Erupcje freatyczne i freatomagmowe

W przypadku gdy dochodzi do interakcji magmy z wodą ma miejsce tzw. freatowulkanizm albo hydrowulkanizm. Erupcja freatyczna ma miejsce pod wpływem pary, bez udziału magmy, natomiast w erupcji freatomagmowej ma miejsce wyraźna interakcja wody z magmą. W trakcie erupcji freatycznej woda, śnieg czy lód wsiąka do wulkanicznego otworu, ulega podgrzaniu na skutek intruzji magmy, po czym dochodzi do eksplozji. Owe eksplozje freatyczne z których słynie m.in wulkan Poas są często prekursorami wznowienia aktywności danego wulkanu. Zaś w przypadku erupcji freatomagmowej magma dociera do większej ilości wody (np. jeziora kraterowego, wody morskiej, lodowca), po czym kontrast między rozgrzaniem wody a żarem magmy prowadzi do eksplozji zarówno wody, jak i magmy. Może mieć miejsce produkcja popiołu. Erupcja Surtsey (Islandia, 1963 roku) najpierw rozpoczęła się pod wodą, a potem sięgnęła powierzchni formując wyspę.

Na zdjęciach erupcje Surtsey, El Hierro, Poas, Hunga Tonga Hunga Ha’apai (Tonga) oraz Mount Saint Helens.

Fontanny lawy

W związku z trwającą obecnie erupcją efuzywną Nyamuragira w Kongo, która zachwyca fontannami lawy co nieco o nich. Fontanny lawy wywołane gwałtowną ekspansją gazów, gdy docierają do powierzchni przeciętnie sięgają wysokości od 10 do 100 metrów. Najwyższa odnotowana fontanna lawy miała miejsce w trakcie erupcji wulkanu Oshima w 1986 roku i sięgała wysokości 1.6 km. Fontanny lawy na księżycu Jowisza Io w regionie Tvashtar Paterae sięgały wysokości przewyższającej 1.5 km.

Na zdjęciach fontanny lawy w trakcie erupcji Piton de la Fournaise (2004), Kilauea (1983, Kilauea Iki - 1959, Mauna Ulu), Etny (2002) i Fernandina (Wyspy Galapagos).

Osiemnasty paroksyzm erupcyjny Etny

Dwa dni temu pisałem, że czekam na odpowiedź Etny i się doczekałem. Dzisiaj doszło do osiemnastego licząc od początku roku 2011 roku paroksyzmu erupcyjnego Etny. Rozżarzone skały były wyrzucane na wysokość 800 metrów, miał miejsce wylew lawy, lawa tryskała fontannami, paroksyzm był bardzo głośny i trwał dwie godziny. Miejsce erupcji: jak zwykle Południowo-Wschodni Krater. Wylew lawy dotarł na odległość 4 km w kierunku Valle del Bove. Opad popiołu i lapilli miał miejsce na południowo-wschodnie zbocze dotykając miasteczka Zafferana Etnea i Acireale. Poprzedni 17 paroksyzm erupcyjny Etny nastąpił 23 października.

Z powrotem na El Hierro

Podmorska erupcja El Hierro przenosi się coraz bliżej brzegu wyspy. Emisja toksycznych gazów spowodowała zamknięcie kilku plaż. Koty na El Hierro zachowują się dziwnie i jedzą martwe ryby. Równocześnie odnotowano dzisiaj trzęsienie ziemi o magnitudzie 4.7 w plamie gorąca Azorów na zachód od Wysp Kanaryjskich.

Galeria Nyamuragira AD 2011

Ruszyły wycieczki w kierunku wybuchającego wulkanu Nyamuragira w Parku Narodowym Virunga. Na Facebooku mamy relację z nocnej wyprawy. Szczelina, z której tryska płynna lawa jest długa na 500-1000 metrów. Fontanny lawy sięgają wysokości aż 400 metrów. Uformowany został nowy stożek. Ogromna chmura dwutlenku siarki rozciąga się na zachód od wulkanu. Uwierzcie mi, oddałbym wiele by zobaczyć takie widowisko z bliska! Kilka zdjęć pokazuje ów spektakularny pokaz ziemskich sił. To podobno największa erupcja wulkanu Nyamuragira od 100 lat. Przypominam, że erupcja tego wulkanu w 1989 roku trwała dziewięć miesięcy, a erupcja ze stycznia 2010 roku zakończyła się po kilku dniach. Kongo zaprasza turystów, by zobaczyli aktualną erupcję, co wcale nie jest bezpieczne w nękanym wieloletnią wojną domową kraju. Czekam na rychłą odpowiedź Etny.

Trudno to sobie wyobrazić, ale w trakcie erupcji Laki w 1783 roku fontanny lawy sięgały wysokości podobno aż 1.4 km. W trakcie erupcji Oshima w 1986 roku wysokość fontann lawy wyniosła maksymalnie 1-1.6 km. Erupcja Kilauea Iki w 1959 roku zasłynęła także ze spektakularnych fontann lawy.

Moda i wulkany plus Katla

Kolejne trzęsienia ziemi pod lodowcem Mýrdalsjökull, który przykrywa wulkan Katla. Ich siła 3.0 w skali Richtera. Katla jest aktywna sejsmicznie od kwietnia 2011 roku - może już nadchodzi czas na erupcję!

Dziś niczym Freud zacząłem rozmyślać o erotycznym aspekcie wulkanów. Gorąca magma wkracza do komory magmowej, napięcie wzrasta do momentu szczytowania: parkosyzmu erupcyjnego. Wcześniej miał miejsce wzrost (ekstruzja) kopuły lawowej. Swoją drogą ostatnio czytałem artykuł o Solfatara w pobliżu Neapolu. W miasteczku Pozzuoli w pobliżu Solfatara rocznie rodzi się około 1000 dzieci i wciąż zawieranie są nowe śluby. W 2009 roku naukowcy odkryli dwa enzymy w tkance męskiego organu reprodukcyjnego odpowiedzialne za produkcję siarkowodoru H2S, przyczynę wzwodu i rozszerzenia naczyń krwionośnych członka. Nic tylko wdychać zapach aktywnych fumarol siarkowych i mieszkać blisko Campi Flegrei, bo to działa niczym naturalna Viagra.

A tak w ogóle bardzo lubię modę i rozmyślałem kiedyś sobie, że gdybym był cenionym fotografem kobiecego stylu to zrobiłbym moim modelkom sesję fotograficzną pośród wulkanicznego krajobrazu. Hawaje, Sycylia, Wezuwiusz, Campi Flegrei, Wyspy Kanaryjskie itd. - miejsc na taki pokaz jest bez liku. Taka sesja wyglądała by mniej więcej tak, jak zaprezentowała się szwedzka modelka Carolina Engman (rocznik 1987) na Etnie, obecna twarz japońskiej marki MURUA. Engman przetarła w pewnym sensie szlaki, mam nadzieję, że inne modelki pójdą w jej ślady i zaczną się fotografować na wulkanach.

Na koniec motyw 'wulkaniczny' z kolekcji australijskich projektantów Luke'a Salesa i Anny Plunkett zaprezentowany na Australian Fashion Week 2010.

Całość sesji Caroliny na blogu:

http://www.fashionsquad.com/volcano/

Sekrety Karaibów

Przypadkiem obejrzałem dzisiaj na TVP2 trzecią i ostatnią część brytyjskiego dokumentu "Sekrety Karaibów". Prowadzący Trevor McDonald oprócz wizyty na Grenadzie (obserwacja lęgu zagrożonych wyginięciem żółwi skórzastych) i Bahamach zawitał na wyspę Montserrat. Przelatywał samolotem nad zniszczoną przez wulkan Soufriere Hills stolicą wysepki Plymouth obserwując setki zdewastowanych budynków i spotykając się z tymi, co zdecydowali się pozostać na wyspie. W trakcie wywiadów interesujące były przebitki na amatorskie filmy nakręcone w trakcie erupcji pokazujące spływy piroklastyczne, gęstniejącą ciemność, wyładowania atmosferyczne oraz destrukcję domów. McDonald rozmawiał m.in z Georgem Martinem, znanym producentem muzycznym, w którego Air Studio (obecnie opuszczonym) nagrywali ongiś Mark Knopfler, George McCartney, Sting i The Police, Duran Duran, The Rolling Stones, Eric Clapton oraz Phil Collins.

Rzut okiem na MVO (Monsterrat Volcano Observatory) - Wulkan Soufriere Hills spokojny. W listopadzie 2011 roku odnotowano sześć wulkaniczno-tektonicznych wstrząsów oraz wywołany przez obfite opady lahar z 9 listopada w dolinie Belham. Poziom zagrożenia nr 2. Brak zmian w morfologii kopuły lawowej. Nadal istnieje ryzyko wystąpienia gorejących chmur.

Wyspa Jeju jednym z siedmiu cudów natury

Opisywana przeze mnie całkiem niedawno wyspa seksu i wulkanu Jeju została wybrana jednym z siedmiu cudów natury obok m.in. Amazonki, Halong Bay czy indonezyjskiej wyspy Komodo z waranami. Pośrodku wyspy znajduje się uśpiony wulkan tarczowy Hallasan (1950 m) posiadający malownicze jezioro kraterowe. Oprócz tego na wyspie mamy rozkoszny ogród seksu i erotyki, wulkaniczne jaskinie z zakrzepłymi wylewami lawy oraz piękne wodospady (np. Choniyeon). Szkoda, że do tej siódemki nie dostały się polskie Mazury, niemniej cieszę się, że Hallasan i wyspa Jeju zostały wybrane.

Eyjafjallajökull w 2011 roku

Sprawca największego kryzysu lotniczo-ekonomicznego XXI wieku blisko rok od zakończenia jego erupcji. Oto przed Wami wulkan Eyjafjallajökull, o którym tak wiele już pisałem...

Czekam na rozwój trwających aktualnie erupcji El Hierro i Nyamuragira. W przypadku tej drugiej na Facebooku Parku Narodowego Virunga oferowane są nocne wycieczki w cenie 300 dolarów od osoby, aby ujrzeć jak wybuchający wulkan barwi nieboskłon głęboką pomarańczą. Natomiast erupcję El Hierro możecie podglądać tutaj:

http://www.hierroendirecto.movistar.es/

Aktywność wulkanu Fuego...

...wzrosła. W pobliżu Fuego znajdują się społeczności Panimaché, Morelia, Sangre de Cristo i Santa Sofía, które zostały zaalarmowane. Z powodu eksplozji targających wulkanem strefa zagrożenia wynosi obecnie 20 km. Od 2002 roku Fuego jest niemal nieprzerwanie aktywny z częstymi erupcjami, którym niekiedy towarzyszą groźne spływy piroklastyczne.

Avernus - kaldera martwych ptaków / Etna - wulkaniczna kuźnia

Jezioro Avernus to wulkaniczne jezioro kraterowe we włoskim rejonie Kampanii 2.5 km od Pozzuoli w pobliżu superwulkanu Campi Flegrei. Ma kształt kolisty, jego obwód wynosi 2 km, a głębokość 60 metrów. Według mitologii rzymskiej Avernus to wejście do Hadesu, krainy umarłych, synonim zaświatów. Avernus znaczy tyle, co 'bez ptaków', ponieważ wierzono, że trujące opary uśmiercały wszelkie ptactwo przelatujące nad wodami złowrogiego jeziora. Wulkaniczne jeziora potrafią zabijać, co udowodniło chociażby jezioro Nyos w trakcie erupcji limnicznej w Kamerunie w roku 1986.

Z kolei sycylijska Etna to kuźnia rzymskiego boga Wulkana. Pod Etną znajdował się Tartar, do którego zsyłano najgorszych przestępców np. łapówkarzy czy cudzołożników, a tym posępnym podziemiem rządził Radamantys. We wnętrzu Etny uwięziony był między innymi olbrzym o głowie węża Tyfon (Enceladus). Próbując się uwolnić wywoływał erupcje Etny. Do Etny wraca także jednooki cyklop Polifem po kanibalistycznej uczcie z ludzi.

Erupcja wulkanu Nyamuragira w Kongo

Wieczorem o 8.06 6 listopada 2011 roku rozpoczęła się boczna erupcja szczelinowa wulkanu Nyamuragira w Kongo. Otworzyła się szczelina o długości 1 km i zaczęły tryskać z niej fontanny lawy. Wylewy lawy dotarły do Parku Narodowego Virunga - siedliska goryli, szympansów, hipopotamów, jaszczurek i afrykańskich ptaków. Erupcję jako pierwsi zauważyli strażnicy parku narodowego. Nocą z oddalonego o 22 km od wulkanu miasta Goma było widać jej blask. Czekam na erupcję sąsiada - mniej przewidywalnego i bardziej niebezpiecznego Nyiragongo. Erupcja wyprodukowała niewielki obłok pary i dwutlenku siarki. Nyamuragira wybuchał w latach 2001, 2002, 2004, 2006 i 2010.

Kontynuacja erupcji El Hierro

Niestety na skutek czasowego braku dostępu do Internetu aktualizacje na blogu nie będą zamieszczane regularnie. Póki co Etna opóźnia swój kolejny paroksyzm, ale w pobliżu wyspy El Hierro podmorska erupcja trwa w najlepsze. W piątek miały miejsce 24 trzęsienia ziemi - najsilniejsze o sile 3.8 w skali Richtera. W pobliżu La Restinga woda wrze od erupcji, co pokazuje powyższa fotografia. Erupcja wyraźnie nabiera mocy, a oczy większości wulkanologów są zwrócone w jej kierunku. Zastanawiam się ciągle czy w dalszej perspektywie dojdzie do erupcji szczelinowej na lądzie, a taka - jak wiadomo - może trwać przez długi okres: od miesięcy do lat.

EDIT: 5 listopada 2011 roku na południe od El Hierro rozpoczęła się freatomagmowa faza eksplozywna podmorskiej erupcji produkująca kolumny wody i popiołu sięgające wysokości do 20 metrów - czyli miks fazy Surtsey i podmorskiej. Erupcje gejzerowe miały miejsce co 20-30 minut, a mieszkańcy nadmorskich okolic wyczuwali intensywny zapach gazów. Wieczorem 6 listopada kolumna popiołu i pary sięgała wysokości 100 metrów. Wioska La Restinga została poddana ewakuacji, ewakuowano także domy w okolicach Frontera z uwagi na ryzyko wystąpienia osuwisk. Na powierzchni wody unosi się ciemny materiał piroklastyczny.

EDIT: 9 listopada rozpoczęła się faza typu Surtsey podmorskiej erupcji El Hierro, co widać na górnym zdjęciu. Widoczne są 'bąble' na powierzchni morskiej sięgające wysokości 25 metrów. Otwór erupcyjny El Hierro znajduje się według oszacowania na głębokości 70 metrów. Na skutek emisji toksycznych gazów zamknięto dwie plaże Puerto Naos i Tacorón.

Sytuacja na El Hierro i Hudson

Podmorska erupcja El Hierro nadal trwa. Póki co nie doszło do uformowania nowej wyspy i nie wiadomo czy dojdzie, gdyż głębokość morska w tych okolicach jest duża. Od wczoraj ma miejsce wzrost liczbowy harmonicznych wstrząsów. O 7.54 lokalnego czasu miało miejsce trzęsienie ziemi o sile 4.3 w skali Richtera zlokalizowane na północny zachód od miasta Frontera na północy El Hierro - jedno z 50 wykrytych dzisiaj przez IGN. Naukowcy nie wykluczają nastąpienia nowej erupcji.

Wulkan Hudson w Chile został objęty żółtym stopniem alarmu. Umiarkowana erupcja wulkanu z 26 października się zakończyła. Nie wykryto obecności dwutlenku siarki w kraterze Hudson. Nadal jednak obowiązuje 45-kilometrowa strefa zagrożenia, ponieważ istnieje ryzyko nowych erupcji.