Erupcja wulkanu Gorely na Kamczatce

Po wielu latach drzemki ożywił się wulkan Gorely na Kamczatce. Gorely posiada 11 kraterów, w tym w jednym z nich znajduje się jezioro. Wulkan wyrzucił z siebie chmurę popiołu rozciągniętą potem przez wiatr na setki kilometrów. Ostatnia jak dotąd erupcja Gorely miała miejsce w 1986 roku.

Wyspy Crozeta

ILE DE LA POSSESSION - Stratowulkan Île de la Possession (934 mettry) znajduje się znajduje się pośrodku archipelagu Wysp Crozeta. Wyspa ma wymiary 14 na 19 km i posiada stożki scorii, szczeliny i wylewy lawy. Szczyt wulkanu nazywa się Pic du Mascarin. Ostatnie erupcje wulkaniczne miały miejsce ze stożka Mont Branca na zachodnim zboczu w ciągu ostatnich kilkuset lat.

Niusy – Taal, Kluczewska Sopka, Pacaya, Popocatepetl, Tiatia

Anomalia termiczna zaobserwowana została na kurylskim wulkanie Tiatia. Czyżby szykował się do erupcji? Foto 1.

Nadal wybucha gwatemalski wulkan Pacaya. Erupcji towarzyszą strombolijskie eksplozje, wylewy lawy oraz wyrzucane na wysokość setek metrόw bomby wulkaniczne.

Kluczewską Sopką targają silne eksplozje z popiołem wyrzucanym na wysokość przynajmniej 7.3 km.

Meksykańskim wulkanem Popocatepetl 8 czerwca 2010 roku targnęła silna eksplozja, ktόrej owocem był sięgający wysokości 8 km obłok popiołu.

Po wzroście aktywności sejsmicznej i emisjach toksycznego gazu w jeziorach kraterowych wulkanu Taal rząd Filipin w jego okolice wysyła helikoptery, grupy medyczne i ratunkowy ekwipunek. Mimo że Taal jeszcze nie wybuchł zasugerowano ewakuację pięciu tysiącom mieszkańcόw zamieszkującym pobliże wulkanu. Poziom Alarmu wynosi w tej chwili 2. Woda w jeziorze kraterowym Wulkanicznej Wyspy – głόwnym otworze erupcyjnym - zmieniła barwę, stała się gorąca i śmierdzi siarką. Taal wraca do życia? Volcanic Island, foto 2.

Update: film nakręcony. Jeszcze nie zmyłem z siebie sztucznej krwi. W każdym bądź razie co w nim się znajdzie: ano trawiony koszmarami i spragniony ludzkiej krwi mutant, cztery sceny krwawych morderstw, upiorne manekiny, opuszczona fabryka i wόz Drzymały, wreszcie makabryczna scena narodzin. Brzmi obiecująco?

Gwatemala

FUEGO – Jeden z najbardziej aktywnych stratowulkanόw Ameryki Środkowej mierzy 3763 metry i jest położony w pobliżu miasta Antigua i wulkanu Acatenango. Od 1524 roku wybucha niemal bez przerwy, z tym że jego większe erupcje są rzadkie. Wybuchy Fuego (‘Ogień’) produkują wylewy lawy, opady popiołu, lahary, bomby wulkaniczne i spływy piroklastyczne. Od czasu erupcji wulkanu w 1932 jego krater zmieniał się wielokrotnie. Erupcja z 1974 roku (na zdjęciu) była silna i rozpoczęła się 10 października eksplozjami z centralnego krateru. 14 października piόropusz popiołu nad wulkanem wznosił się do wysokości 11 km. Ze zbocz wulkanu zeszły gorejące chmury. Spływy piroklastyczne o prędkości 75 km/h dotarły na odległość 7 km od krateru. 9 sierpnia 2007 roku wulkan wybuchł plując lawą, popiołem i odłamkami skał. Siedem rodzin ewakuowano z domόw w jego pobliżu. Erupcje Fuego w czasach historycznych: 1524, 1526?, 1531, 1541, 1542, 1551-52, 1557?, 1559?, 1565?, 1571?, 1575?, 1576?, 1577?, 1581-82, 1585, 1586, 1587, 1614, 1617, 1620, 1623, 1629-32, 1679?, 1685, 1686, 1689?, 1699, 1702, 1705, 1706, 1709?, 1710, 1717, 1730, 1732, 1737, 1751?, 1765?, 1773?, 1799, 1826, 1829, 1850?, 1852?, 1855, 1856, 1857, 1860, 1861?, 1867?, 1880, 1896, 1932, 1944, 1947, 1949, 1953, 1955, 1957, 1962, 1963, 1966, 1967, 1971, 1973, 1974, 1975, 1977, 1977-79, 1987, 1999, 2000, 2002-2016.

Recenzja filmu „Krakatoa: East of Java” (1969, reż. Bernard L. Kowalski)

Nie będę się rozpisywał na temat erupcji indonezyjskiego Krakatau w sierpniu 1883 roku, wspomnę tylko, że był to jeden z największych kataklizmόw wulkanicznych czasόw historycznych. Erupcja wulkanu rozerwała wyspę Krakatau na strzępy powodując wysokie na 30 metrόw fale tsunami, ktόre z ogromną prędkością dotarły na wybrzeża Jawy i Sumatry. Zmiecionych zostało z powierzchni ziemi wiele wiosek, zginęło 36 000 ludzi. Huk eksplozji słyszano w odległości 4800 kilometrόw (np. w Alice Springs, Australia). Naturalnie musiałem zobaczyć film przygodowy Bernarda L. Kowalskiego (reżysera horroru „SSSSSSS” z 1973 roku) „Krakatoa” – wysokobudżetową jak na tamte czasy (koniec lat 60-tych) produkcję bardzo luźno opartą na katastrofalnym wybuchu z 1883 roku. Mamy zatem parowiec „Queen Batavia” płynący w pobliże wulkanicznej wysepki, dzielnego kapitana, ktόry nim dowodzi i sporo perypetii po drodze. Na pokładzie malownicza galeria postaci: absolwent Oxfordu, ktόry bawi się w XIX-wiecznego wulkanologa, cztery smukłe Filipinki, nadużywający alkoholu stary wyga morski/ płetwonurek i jego rozśpiewana żona plus trzydziestu więźniόw, ktόrzy przy wyspie wulkanicznej wywołują bunt, w czym przeszkodzi im samotny wojownik z pistoletem czyli kapitan. Dwόch naukowcόw wlatuje do krateru wybuchającego wulkanu balonem i... wychodzą cało z opresji. Ręce opadają na taki realizm. Szkoda spalonego balonu. Efekty specjalne trącą trochę myszką, ale podobało mi się wykonanie fal tsunami. Wulkan grzmi i huczy, wyrzuca z siebie płomienie, iskry i bomby wulkaniczne i choć znowu można się przyczepić do braku realizmu „Krakatoa” to jednak te 131 minut projekcji spędziłem bez poczucia straty czasu. Ot, rozrywkowy film przygodowy z niezłymi kreacjami aktorskimi, pięknymi kobietami i wybuchającym modelem wulkanu w tle. Polecam, choć fascynaci wulkanόw będą zapewne wytykać obraz Kowalskiego palcami.

Z innej beczki: w ten weekend wraz z grupą znajomych kręcimy niskobudżetowy horror, także moja aktywność na blogu będzie znikoma. Nadrobię niebawem. Erupcji Krakatau poświęcę kiedyś obszerny artykuł.

Niusy – Pacaya, Eyjafjallajökull, Taal, Kilauea

Jeden z najaktywniejszych wulkanόw na świecie Kilauea posiada obecnie dwa aktywne jeziora lawy. Trwa aktywność boczna i szczelinowa wulkanu.

Pacaya w Gwatemali nadal aktywny. Z krateru wulkanu wypływają strumienie lawy.

Eyjafjallajökull (islandzki pieszczoszek) nadal jest aktywny sejsmicznie i wyrzuca z siebie obłok białej pary na wysokość 4.5-6 km. Wulkanem targają niewielkie freatyczne eksplozje w zachodniej części jego krateru w ktόrej uformował się nowy krater. Zatem albo Eyja wchodzi w nową fazę aktywności wulkanicznej albo wydaje z siebie ostatnie tchnienie.

7 czerwca 2010 doszło do głośnej eksplozji wulkanu Tungurahua, ktόry wyrzucił z krateru popiόł, odłamki skalne i gazy.

Niebezpieczny wulkan filipiński Taal grozi erupcją. 8 czerwca 2010 roku odnotowano pod nim wstrząsy sejsmiczne i nasilenie emisji pary. Wiele erupcji Taal w ciągu ostatnich 40 lat miało charakter eksplozywny (w skali VEI = 1-2) i było pod wpływem obecności jezior kraterowych (freatyczne i freato-magmowe erupcje). Seria erupcji Taal w 1965 roku miała siłę 3-4 w skali VEI i w jej wyniku zginęło 200 osόb, przy czym piόropusz popiołu sięgnął wysokości 15-20 km. Erupcja wulkanu z 1911 roku wyprodukowała tsunami, ktόre zabiło prawie 2000 ludzi. Taal leży 48 km od Manili – stolicy Filipin liczącej 21 milionόw mieszkańcόw. Ogromna erupcja tego wulkanu mogła by mieć katastrofalne skutki. Na fotografii krater Taal.

Antarktyda

PENGUIN ISLAND - Wyspa Pingwinόw o wymiarach 1.4 na 1.7 km znajduje się w archipelagu Południowych Szetlandόw. Tworzy ją Deacon Peak, niski bazaltowy stożek scorii (180 m) o dobrze zachowanym, szerokim na 350 metrόw kraterze o głębokości 75 metrόw. W otworze erupcyjnym znajduje się bazaltowa iglica. Petrel Crater, szeroki na 300 metrόw krater maar mieści się blisko wschodniego wybrzeża. Wiek Deacon Peak szacuje się na 300 lat. Ostatnia erupcja na wyspie miała miejsce przypuszczalnie w 1905 roku. Wysepkę zamieszkują pingwiny cesarskie.

Antarktyda

PAULET - Malutka wysepka wulkaniczna na Morzu Weddela o wymiarach 2.5 na 3.5 km, na której znajduje się holoceński stożek wulkaniczny (353 m) z dobrze zachowanym niewielkim kraterem. Stworzona z wylewów lawy. Geotermalne ciepło wulkanu powoduje, że Paulet Island jest w ciągu roku niemal całkowicie wolna od lodu. Młoda morfologia wulkanu świadczy o jego aktywności w ciągu ostatnich 1000 lat. Na wyspie znajduje się kolonia 200 000 pingwinów Adeli.

Antarktyda

TONEY - Pokryty śniegiem i lodowcami masywny i długi na 14 km wulkan tarczowy (3595 m) na Ziemi Marie Byrd, Antarktyda. Posiada liczne niewielkie stożki. Szeroka na 3 km kaldera znajduje się na szczycie Toney Mountain. Erupcje wulkaniczne w holocenie oraz w ciągu ostatnich 30 000 lat.

Kuryle, Rosja

FUSS PEAK - Andezytowy stratowulkan Fuss Peak o wysokości 1772 metry wznosi się na południu wyspy Paramushir. Posiada szeroki na 700 metrów krater o głębokości 300 metrów. Środkowe i dolne zbocza pokrywają dobrze zachowane wylewy lawy. Jedna potwierdzona erupcja miała miejsce Fuss Peak w roku 1854. Niepotwierdzona emisja 'dymu' w 1933.

Flores, Indonezja

IYA - Stratowulkan Iya (671 m) znajduje się na wyspie Flores. W czasach historycznych wulkan Iya wybuchał eksplozywnie kilka razy. I tak 27 stycznia 1967 roku Iya wybuchł bez ostrzeżenia (erupcja na zdjęciu). Chmura erupcyjna z szerokiego na 450-600 metrów krateru sięgnęła wysokości 5 km, nastąpił spływ piroklastyczny. Na pobliskiej wyspie Ende zostały uszkodzone domy, zginęła jedna osoba. Lahary spowodowały śmierć drugiej. Erupcja zakończyła się 30 stycznia. Inne erupcje w latach: 1671, 1844, 1867, 1868, 1871, 1882, 1888?, 1953, 1969, 1971?.

Chiny

KUNLUN - Wulkaniczna grupa Kunlun w północno-zachodnim Tybecie składa się z 70 dobrze zachowanych piroklastycznych stożków. W grupie wulkanicznej Ashikule na zachodnim końcu masywu Kunlun znajduje się najmłodszy wulkan Chin - Ashi Shan. Stożki wznoszą się wokół jezior Ashi i Wuluke. 27 maja 1951 roku doszło do erupcji Ashi Shan, ktora obserwowali robotnicy drogowi. Erupcja zaczęła się od głośnej detonacji wyrzucając bloki skalne i popiół. Niepotwierdzona erupcja w tym rejonie miała miejsce w XIX wieku. Bardzo niewiele w sieci jest informacji o najwyższym azjatyckim wulkanie (5808 m) - podobno nigdy nie został zdobyty.

Yasur nadal aktywny

Aktywność wulkanu Yasur ciągle trwa. Eksplozywna erupcja wyrzuca bomby wulkaniczne na kilkaset metrów od krateru. Popiół opada na tereny położone w pobliżu Yasur, a wiatr spycha go systematycznie na północny zachód. Zakłócone zostają niektóre loty z Nowej Kaledonii.

Tanzania

KIEYO - Trachitowy stratowulkan (2175 m) położony 36 km na północny zachód od jeziora Malawi. Na wulkanie znajdują się gorące źródła. Jego erupcja w 1800 roku nastąpiła z dwóch pasożytniczych stożków Sarabawe i Fiteko wyrastających wzdłuż północno-zachodniej szczeliny. W jej trakcie strumienie lawy dotarły do kilku wiosek.

Niewielkie wybuchy Eyjafjallajökull

4 czerwca 2010 roku doszło do niewielkich erupcji gazu i popiołu na najsłynniejszym islandzkim wulkanie 2010 roku poprzedzonych wstrząsami sejsmicznymi. Wulkanolodzy zastanawiają się, czy doprowadzi to do wejścia wulkanu w nową fazę aktywności albo na skutek opróżnienia komory magmowej Eyja (islandzki pieszczoszek) szykuje się do snu.

Nowa Zelandia

WHITE ISLAND - Najbardziej aktywny andezytowy stratowulkan Nowej Zelandii o tyle ciekawy, iż jego otwór erupcyjny mieści się ponad poziomem morza. Niezamieszkana wyspa White Island o wymiarach 2 na 2.4 km składa się z zerodowanego zachodniego stożka i z młodszego centralnego stożka formującego wyspę. Częste erupcje wulkanu o charakterze freatycznym i freato-magmowym, regularna aktywność fumaroliczna i hydrotermalna (wrzenie mułu). Z kraterów i fumaroli na wyspie wydobywają się niebezpieczne dla ludzi gazy. W tracie zapadnięcia się ściany krateru w 1914 roku powstał lahar, który zabił 10 robotników wydobywających siarkę. Z ich obozu przetrwał jedynie kot nazwany później Peterem Wielkim. W marcu 2000 roku w centralnym otworze pojawiły się trzy otwory erupcyjne wyrzucające popiół. Erupcja z 27 lipca 2000 pokryła obszar wyspy mułem i scorią. Obecnie krater zawiera jezioro, którego poziom systematycznie zmienia się. Erupcje wulkanu w latach 1976-1982 obejmowały siedem faz eksplozji freato-magmowych i strombolijskich. Od grudnia 2007 roku krater White Island rośnie, podobnie jak wzrasta poziom jeziora kraterowego (do 23 października 2008 roku wzrost o 15 metrów). Erupcje wulkanu w latach: 1826, 1836, 1856?, 1885, 1886, 1908?, 1909, 1922, 1924, 1926, 1928, 1930, 1933, 1947, 1955, 1957, 1958, 1959, 1962, 1966-67, 1968-69, 1970, 1971, 1974, 1976-82, 1983-84, 1986-1994, 1995, 1998, 1998-2000, 2001, 2012, 2013. Na wyspie znajdują się skorodowane urządzenia - pozostałości po kopalni siarki.

Sandwich Południowy

ZAVODOVSKI ISLAND - Niezamieszkana wyspa wulkaniczna Zavodovski jest wysunięta najbardziej na północ w archipelagu South Sandwich. Tworzy ją bazaltowy stratowulkan Mount Curry/Mount Asphyxia (551 m) posiadający dwa pasożytnicze stożki na wschodniej stronie. Około 50 procent wyspy składa się z tefry (najdrobniejszych cząstek popiołu wulkanicznego). Zavodovski jest najczęściej odwiedzaną wysepką archipelagu. Wybuch wulkanu zaobserwował po raz pierwszy w czasach historycznych (rok 1819) podróżnik i jej odkrywca Bellingshausen. Na wyspie o średnicy 5 km żyje około dwa miliony pingwinów maskowych oraz morskie ptaki. Inne niepotwierdzone erupcje wulkanu: 1823?, 1830?, 1908?, 2012, 2016.

Filipiny

DIDICAS - Niski (244 metry) wulkan kopułowy mieści się 60 km od północnego wybrzeża wyspy Luzon (Filipiny). Didicas był podwodnym wulkanem do roku 1952, wtedy w trakcie erupcji wyłonił się z wody formując wysepkę. W trakcie tego wybuchu powstał szeroki na 400 metrów krater wulkanu. Erupcje w latach 1773, 1856-57, 1900, 1952, 1969, 6-9 stycznia 1978 roku i 1990. W trakcie erupcji w marcu 1969 roku troje rybaków zginęło porwanych przez spowodowane wybuchem wulkanu tsunami. Erupcja miała miejsce w północnej części wysepki.

Peru

UBINAS - Najbardziej aktywny stratowulkan Peru wieńczy szeroka na 1.4 km kaldera. Wulkan mierzy 5672 metry. W czasach historycznych aktywny: niewielkie erupcje miały miejsce w latach 1677, 1784 i 1830. W 1956 roku wulkaniańskie (od włoskiego Vulcano) erupcje zniszczyły uprawy i uśmierciły zwierzęta hodowlane we wiosce Ubinas położonej na południowy wschód od wulkanu. W marcu 2006 roku Ubinas wybuchł po 37 latach uśpienia wyrzucając rozżarzone kamienie na odległość 4 km. Głęboka na 150 metrów kaldera zawiera zbudowany z popiołu stożek z głębokim na 200 metrów otworem erupcyjnym. Ostatnia erupcja Ubinas miała miejsce w marcu 2009 roku. Daty erupcji wulkanu: 1550, 1600, 1662, 1677, 1784, 1826?, 1830, 1862, 1865, 1867, 1869, 1906, 1907, 1937, 1951, 1956, 1969, 2006-09, 2013, 2014, 2015.