszar szacunkowo od 2 do 7 milionów km kwadratowych (1.3 % powierzchni planety). W chińskiej prowincji Syczuan znajdują się mniejsze bazaltowe trapy Emei Shan, których powstanie datowane jest dokładnie na ten okres. Erupcja syberyjskich trapów była największą udokumentowaną historycznie erupcją wulkaniczną na Ziemi. Syberia zasłynęła także z gigantycznych prehistorycznych powodzi glacjalnych.

Dżibuti

BOINA - Obszar fumaroliczny Boina znajduje się kilometr od północno-zachodniego brzegu słonego jeziora Abbe w zachodnim Dżibuti, 2 km od granicy z Etiopią. Brzegi jeziora zamieszkują nomadyczni Afarowie, a jezioro flemingi. Abbe słynie także z sięgających wysokości 50 metrów wapiennych kominów. Data ostatniej erupcji nieznana. Intensywna aktywność gorących źródeł.

Erupcja Nabro w Erytrei trwa

Znajdujący się w Erytrei (depresja Danakil) stratowulkan Nabro nadal pozostaje w stanie erupcji. Jego obecna aktywność nie dorównuje co prawda sile eksplozywnej erupcji z czerwca 2011 roku, ale nad kalderą Nabro unosi się chmura gazu. Wciąż nie ma żadnych naziemnych zdjęć z erupcji Nabro (co jest dla mnie nieco dziwne i niewytłumaczalne, bo przecież na miejscu powinni być prowadzący badania geolodzy) - niemniej oto fotografia NASA z 29 września 2011 roku.

Trzeci stopień alarmu (Siaga) dla Anak Krakatau...

...z uwagi na wzrost aktywności sejsmicznej. Rybacy na łodziach oraz turyści są ostrzegani przed zapuszczaniem się na wulkaniczną wysepkę. Anak Krakatau pozostaje jednym z najaktywniejszych wulkanów Indonezji od momentu wynurzenia się z morskich głębin w roku 1930. Przy okazji galeria Anak Krakatau (zdjęcia Andi z Volcano Discovery) oraz erupcja wulkanu w 1997 roku, a nadto narodziny Anak Krakatau w 1930 roku.

Wulkanizm Gór Kamiennych

Z racji tego, że w trakcie mojego krótkiego pobytu w Wałbrzychu i Górach Sowich miałem okazję być w miejscach związanych z permskim wulkanizmem tym razem prezentuje moim czytelnikom Góry Kamienne i stożek Waligóra (936 m).

Najwyższym szczytem Gór Kamiennych jest Waligóra (936 m), a w jej pobliżu znajduje się jeszcze kilka innych szczytów przekraczających wysokość 900 metrów, np. leżące w tym samym grzbiecie Kostrzyna (906 m) i Suchawa (928 m). Góry Kamienne zbudowane są ze skał osadowych i wulkanicznych pochodzących z różnych okresów, począwszy od karbonu, poprzez charakteryzujący się intensywną działalnością wulkaniczną perm, na górnej kredzie skończywszy. Znajdziemy tutaj przede wszystkim permskie ryolity i trachybazalty (tradycyjnie określane jako porfiry i melafiry), ale dużą część, zwłaszcza na skrajach pasma, tworzą pokłady zlepieńców i piaskowców. Charakterystyczną cechą tych gór są strome wierzchołki, będące pozostałością okresu, gdy czynnych tu było wiele wulkanów. Stożki są nieregularne, obficie zalesione lasami świerkowo-bukowymi.

Więcej:

http://www.naszesudety.pl/?p=artykulyShow&iArtykul=202

Erupcje freatyczne wulkanu Rincon de la Vieja

Znajdujący się w prowincji Alajuela (Kostaryka) wulkan Rincon de la Vieja budzi się do życia po dziesięciu latach drzemki. Targnęły nim erupcje freatyczne 19 sierpnia, 16 września i 22 września 2011 roku. 17 września grupa wulkanologów dotarła do jego krateru. Po drodze odnaleziono martwe ryby w rzece Penjamo. Podjęto już środki ostrożności na wypadek kolejnych przejawów aktywności: m.in zabroniono turystom dostępu do krateru. Na zdjęciach erupcja wulkanu w 1967 roku i jego krater.

Piętnasty paroksyzm erupcyjny Etny

Nowy Południowo-Wschodni Krater Etny (New Southeast Crater) rozpoczął dzisiejszym późnym popołudniem piętnasty od stycznia 2011 roku paroksyzm erupcyjny sycylijskiego wulkanu. Interwał czasowy między poprzednim paroksyzmem wynosił 9.5 dni. Erupcja była krótka i bardziej eksplozywna od poprzednich paroksyzmów. Chmury zasłaniają widok akustycznie głośnej erupcji, co pokazują kamery na guide-etna.com. Fontanny lawy są wyższe niż w trakcie poprzednich paroksyzmów (600-800 metrów wysokości), a jej wylewy płyną w kierunku Valle del Bove. 'Paroksyzm erupcyjny' to nic innego, niż odrębne znaczenie 'epizodu erupcyjnego'. Aktywny wulkan Manam (Papua Nowa Gwinea) miał kilka paroksyzmów erupcyjnych w latach 1992-96 i 2004-05, podobnie 48 epizodów z fontannami lawy w kraterze Pu’u ’O’o (Kilauea, Hawaje) pomiędzy 1983 a 1986 rokiem (pierwsza faza do tej pory trwającej erupcji wulkanu tarczowego Kilauea).

Trwa kryzys sejsmiczny na wyspie Hierro (Wyspy Kanaryjskie). Zakładam że w niedalekiej przyszłości dojdzie do erupcji wulkanu, choć będzie ona umiarkowana. Wzrasta także emisja ditlenku węgla. Zamknięto na Hierro tunel, a 300 osób zostało ewakuowanych do czasowych schronień na wypadek generowanych przez trzęsienia ziemi osuwisk. Zagrożenia związane z potencjalną erupcją Hierro to wylewy lawy oraz emisja popiołu z otwartych w trakcie wybuchu wulkanu szczelin.

Deflacja Kilauea

Hawajski wulkan tarczowy Kilauea wybucha nieprzerwanie od trzech dekad. Obecny cykl erupcyjny Kilauea trwa od 1983 roku. Aktywność wulkanu ogranicza się przede wszystkim do centralnej kaldery Halemaʻumaʻu oraz do stożka Pu`u O`o. Z krateru tego drugiego miały miejsce wylewy lawy zagrażające Royal Gardens. Zarówno kaldera Halemaʻumaʻu jak i krater Pu`u O`o wykazują oznaki deflacji, obniża się także poziom aktywnego jeziora lawy Halemaʻumaʻu.

Erupcja na Tristan da Cunha w 1961 roku

10 października 1961 roku po dwóch miesiącach wstrząsów sejsmicznych na północnym wybrzeżu wyspy Tristan da Cunha 300 metrów na wschód od sadyb ludzkich doszło do ekstruzji kopuły lawowej. Pomiędzy 20 a 27 października przybrzeżna strona kopuły zapadła się i miała miejsce efuzja lawy. W trakcie erupcji wulkanu Queen Mary's Peak populacja wyspy liczyła 268 osób zamieszkałych w osadzie Edinburgh of the Seven Seas. Wszyscy zostali ewakuowani do Southampton w Wielkiej Brytanii. W sierpniu 1962 roku wulkan przestał być aktywny i większość osadników rok później powróciła na wyspę. Erupcja doprowadziła do zniszczenia przetwórni raków, która została potem odbudowana. Tristan da Cunha uchodzi za najbardziej osamotnioną zamieszkaną wyspę na Ziemi - wyspę, na której siłą rzeczy rozpowszechnione są związki kazirodcze oraz astma.

Stary Człowiek Jeziora Kraterowego

Crater Lake w stanie Oregon - olśniewający cud natury. Koliste jezioro kalderowe o krystalicznie czystej wodzie, otoczone klifami. Nie wpływa do Crater Lake ani jedna rzeka czy strumień; jego woda pochodzi z deszczów oraz z topnienia śniegu. Strażnikiem Crater Lake jest Old Man of the Lake (Stary Człowiek Jeziora) - 9-metrowy kikut drzewa wystający z wody na wysokość 120 centymetrów, który się porusza pchany wiatrem i falami. Stary Człowiek Jeziora pływa po powierzchni Crater Lake już od ponad 100 lat - po raz pierwszy opisano kikut w 1896 roku. W 1988 roku naukowcy prowadzili podwodne badania w Jeziorze Kraterowym. Spętali zatem Old Man of the Lake liną blisko Wizard Island. Wtedy wody Crater Lake gwałtownie wzburzyły się i Stary Człowiek Jeziora wyrwał się z więzów, by pływać dalej tak jak to czyni od dawien dawna...

Tajemnica łodzi na Bouvet Island

Wyspa Bouveta od dawna mnie intryguje. To najbardziej samotnie i opuszczone miejsce na Ziemi. Otoczona przez morską mgłę i skuta lodowcami bazaltowa wysepka pozbawiona drzew, dogodnych miejsc do lądowania i schronienia. Wybrzeże Antarktydy znajduje się 1750 km na południe od Wyspy Bouveta, a Tristan da Cunha w odległości 2250 km. Odkryta 1 stycznia 1739 roku przez francuskiego żeglarza Jean-Baptiste Bouvet de Lozier i nazwana jego nazwiskiem. W 1898 roku zawitali na nią Niemcy ze statku badawczego "Valdivia". Wzburzone morze, lodowe klify sięgające wysokości 500 metrów, wyjątkowo silne wiatry oraz brak bezpiecznej przystani uniemożliwił jednak kapitanowi Krechowi i jego załodze zejście na ląd.

W 1927 roku do wyspy Bouveta dotarł kapitan Harald Horntvedt na statku badawczym "Norvegia". Nadał jej nazwę Bouvetøya i wylądował na centralnym płaskowyżu wyspy, który wznosi się na wysokość 780 metrów (Olavstoppen) i skrywa pod parą lodowców czynny wulkan. Norwedzy jeszcze kilkakrotnie wracali na wyspę m.in w 1929 roku. 1 stycznia 1958 roku załoga lodołamacza "Westwind" odkryła dowody erupcji wulkanicznej na wyspie Bouveta. W północno-zachodniej części wyspy lawa utworzyła niski płaskowyż nazwany Nyrøysa o szerokości 200 jardów i długości 400 jardów. Analogicznie erupcja wulkaniczna na Tristan da Cunha w roku 1961 utworzyła małą lagunę zwaną Pigbite, która zniknęła w latach 90-tych.

W 1964 roku do wyspy dotarły dwa statki z RPA "R.S.A" oraz HMS "Protector". 2 kwietnia na Nyrøysa wylądował helikopter z komandorem Allanem Crawfordem z "Protector". To on odkrył zagadkową łódź w malutkiej lagunie. Była na wpół zatopiona, strzeżona przez fokę (na zdjęciu), a na skałach leżała stalowa beczka i para wioseł. Łódź prawdopodobnie była łodzią rybacką albo ratowniczą. Do kogo należała i co się stało z jej załogą do dzisiaj nie wiadomo. Nigdy nie odnaleziono na wyspie żadnych ciał ewentualnych rozbitków. Ani śladu obozowiska, ogniska czy jedzenia. Erupcja wulkaniczna na Bouvet Island, która utworzyła płaskowyż lawowy Nyrøysa rozpoczęła się prawdopodobnie w roku 1955, stąd łódź musiała dotrzeć do wyspy w latach 1955-64, a to duży odstęp czasu. Kim byli ci, co na niej przebyli i co się z nimi stało? Nie wiadomo... Być może była to słabo udokumentowana i utajniona wyprawa ornitologiczna Rosjan w roku 1959. Lecz to tylko jedna z mało wiarygodnych hipotez... Kto zatem pozostawił łódź na przy wybrzeżu najbardziej niedostępnej wyspy na świecie?

Na zdjęciach Bouvetøya, najwyższy punkt wyspy Olavstoppen oraz zagadkowa łódź pilnowana przez fokę.