Iran

QAL'EH HASAN ALI - Obszar wulkaniczny Qal'eh Hasan Ali znajduje się na południowym wschodzie prowincji Kerman. Obejmuje 14 maarów, w tym największy zwany Wielkim Kraterem (Great Crater) o szerokości 1.2 km i głębokości 200-300 metrów. Wiek maarów wynosi 5000-50 000 lat. Erupcje w holocenie.

Indonezja

MANUK - Andezytowy stratowulkan o wysokości 282 metrów tworzący niezamieszkaną wyspę wulkaniczną Manuk na Morzu Banda. Posiada aktywne solfatary na zachodniej stronie krawędzi krateru oraz w kraterze. Ongiś wydobywano na wysepce siarkę. Brak danych o jego erupcjach w czasach historycznych.

Etiopia

ZUQUALLA - Wygasły wulkan o wysokości 2989 metrów w regionie Oromia (Etiopia). Posiada eliptyczne jezioro kraterowe Dembel o średnicy 1 km uznawane za święte zarówno przez chrześcijan jak i plemię Oromo zamieszkujące w pobliżu. W kraterze wulkanu znajduje się monaster, a także formacje skalne uchodzące za święte. Daty erupcji nieznane. Inna nazwa: Zukwala.

Japonia

YOKOATE-JIMA - Na otoczoną skalistymi klifami wyspę Yokoate-jima w archipelagu wysp Riuku składają się dwa niewielkie stratowulkany Higashimine (494 m) i Nishimine (259 m). Kaldera jest częściowo zalesiona, natomiast wierzchołki obu szczytów są wolne od wegetacji. Wysepka jest niezamieszkana. Ostatnia erupcja w roku 1835 plus minus 30 lat. Dziw bierze, że umknął mi ten wulkan (zdjęcia Bernhard Krauth).

Ewakuacja ludzi na północ od Bárðarbunga

Władze islandzkie na serio podchodzą do groźby podlodowcowej erupcji wulkanu Bárðarbunga. Kiedy dojdzie do erupcji oczekiwana jest ogromna powódź, tym bardziej że trzęsienia ziemi mają obecnie miejsce na głębokości 2-3 km na obszarze lodowca o grubości lodu 600 metrów i wykryto magmę na głębokości 3-7 km. Od 16 sierpnia naliczono już 3500 trzęsień ziemi, niektóre z nich o magnitudzie wyższej niż 3. Wciąż brak oznak powierzchniowych erupcji. Aktywność sejsmiczna zintensyfikowała się w kalderze Bárðarbunga, co nie wróży zbyt dobrze. Obszar na północ od lodowca Vatnajökull zamknięty dla ludzi, ewakuacja obejmuje m.in. popularne turystyczne destynacje takie jak Askja, Herdubreidarlindir, Hvannalindir i wulkan Kverkfjöll. W 1996 roku doszło do poprzedzonej intensywnym rojem trzęsień ziemi erupcji Gjálp, która spowodowała powódź (jökulhlaup) na południe od wulkanu Grimsvötn. Jeżeli dojdzie do erupcji Bárðarbunga powódź glacjalna zapewne pójdzie w kierunku rzeki glacjalnej Jökulsá á Fjöllum, która schodzi z północno-wschodniej części lodowca Vatnajökull i płynie w kierunku północnym do Öxarfjörður docierając w końcu do Morza Grenlandzkiego. Powódź glacjalna dotrze do morza w ciągu 10 godzin.

Survival na Sangeang Api

Gaylene Wilkinson (lat 53) i Tony Lawton (lat 52) z Nowej Zelandii wybrali się z Lombok na indonezyjską wyspę Komodo, aby podziwiać słynne warany. W drodze do celu ich prom wycieczkowy "Versace Amara" uderzył w rafę i zaczął nabierać wody. Łódź była drewniana, więc od razu nie zatonęła. Rozbitkowie czekali na rafie na ratunek, ale ten nie nadchodził. Zaczęli panikować. Po 11 godzinach wyczekiwania Gaylene, Tony i ósemka innych zdecydowali się popłynąć na pobliską wyspę wulkaniczną na której znajdował się emitujący obłoki pary wulkan. Wyspę Sangeang Api, od której dzieliła ich odległość pięciu kilometrów. Rozbitkowie mieli dinghy, które mogło pomieścić sześć osób. Podzielili się na małe grupki i zaczęli płynąć wodami Morza Flores. Po sześciu godzinach pływania dotarli do brzegu Sangeang Api. Wszyscy mieli na sobie kamizelki ratunkowe i wszyscy wylądowali na brzegu wulkanicznej wyspy w odmiennych lokalizacjach. Tam spędzili noc. Piątkę rozbitków zauważyli przepływający niedaleko rybacy, innych przebywających bardziej na północy załoga łodzi dla nurków. W trakcie płynięcia na Sangeang Api rozbitków parzyło słońce. Gaylene twierdzi, że po dotarciu na brzeg pili urynę, by zaspokoić palące pragnienie. Jedli liście. Zarówno ona, jak i Tony są ochotniczymi ratownikami. Do katastrofy promu wycieczkowego doszło 15 sierpnia 2014 roku. Ratownicy łącznie wyratowali 23 osoby, nadal nie odnaleziono mężczyzny z Holandii i kobiety z Włoch.

Uratowano obywateli Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Holandii, Niemiec i Francji. Gwoli przypomnienia wulkan złożony Sangeang Api wybuchł 30 maja 2014 roku generując kolumnę popiołu sięgającą wysokości 15-20 km.

Taki survival z aktywnym wulkanem w tle to rozumiem. Tymczasem czekam na wieści z Islandii.

Rój trzęsień ziemi pod wulkanem Bárðarbunga

Trwa intensywny rój trzęsień ziemi pod islandzkim wulkanem Bárðarbunga zlokalizowanym pod północno-zachodnią częścią lodowca Vatnajökull. Kaldera Bárðarbunga (nazwana Loki) ma szerokość blisko 10 km i wyprodukowała więcej lawy niż jakikolwiek inny wulkan w ciągu minionych 10 000 lat. Lokalizacje dwóch rojów trzęsień ziemi: Kistufell (system szczelin Dyngjuháls) oraz południowo-wschodnia część wulkanu Bárðarbunga, a także wulkan Kverkfjöll. Brak potwierdzenia o wystąpieniu podlodowcowej erupcji. Może się to, rzecz jasna, zmienić bez ostrzeżenia. Ostatnia erupcja centralnego wulkanu Bárðarbunga miała miejsce w 1794 roku, erupcja z 1910 roku miała miejsce z wulkanu Loki-Fögrufjöll, oddzielnego wulkanu znajdującego się w systemie szczelin Bárðarbunga.

EDIT: Pomiary GPS wskazują na intruzję magmy pod systemem wulkanicznym Bárðarbunga. Zamknięto drogę Gæsavatnaleið oraz inne drogi na wschód od Skjálfandafljót aż do Askja. Droga Herðubreiðarlindir (F88) także została zamknięta na wypadek potencjalnej post-erupcyjnej powodzi glacjalnej ((jökulhlaup). Obserwacje wizualne powierzchni lodowca Vatnajökull nie wskazują na razie na erupcję, ale należy mieć na uwadze, iż erupcje podlodowcowe potrafią być dyskretne.

Kistufell (na dolnym zdjęciu) to mały wulkan będący częścią systemu wulkanicznego Bárðarbunga. Wybuchł przynajmniej trzy razy: dwa razy w trakcie zlodowacenia i trzeci raz pod koniec tego okresu. Kistufell dzieli z centralnym wulkanem Bárðarbunga system szczelin, które wyprodukowały pole lawy Odhadhahraun, kolosalny wylew bazaltu Thjorsahraun (największa erupcja lawowa w ciągu 10 000 lat) i liczne duże erupcje bazaltowej lawy w Veidivötn i Vatnaöldur.

Kaldera Bárdarbunga zasłynęła także potężną erupcją eksplozywną w 1477 roku o sile 6 w skali VEI w trakcie erupcji bazaltu Veidivötn (południowa część skupiska szczelin). Dopiero erupcja Laki/ Grimsvötn w 1783 roku podwyższyła poprzeczkę pod kątem ilości wylanej lawy. Wulkan Bárdarbunga jest rzadko studiowany, gdyż jest kompletnie pokryty lodem i trudno do niego dotrzeć. Od 1477 roku notowano jego małe erupcje - przypuszczalnie system hydrauliki wulkanu został uszkodzony w 1477 roku. To także jeden z najbardziej aktywnych sejsmicznie islandzkich wulkanów.

12 sierpnia 2014 roku stwierdzono obecność niewielkiej kopuły lawowej o wysokości 30-50 metrów w kraterze wulkanu Mayon (Filipiny). Niewielkie i słabe fazy inflacji w ciągu ostatnich dwóch miesięcy wskazują na ruch magmy. W ciągu minionej doby na Mayon zarejestrowano trzy lawiny gruzu, zaobserwowano też emisje pary z krateru wulkanu. Kopuła lawowa blokuje krater Mayon, odgazowanie jest intensywne, więc rośnie prawdopodobieństwo silnej erupcji tego malowniczego wulkanu.

Dobra wiadomość dla wielbicieli wulkanu Etna

Dla wycieczek z wykwalifikowanymi przewodnikami ponownie otwarto obszar wierzchołka Etny (wysokość ponad 2900 metrów pod poziomem morza). Obszar ów do tej pory był częstokroć zamknięty dla turystów, nawet wówczas gdy towarzyszyli im certyfikowani przewodnicy górscy. Sam nie widziałem sensu jechać na Etnę, skoro mam nie zobaczyć czterech centralnych kraterów wulkanu (nie jestem wulkanologiem, ale na pewno pasjonatem wulkanów). Grupy wraz przewodnikiem mogą dotrzeć do niniejszego obszaru na własne ryzyko i odpowiedzialność.

Aktywność strombolijska jest kontynuowana z otworu erupcyjnego na wyższej części stożka New SE Crater (50 metrów poniżej wschodniej krawędzi jego krateru). Wylew lawy jest rozdzielony na kilka odgałęzień płynących w kierunku Valle del Bove i Monte Simone. Aktywność erupcyjna się ustabilizowała, podobnie poziom drgań. Zdjęcie Josepha Nasi.

Turystyczny boom na Stromboli. Praktycznie brak wolnych miejsc w hotelach i pensjonatach, pełne restauracje. Rybacy zabierają turystów w pobliże wylewów lawy docierających Sciara del Fuoco do morza. Korki przy plażach Piscità, Ficogrande i Scari, do której dopływają statki i wodoloty. Cierpi na tym wyspa Vulcano, gdzie turystów jest wyraźnie mniej.

Fuego i Stromboli

Wulkanem Fuego w Gwatemali targają umiarkowane eksplozje (4-6 co godzinę) z chmurami szarego popiołu sięgającymi wysokości 4.6 km. Popiół opada na wioski na zboczach i w okolicach wulkanu oraz na miasto San Pedro Yepocapa. Eksplozywna aktywność Fuego skutkuje drganiem szyb w oknach we wioskach Panimaché, Morelia i Santa Sophia. W ciągu najbliższych godzin mogą pojawić się wylewy lawy, a także spływy piroklastyczne - głównie na południowo-zachodnim zboczu Fuego w dół kanionu Ceniza.

Zintensyfikowała się aktywność erupcyjna wulkanu Stromboli. Prawdopodobnie zapadła się część terasy krateru - 6 sierpnia o godzinie 14.30 lokalnego czasu wylewy lawy zaczęły schodzić Sciara del Fuoco i docierać do Morza Tyrreńskiego. Towarzyszyły im rozległe lawiny gorącego materiału. Aktywność efuzywna w postaci pulsujących wylewów lawy (przynajmniej trzech) trwała w nocy i rankiem 7 sierpnia. O godzinie 5.16 GMT rozpoczął się wypływ lawy z północnego krateru terasy kraterowej, po czym uformował na Sciara del Fuoco pole lawy. To największy wypływ lawy ze Stromboli w ciągu ostatnich lat. Jakbym chciał tam w tej chwili być.

Trzy potężne erupcje wulkaniczne na Io w sierpniu 2013 roku

Lubię pisać o Io, najbardziej aktywnym wulkanicznie ciele niebieskim naszego Układu Słonecznego. W sierpniu 2013 roku w ciągu zaledwie dwóch tygodni Io targnęły trzy potężne erupcje wulkaniczne. Io obok Ziemi jest jedynym obiektem astronomicznym na którym aktywne wulkany produkują wylewy gorącej lawy. Z powodu niskiej grawitacji owego księżyca Jowisza wulkany na Io wyrzucają materiał wulkaniczny na wysokość dziesiątek kilometrów, a wylewy lawy ze szczelin zalewają ogromne połacie powierzchni księżyca. Pierwsze dwie erupcje wykryto przy użyciu jednego z dwóch teleskopów Keck zlokalizowanych na wulkanie Mauna Kea (Big Hawaii, Hawaje). Jaśniejsza erupcja z kaldery Rarog Patera wyprodukowała według oszacowania wylew lawy o grubości 9 metrów, który pokrył obszar o powierzchni 130 km kwadratowych. Druga erupcja w pobliżu kaldery Heno Patera pokryła lawą obszar o powierzchni 320 km kwadratowych. Obie miały miejsce w południowej hemisferze Io. Jedna z najjaśniejszych erupcji w ogóle zaobserwowanych na Io miała miejsce 29 sierpnia 2013 roku. Tym razem zaobserwowano ją przy użyciu teleskopu North Gemini na wulkanie Mauna Kea. Obejmowała ona fontanny lawy ze szczelin. Wulkany na Io odkryto w 1979 roku, a pomiędzy 1979 a 2006 rokiem zaobserwowano na Io 13 potężnych erupcji wulkanicznych.

Rezerwuar magmy The Axial Seamount

Naukowcy ze Scripps Institution of Oceanography od wielu lat zajmują się podmorskim wulkanem The Axial Seamount zlokalizowanym 400 km od wybrzeża stanu Oregon na Grzbiecie Juan de Fuca. Przebadali ostatnio komorę magmową pod wulkanem. Okazuje się, że rezerwuar magmy The Axial Seamount jest wielkości kalifornijskiej Doliny Yosemite. Długość komory magmowej wynosi 14 km, szerokość trzy kilometry, grubość 1 km. Komora magmowa The Axial Seamount jest geometrycznie kompleksowa i zawiera kilka kanałów do transportu magmy. W trakcie erupcji The Axial Seamount jedynie niewielka część magmy z rezerwuaru jest zużywana. Wulkan po raz ostatni wybuchł w kwietniu 2011 roku produkując wylew lawy.

Erupcja wulkanu Kuchinoerabujima

Dzisiaj wybuchł wulkan Kuchinoerabujima po raz ostatni aktywny w 1980 roku. Wulkan wybuchł o godzinie 12.24 lokalnego czasu emitując chmurę popiołu sięgającą wysokości 1.5 km. Wulkanolodzy objęli go trzecim stopniem alarmu. Wulkaniańska eksplozja miała miejsce z krateru Shin-Dake i trwała około 10 minut. Z zapadniętej masy erupcyjnej powstał spływ piroklastyczny. Zdjęcia z Twittera.

http://wulkanyswiata.blogspot.com/2011/05/japonia.html

Poza tym 1 sierpnia 2014 roku wulkan Tungurahua w Ekwadorze wyprodukował obłok popiołu sięgający wysokości 4 km. Być może jest to początek nowej fazy erupcyjnej tego groźnego ekwadorskiego wulkanu.

A jednak. Tungurahua znowu się obudził. Mają miejsce silniejsze eksplozje, emisje gazów i popiołu, a także umiarkowana aktywność strombolijska wyrzucająca rozżarzony materiał. Opad popiołu ma miejsce w społecznościach Choglontús, El Manzano, Motilones, Cusúa, Tisaleo i Mocha.

Obłok pary nad wulkanem Tongariro

28 lipca 2014 roku nad wulkanem Tongariro (Nowa Zelandia) zaobserwowano obłok pary sięgający wysokości 1 km. Nie ma jednak powodów do niepokoju. Od czasu erupcji w sierpniu 2012 roku wulkan Tongariro drzemie. Para natomiast odnosi się do fenomenu meteorologicznego. Obecnie mamy zimę w Nowej Zelandii, wczoraj był dzień bezwietrzny. Pogoda jest tam raczej zimna, stąd też obłok pary z krateru Te Maari stał się widoczny z powodu kondensacji. Obłoki pary na Vulcano, Tongariro czy Wezuwiuszu zanikają gdy temperatura robi się cieplejsza, a powietrze suchsze.

Nishinoshima wciąż rośnie. Trwa intensywna aktywność stromboliska wulkanu wyrzucająca obłoki popiołu i bomby wulkaniczne. W miejscu centralnego otworu erupcyjnego wyrósł stożek. Aktywne wylewy lawy ciągle powiększają wyspę, zwłaszcza w kierunku wschodnim. Tam dodany został w ciągu zaledwie jednego miesiąca skrawek lądu o szerokości dochodzącej do 250 metrów. Nowy efuzywny otwór erupcyjny (być może efemeryczny) zlokalizowano w pobliżu wybrzeża.

Wczoraj 28 lipca 2014 roku kamczacki wulkan Zhupanovsky (Żupanowski) wyemitował obłok popiołu sięgający wysokości 8 km. Ostatnio wzrosła też ekstruzja lawy z rzadko odwiedzanego i badanego indonezyjskiego wulkanu Ibu.

26 lipca wieczorem wulkanem Reventador w Ekwadorze targnęła eksplozja, która wygenerowała spływ pirokalstyczny na południowo-zachodnim zboczu wulkanu docierający na odległość prawie 1 km. Aktywność erupcyjna wulkanu obecnie umiarkowana.

Etna i Karangetang

Rankiem 25 lipca nowy otwór erupcyjny otworzył się obok szczeliny erupcyjnej (aktywnej od 5 lipca) na wschodnim stoku Południowo-Wschodniego Krateru. Jest on zlokalizowany 150-200 metrów od poprzedniego. Targają nim eksplozje strombolijskie (ale jak dotąd bez wylewu lawy), aktywne strombolijsko pozostają także dwa otwory erupcyjne wzdłuż szczeliny. W ciągu minionych dni New SE Crater sporadycznie emitował obłoki gazu i popiołu.

Indonezyjski wulkan Karangetang znajdujący się na wyspie Siau wybuchł 19 lipca generując obłok erupcyjny sięgający wysokości 2 km. Od roku 1675 Karangetang wybuchał 41 razy. Poza tym globalna aktywność wulkaniczna bardzo umiarkowana.

Jeszcze o wielkim osuwisku z wulkanu Askja. Ścieżki wokół jeziora pozostaną zamknięte do odwołania z powodu zmian spowodowanych przez tsunami. Nie wiadomo co było przyczyną zejścia osuwiska - podmokła gleba czy może aktywność hydrotermalna wulkanu. W latach 1902-60 (dokładna data nieznana) doszło na Askja do podobnego osuwiska. Średnica osuwiska z 22 kwietnia 50 milionów metrów sześciennych, szerokość wierzchołka osuwiska 700 metrów. Czekam na więcej informacji.

Osuwisko z wulkanu Askja

21 lipca około północy duże osuwisko (szacunkowo kawał skały o szerokości 1 km) zeszło z wulkanu Askja do jeziora Öskju­vatn i uformowało falę powodziową o szacowanej wysokości około 30 metrów (a w zasadzie cztery). Fala dotarła na drugą stronę jeziora, przelała się przez jego krawędź, sporo wody z fali powodziowej dostało się do krateru Víti (po islandzku Piekło). Osuwisko miała miejsce w południowej części jeziora kraterowego Öskju­vatn. Po zejściu osuwiska miały miejsce harmoniczne drgania, zaobserwowano też obłok pary bądź pyłu. Wczesne szacunki wskazują, iż poziom wody w jeziorze podniósł się o 2 metry. W związku z tym wszelkie drogi do wulkanu Askja zostały zamknięte. Istnieje ryzyko zejścia kolejnych osuwisk. Nie wolno się do jeziora kraterowego zbliżać do odwołania. Zdjęcie z powietrza przedstawia skutki osuwiska o szerokości 1 km. Destabilizacja gruntu miała miejsce na długo przed osuwiskiem, ale ciepła pogoda w lipcu 2014 roku na tym obszarze znacznie przyśpieszyła ów proces.

http://www.mbl.is/frettir/innlent/2014/07/23/vigalegur_mokkur_steig_til_himins/

Energia geotermalna na Montserrat oraz chłodzenie Ziemi przez wulkany

Częściowo zniszczona przez aktywność erupcyjną wulkanu Soufriere Hills karaibska wyspa Montserrat staje się idealnym miejscem dla wykorzystywania odnawialnej i niskoemisyjnej energii geotermalnej. Jak wiadomo z dobrodziejstw energii geotermalnej można jedynie korzystać w miejscach o specyficznej geologii. Na Montserrat roztopiona gorąca magma dociera do płytkich głębokości podgrzewając wodę geotermalną. Warto dodać, iż projekt geotermalnych wierceń na Montserrat objął technologie takie jak sondowanie magnetotelluryczne czy tomografię sejsmiczną w celu wykreowania podpowierzchniowych map. Pomiędzy marcem a wrześniem 2013 Iceland Drilling Company wywierciła dwie studnie geotermalne do głębokości odpowiednio 2300 i 2900 metrów. Rezultaty owych wierceń wskazują, iż wypływająca ze studni ciecz wygeneruje moc większą niż niezbędna dla 5000 mieszkańców wyspy. A to z kolei oznacza że elektrownia geotermalna uwolni wyspiarzy od korzystania z elektryczności pochodzącej z kosztownych generatorów dieslowskich. Gwadelupa korzysta już z dobrodziejstw energetyki geotermalnej, aspiracje geotermalne mają też Dominika oraz Saint Kitts i Nevis.

Powszechnie wiadomo iż erupcje wulkaniczne emitują SO2 do stratosfery. Tam SO2 przekształca się w aerozole siarkowe, a te maluteńkie cząsteczki odbijają promienie słoneczne przyczyniając się do ochłodzenia Ziemi. Naukowcy zbadali koncentrację siarczanów w 26 rdzeniach lodowych pochodzących z 19 lokalizacji na Antarktydzie i obejmujących okres 2000 lat historii naszej planety. Uzyskane dane porównali z danymi pochodzącymi z badań rdzeni lodowych na Grenlandii, aby wykazać czy najsilniejsze erupcje wulkaniczne miały efekt globalny. Poza wykryciem kilku potężnych i dotąd nieznanych erupcji wulkanów sprzed roku 500 łącznie zidentyfikowali 116 erupcji wulkanicznych, w tym potężne erupcje Tambora (1815), Kuwae (1458) i Rinjani (1257). Ta ostatnia erupcja mogła zapoczątkować okres tzw. Małej Epoki Lodowcowej, który trwał mniej więcej do roku 1850. Jednak dwie największe erupcje tropikalne, czyli wspomniane Kuwae i Rinjani naniosły o 30-35 procent mniej siarczanów niż dotychczas wykalkulowano.

A co u wulkanów? Popocatépetl (Meksyk) - sporadyczne niewielkie eksplozje, żarzenie się krateru w nocy, obłok odgazowania sięgający wysokości 1 km. Dukono (Halmahera, Indonezja) - silne eksplozje z gęstymi chmurami popiołu sięgającymi wysokości 2-3 km. Ubinas (Peru) - niemal ciągłe emisje niskich chmur popiołu i pary. Katla (Islandia) - 15 lipca nowy rój trzęsień ziemi pod wulkanem, najsilniejsze o magnitudzie 3.1.

Topienie się asfaltu w Yellowstone i promieniowanie UV na Licancabur

Zamknięta została droga w Parku Narodowym Yellowstone z powodu topienia się asfaltu wskutek żaru z sąsiadujących obszarów termalnych. Owa malownicza droga znajduje się pomiędzy gejzerem Old Faithful a skrzyżowaniem Madison w Lower Geyser Basin. Nie wiadomo kiedy zostanie otworzona na nowo. Oczywiście pojawiły się plotki, że wkrótce dojdzie do przebudzenia superwulkanu. Naukowcy niedawno stwierdzili, iż kaldera Yellowstone jest 2.5 razy większa niż wcześniej przewidywano. Dwie jej erupcje miały miejsce 2.1 i 1.3 miliona lat temu. Jedna z teorii mówi, że kaldera wybucha co 700 000 lat, ale do jej weryfikacji potrzeba więcej danych (Hekla też ostatnio miała cykl erupcyjny co 9-10 lat, a nadal milczy). Prawdopodobieństwo erupcji Yellowstone w najbliższym czasie wydaje mi się BARDZO małe.

EDIT: Uszkodzona droga Firehole Lake Drive została czasowo naprawiona i otwarta dla ruchu samochodowego.

Według kilku naukowych raportów badacze zmierzyli w Boliwijskich Andach największy poziom promienia ultrafioletowego na Ziemi. Dozymetry zostały umieszczone na wulkanie Licancabur (5917 m) i w Laguna Blanca (4340 m), a pomiary zostały dokonane w południowej hemisferze latem 2003 i 2004 roku. Kombinacja Słońca w zenicie i duże wysokości nad poziomem morza owych miejsc powoduje wysokie poziomy promieniowania z powodu niskiej warstwy ozonu w takowych lokalizacjach. Już wskaźnik UV 11 jest ekstremalny (na plażach gdy słońce mocno grzeje wskaźnik UV wynosi 8-9 i jest intensywny na tyle, żeby chronić skórę), a 29 grudnia 2003 roku naukowcy zmierzyli na Licancabur wskaźnik 43! Przeciętny wskaźnik UV w owych lokalizacjach wyniósł 26. Taka drastyczna zmienność UV może mieć związek z uszczupleniem ozonu wskutek zwiększenia aerozoli spowodowanego przez sezonowe burze i pożary w okolicy. Na dwa tygodnie przed pomiarem najwyższego wskaźnika UV na Słońcu miał też miejsce intensywny rozbłysk słoneczny. Okres niestabilności solarnej może zatem wpłynąć na drastyczne skoki UV. Cząsteczki pochodzące z rozbłysków słonecznych wpływają na chemię ziemskiej atmosfery i mogą redukować ozonosferę. Wysoka ekspozycja na UV-B negatywnie wpływa na ziemską biosferę prowadząc m.in. do uszkodzeń DNA.

Tymczasem raz jeszcze zachęcam do odwiedzin: http://volcanic-landscapes.blogspot.com/

Stromboli, Zhupanovsky i Sinabung

Dzisiejszego ranka ze zbocza wulkanu Sinabung zszedł niewielki spływ piroklastyczny. Powód? Umiarkowane zapadnięcie się górnej części ciągle aktywnego płata lepkiej lawy.

Dzisiejszego ranka nowe emisje popiołu i SO2 z kamczackiego wulkanu Zhupanovsky (Żupanowski) sięgające wysokości 6 km.

Dwa wylewy lawy miały miejsce wczorajszego wieczoru i dzisiejszego ranka z północno-wschodniego otworu erupcyjnego wulkanu Stromboli. Spłynęły górną częścią Sciara del Fuoco i zatrzymały się.

Zachęcam do odwiedzin mojego nowego bloga. Powoli dochodzę do końca zdjęć z moich wulkanicznych wypraw. Co prawda niektóre pojawiły się już na tym blogu, ale generalnie w niewielkiej ilości. Dziś dokończę Islandię i pewnie zacznę Santorini. Etnę, Stromboli i Vulcano planuję na następny rok.

http://volcanic-landscapes.blogspot.com/

Poziom niepewności dla islandzkiego wulkanu Katla

W związku z utrzymującą się od kilku dni aktywnością sejsmiczną pod islandzkim podlodowcowym wulkanem Katla 8 lipca 2014 roku wulkan objęto poziomem niepewności. Niebezpieczne obszary to przede wszystkim glacjalne rzeki wypływające z wulkanu ze względu na koncentrację niebezpiecznych toksycznych gazów z lodowca Mýrdalsjökull. Nie wolno zatrzymywać się przy rzece glacjalnej Múlakvísl oraz innych rzekach glacjalnych. Jeśli dojdzie do powodzi glacjalnej to nastąpi ona bez ostrzeżenia. Turyści na tym obszarze muszą mieć włączone telefony komórkowe, aby w razie zagrożenia przyszedł do nich SMS od właściwych służb ratowniczych. Najsilniejsze trzęsienie ziemi w ciągu ostatniej doby: magnituda 3.0, brak harmonicznych drgań. Nie wiadomo czy dojdzie do erupcji wulkanu, ale takie ryzyko należy wziąć pod uwagę. W czasie umiarkowanej erupcji wulkanu Katla w lipcu 2011 roku również doszło do umiarkowanego roju trzęsień ziemi, który rozpoczął się z grubsza na miesiąc przed wspomnianym wybuchem.

Nowy blog wulkaniczny...

...a w zasadzie fotoblog dokumentujący kilka moich wypraw na wulkany. Postanowiłem go pisać po angielsku, aby dotrzeć do wielbicieli wulkanów z zagranicy. Zdjęć mam pod dostatkiem, ale nową wyprawę na wulkany zapewne przedsięwezmę dopiero po Nowym Roku. Marzy mi się Beerenberg na Jan Mayen. Volcanic Landscapes (Wulkaniczne Krajobrazy) na pewno nie będzie aktualizowany regularnie jak Wulkany Świata - wszystko zależy od tego czy gdzieś w przyszłości pojadę i będę miał w miarę dobre zdjęcia. Ale też nie jest to moim celem. Wulkany Świata mają pierwszeństwo. Co do Volcanic Landscapes to postaram się wrzucić wszystkie moje zdjęcia do końca lipca... a potem blog przez pewien czas będzie leżał odłogiem... dopóty dopóki znowu gdzieś nie wyjadę na wulkany. :-)

Link: http://volcanic-landscapes.blogspot.com/

Z ważniejszych niusów trwa erupcja wulkanu Nyamuragira w Kongo w formie jeziora lawy w centralnej kalderze wulkanu. Brak wylewów lawy na zboczu ogromnego wulkanu. Aktywność eksplozywna kamczackiego wulkanu Szywiełucz z chmurą popiołu sięgającą wysokości 8 km oraz japońskiego wulkanu Sakurajima (6 eksplozji w ciągu minionych 48 godzin, chmury popiołu sięgają wysokości 3.6 km). Na zdjęciu KVERT erupcja Szywiełucz w dniu 12 maja 2014.

Narodziny i śmierć wysepki Ferdinandea

Lato 1831 roku przyniosło zaskakujące wieści. 28 czerwca 1831 roku seria trzęsień ziemi miała miejsce na zachodnim krańcu Sycylii, w ciągu następnych dni wystąpiły kolejne wstrząsy. 4 lipca mieszkańcy miasteczka Scaccia wyczuli wstrętny odór siarki, natomiast 13 lipca mieszkańcy St.Domenico zobaczyli ciemny obłok w oddali (30 km na południe od sycylijskiego wybrzeża) - co ciekawe wychodzący z morza. Czyżby jakaś łódź się zapaliła? Jednak kapitan przepływającego statku miał inny pomysł, gdyż zauważył, że woda w tamtym miejscu wrze. Padła sugestia o obecności morskiego potwora. Dlaczego zatem wyławiane z wody masy n śniętych ryb były nietknięte?

17 lipca w pobliżu Sycylii pojawiła się wyspa uformowana przez podmorską erupcję wulkaniczną. W ciągu następnego tygodnia wysepka powiększyła czterokrotnie swoje rozmiary za sprawą efuzji lawy. Miała dwie wierzchołki, a nawet dwa małe jeziorka (jedno czerwone, drugie żółte). Kilka krajów europejskich zaczęło łapczywie na nią spoglądać. Pierwszy na świeżo uformowanej wyspie pojawił się sycylijski urzędnik, który przypłynął do niej pożyczoną łodzią rybacką. Jego twierdzenie, że wysepka należy od Sycylii nikogo jednak nie przekonało. Na początku sierpnia do wyspy dopłynął brytyjski okręt "HMS St.Vincent". Załoga statku dostała się na wyspę i zatknęła na lądzie brytyjską flagę. Nadano jej nazwę Graham Land na część komandora Sir Jamesa Grahama. Sycylia nie pozostała dłużna... zaanektowała wyspę za pomocą załogi korwety "Etna" i nazwała ją Ferdinandea na cześć króla Ferdynanda II. Pod koniec września na wyspę trafił francuski geolog Constant Prévost i ogłosił ją wyspą francuską nazywając Île Julia. Także Hiszpanie mieli chrapkę na nowy ląd i głośno się go domagali. Zaciekła dysputa trwała podsycana przez europejskie gazety. Żadna ze stron (Sycylia, Hiszpania, Wielka Brytania i Francja) nie zamierzała ustąpić. W połowie grudnia 1831 roku na Ferdinandeę udała się grupa badaczy z Sycylii... i w miejscu położenia wysepki nie zastali nic. Ferdinandea zniknęła. Wody Morza Śródziemnego zabrały ją z powrotem. Luźna tefra jest materiałem bardzo wrażliwym na morską erozję. Ferdinandea miała średnicę 4.8 km i wysokość 63 metrów, ale morzu wystarczyło zaledwie pół roku, by ją zabrać. Podmorski grzbiet nazwany został przez Brytyjczyków Graham Bank. Wierzchołek Ferdinandea znajduje się obecnie 8 metrów pod powierzchnią wód Morza Śródziemnego. Podmorski wulkan Empedocles od 1831 roku drzemie, ale w przyszłości może za sprawą potencjalnej erupcji uformować kolejną wyspową efemerydę.

Japońska Nishinoshima zapewne wciąż wykazuje aktywność erupcyjną, natomiast ciekawi mnie czy uformowana przez erupcję Jebel Zubair w Jemenie nowa wysepka istnieje jeszcze?

Ambang i Tacaná

Możliwość pobudki dwóch mniej znanych wulkanów:
- Tacaná (Meksyk/Gwatemala) - 3 lipca notowane płytkie trzęsienia ziemi pod tym wulkanem z czego najsilniejsze o magnitudzie 5.0 pod wschodnim zboczem Tacaná na głębokości 5 km. Brak aktywności powierzchniowej.
- Ambang (Sulawesi, Indonezja) - objęcie drugim stopniem alarmu wulkanu Ambang z uwagi na rój trzęsień ziemi, który rozpoczął się pod wulkanem 3 lipca. Łącznie miały miejsce wczoraj 62 wulkaniczne wstrząsy. Nad wulkanem widoczny jest lekki obłok pary. W 2005 roku zaobserwowano erupcje freatyczne na Ambang (na zdjęciu).

Drugi wylew lawy ze Stromboli, którego aktywność erupcyjna jest w ostatnich dniach nader intensywna. Tym razem z północno-wschodniego otworu erupcyjnego.

3 lipca miała miejsce erupcja stożka Tavurvur znajdującego się na kalderze Rabaul (Papua Nowa Gwinea). Popiół opadł na miasto Rabaul.