Ekstruzja kopuły lawowej w kraterze Cleveland

Znowu ma miejsce wzrost kopuły lawowej w kraterze aleuckiego wulkanu Cleveland (na zdjęciu). Jeśli wzrost kopuły będzie kontynuowany mogą się pojawić wylewy lawy na zboczach wulkanu. Może także dojść do eksplozywnej erupcji Cleveland.

Tymczasem oczy mediów są zwrócone na islandzki wulkan Katla. Wzrost jego aktywności sejsmicznej nie wróży niczego dobrego. Praktycznie wszystkie erupcje Katli w czasach historycznych były silne. Oto ich skala:

1918 – VEI 4 czy VEI 5
1860 – VEI 4
1823 – VEI 3
1755 – VEI 5
1721 – VEI 5
1660 – VEI 4
1625 – VEI 5
1612 – VEI 4
1580 – VEI 4
934 – VEI 5 czy VEI 6

Po prostu Katla wybucha potężnie.

Przerwa od blogowania na czas mojego pobytu w Górach Sowich.

Trzęsienie ziemi w pobliżu superwulkanu Toba

Trzęsienie ziemi o sile 6.6 w skali Richtera miało miejsce na północny zachód od superwulkanu (kaldery) Toba na Sumatrze. Zginął dwunastoletni chłopiec, ludzi ogarnęła panika. To już siódme trzęsienie ziemi w ciągu pięciu pierwszych dni września nękające ziemski glob.

Batu Tara w Indonezji - galeria

W dniach 23-30 sierpnia 2011 roku chmury popiołu nad wulkanem Batu Tara (748 metrów wysokości) sięgały wysokości 2.1 km. Batu Tara to taki indonezyjski Stromboli formujący niezamieszkaną wysepkę 50 km na północ od wyspy Lembata. Miejscowi uważają Batu Tara za miejsce przeklęte, opętane przez złe duchy. Wulkan podobnie jak Stromboli pozostaje niemal nieprzerwanie aktywny, o czym świadczy powyższa galeryjka.

Filipiny

PANAY - Niski andezytowy stratowulkan znajdujący się na półwyspie Calumpang na zachód od zatoki Batangas i na południe od wulkanu (jeziora) Taal. Wysokość identyczna jak Ostrzycy czyli 501 metrów. Wulkan posiada aktywne solfatary. Daty erupcji nieznane.

Japonia

SMITH ROCK - Smith Rock to stromy bazaltowy 136-metrowy wierzchołek formujący część zewnętrznego zbocza podmorskiej kaldery o szerokości 8-9 km. W okolicach Smith Rock miały miejsce liczne podmorskie erupcje wulkaniczne, ostatnia z nich w 1916 roku. Od lat 70-tych woda przy Smith Rock ulegała częstemu odbarwieniu. Daty erupcji: 1672, 1869, 1870, 1871, 1873?, 1916.

Japonia

KAITOKU SEAMOUNT - Trzy szczytowy podmorski wulkan Kaitoku Seamount jest zlokalizowany 130 km na północny zachód od wyspy Iwo-jima. Trzy wierzchołki wulkanu to Kaitoku Kaizan, Higashi-Kaitokuba oraz Nishi-Kaitokuba oddzielone od siebie odległością 13-18 km. 7 marca 1984 roku woda zmieniła barwę w okolicy podmorskiej erupcji Kaitoku Kaizan. Pomiędzy 25 marca a 30 kwietnia wykryto w Polinezji Francuskiej 500 fal akustycznych fazy T sugerujących podmorską aktywność. 15 października po trzech miesiącach ciszy woda ponownie uległa odbarwieniu. 9 kwietnia 1984 roku piloci trzech samolotów pasażerskich zaobserwowali ogromną chmurę w kształcie grzyba poruszającą się gwałtownie do wysokości 18 km i o średnicy 320 km. Czy Kaitoku ją wyprodukował? Do tej pory nie wiadomo.

Daty erupcji Kaitoku Seamount: 1543, 1984.

Sulawesi, Indonezja

TONDANO - Kaldera Tondano o wymiarach 20 x 30 km znajdująca się w północy Sulawesi zawiera post-kalderowe stożki (np. Gunung Lahendong), wylewy obsydianu oraz obszary termalne (Batu Kolok, Sarangson, stożek żużlowy Tampusu i maar Lahendong). Wzdłuż krawędzi kaldery Tondano zostały skonstruowane historycznie aktywne stratowulkany Soputan, Sempu, Lokon-Empung i Mahawu.

Sumatra, Indonezja

PATAH - Gęsto zalesiony i zerodowany wulkan o wysokości 2817 metrów znajdujący się na południowy wschód od wulkanu Dempo (południowa Sumatra). W 1989 pilot brytyjskiego samolotu transportowego Michael Savill zaobserwował nowy krater o szerokości 150 metrów 6 km na południowy wschód od wierzchołka Patah, a w nim dwa obłoki pary.

Sześćsetna erupcja wulkanu Sakurajima

Jak podaje Japan Times w dniu dzisiejszym czyli 4 września 2011 roku zaobserwowano 600-setną eksplozywną erupcję najaktywniejszego japońskiego wulkanu Sakurajima znajdującego się w prefekturze Kagoshima. W 2010 roku naliczono 896 eksplozywnych erupcji Sakurajima. Czy wulkan pobije w tym roku ten wynik?

Alaska

ESPENBERG - Wulkaniczny obszar Espenberg znajduje się na południe od Koła Arktycznego. Obejmuje 5 maarów oraz 5 niskich wulkanów tarczowych. Wypełnione jeziorami maary np. North Killeak Lake przy przylądku Espenberg powstały w przedziale czasowym od 200 000 do 9300 lat temu.

Kenia

OLKARIA - Kompleks wulkaniczny Olkaria jest zlokalizowany na południe od jeziora Naivasha i na zachód od wulkanu Longonot. Aktywność fumaroliczna ma miejsce na Njorowa Gorge oraz na dwóch stożkach pumeksu Orengingnai i Olkaria. Olkaria składa się z 80 ryolitowych centrów wulkanicznych, w tym z kopuł lawowych oraz grubych wylewów lawy. Ostatnia erupcja miała miejsce w roku 1770 ± 50 lat ze szczeliny Ololbutot na południowo-zachodniej stronie kompleksu i wyprodukowała wylew lawy i pumeksu.

Kenia

BOGORIA - Jezioro Bogoria o wymiarach 17 x 3.5 km w Kenii słynie przede wszystkim z obecności ponad miliona flamingów, a także posiada największą ilościowo liczbę gejzerów w Afryce. Aktywne gejzery oraz gorące źródła znajdują się na zachodnim brzegu jeziora. Na zachód od Bogoria wznosi się na wysokość 2236 metrów plejstoceński wulkan tarczowy. W 1828 roku jezioro nawiedziło trzęsienie ziemi o sile 7.0 w skali Richtera.

Etiopia

ALUTU - Stratowulkan Alutu (Aluto, 2335 m) znajduje się pomiędzy jeziorami Zway oraz Langano. Posiada liczne kratery (o średnicach dochodzących do 1 km) rozmieszczone na różnych wysokościach. Erupcje obsydianowej lawy z kraterów wzdłuż szczelin objęły jej potoki we wszystkich kierunkach. Na Alutu odnajdziemy także wylewy pumeksu, opad pumeksu oraz wylewy ryolitowej lawy. Najstarsze erupcje wulkanu 155 000 lat temu wyprodukowały ignimbryt Hulo-Seyno. Najmłodsze miały miejsce 2000 lat temu i wyprodukowały wylewy obsydianu i brekcje pumeksu. Wulkan jest aktywny fumarolicznie.

Etiopia

CILALLO - Zwany także Chilalo ten wygasły wulkan to najwyższy indywidualny wulkan Etiopii wznoszący się na wysokość 4070 metrów. Cilallo posiada łagodne i mocno zerodowane zbocza, a jego wierzchołek wieńczy prawie kolista kaldera o średnicy 6 km, której południowa krawędź stanowi szczyt wulkanu. Post-kalderowe erupcje Chilalo wyprodukowały trachitowe wylewy lawy na dnie kaldery. Erupcje w plejstocenie.

Etiopia

GADA ALE - Najbardziej wyróżniający się wulkan na północnym krańcu masywu Erta Ale. Uformowany z wylewów lawy niski stratowulkan Gada Ale (287 m) jest aktywny fumarolicznie. W jego kraterze znajduje się małe jezioro wrzącego mułu. Obszar blisko wulkanu pokrywają wylewy bazaltowej lawy szczelinowej. Daty erupcji nieznane.

Etiopia

ALU - Na północny zachód od wulkanu Dalaffilla będącego częścią tego samego wulkanicznego systemu znajduje się kompleks szczelin wulkanicznych Alu (429 m) uformowany ze starych wylewów bazaltowej lawy szczelinowej. Ma kształt elispoidalny. W listopadzie 2008 roku rozległy wylew lawy wypłynął z obszaru Alu-Dalaffilla.

Budzą się wulkany część II

Pod wulkanem Katla na Islandii może dochodzić do inflacji. 3 września 2011 roku miał miejsce trzeci rój niewielkich trzęsień ziemi pod lodowcem Mýrdalsjökull, który pokrywa Katlę wywołany przez ruch magmy.

Status 22 wulkanów w Indonezji został uznany przez tamtejszych wulkanologów za ponad normalny m.in. Papandayan, Lewotobi, Tambora, Ranakah. W ubiegły czwartek Papandayan wyemitował biały obłok na wysokość 20 metrów. Miała miejsce detekcja 48 płytkich wulkanicznych trzęsień ziemi i jednego głębokiego. Aktywnością sejsmiczną wulkanu Tambora na wyspie Sumbawa nie są przestraszeni miejscowi zamieszkujący zbocza tego fascynującego wulkanu. 10 kwietnia 1815 roku erupcja Tambora o sile 7 w skali VEI uśmierciła 92 000 ludzi i pod jej wpływem miała miejsce 'wulkaniczna zima'.
Wzrasta aktywność sejsmiczna wulkanu Lewotobi na wyspie Flores. Obowiązuje zakaz zbliżania się do jego krateru na odległość 1 km.

3 września trzęsienie ziemi o magnitudzie 6.2 miało miejsce w pobliżu antarktycznych wysp South Sandwich (Południowy Sandwich) na głębokości 106 metrów. To drugie silne trzęsienie ziemi w tym rejonie w ciągu ostatnich 5 miesięcy. Może ono (choć nie musi) uaktywnić pobliskie wulkany: Mount Belinda, Mount Hodson, Leskov Island czy Mount Curry/Mount Asphyxia (Zavodovski Island).

Na zdjęciach wulkany wysp South Sandwich (Mount Belinda, Zavodovski Island) oraz archiwalna fotografia indonezyjskiego wulkanu Lewotobi z 1915 roku.

Grecja

KOLUMBO - Podmorski wulkan Kolumbo znajduje się 6.5 km na północny wschód od kaldery Santoryn (Santorini/Thera). W czerwcu 2009 roku w prasie pojawiły się artykuły o jego aktywności sejsmicznej oraz deformacji gruntu, której bacznie przyglądali się geolodzy z Grecji. Do ostatniej erupcji Kolumbo miało dojść pomiędzy wrześniem a grudniem 1650 roku. Miała ona siłę 4 w skali VEI i wywołała tsunami, które zdewastowało wybrzeża Południowo-Egejskich wysp. Miał miejsce opad popiołu i pumeksu, a w wyniku emisji trujących gazów umarło ponad 50 ludzi. Na krótko pojawiła się efemeryczna wysepka. Krater Kolumbo ma średnicę 1.5 km i głębokość 500 metrów. Odkryto w nim aktywne kominy hydrotermalne (na zdjęciu).

Na górnym zdjęciu kaldera Santoryn.

Uśpione wulkany Australii

Opisywałem już jakiś czas temu jedyne dwa aktywne wulkany Australii: Heard Island oraz McDonald Island, zatem teraz pora skupić się na kontynencie australijskim. Większość australijskich wulkanów jest od dawna wygasła, niemniej wulkany w prowincji Victoria uchodzą za uśpione. Co ciekawe australijskie wulkany nie są związane ze strefami subdukcji, które wyprodukowały wulkany Nowej Zelandii, Wysp Kermadec, Tonga, Samoa czy Indonezji. Ostatnie erupcje w Australii:

MOUNT GAMBIER - 2900 p.n.e - cztery wypełnione wodą kratery (Blue Lake, Valley Lake, Leg of Mutton Lake, Browne's Lake). Wstrząsy sejsmiczne są wciąż notowane pod tymi centrami wulkanicznymi.

MOUNT SCHANK - Erupcje 5000 lat temu. Dwa suche kratery: północny kolisty o średnicy 300 metrów oraz starszy południowy o średnicy 200 metrów.

MOUNT ECCLES - Erupcje w przedziale czasowym od 19 000 do 6000 lat. To wulkan złożony z jeziorem kraterowym, tubami lawowymi i tumulusami. Wysokość: 179 metrów, 10 km na zachód od miasta MacArthur.

MOUNT NAPIER - Wysokość 150 metrów, lokalizacja: pomiędzy Mount Eccles a miastem Hamilton. Erupcje 6000 - 5000 lat temu. Wylewy lawy z wulkanu pokrywają znaczny obszar doliny Harman.

Na zdjęciach Mount Gambier (maar Blue Lake), Mount Schank, Mount Eccles, Mount Napier z daleka oraz jego krater, a także Mt. Noorat Crater.

Islandia

KOLBEINSEY RIDGE - Wulkan Kolbeinsey Ridge jest zlokalizowany 24 km na północny zachód od wyspy Grimsey od północnego wybrzeża Islandii. Jego nadmorską pozostałością jest Kolbeinsey Isle, gwałtownie poddawana procesom erozji wysepka, która w 1985 roku miała długość 42 metrów i 5 metrów wysokości. Zniknie ona z powierzchni morza na początku XXI wieku (około roku 2020) albo już zniknęła. Do podmorskich erupcji Kolbeinsey Ridge doszło w latach 1372, 1755 i 1999, przy czym ta ostatnia erupcja została zidentyfikowana przez sejsmografy.

Na zdjęciach owa 'znikająca' wysepka.

Islandia

LYSUHOLL - Zwany także Helgrindur (647 m) Lysuholl to jeden z najmniejszych islandzkich wulkanicznych systemów znajdujący się na półwyspie Snaefellsnes i obejmujący łańcuch stożków żużlowych oraz wylewy lawy np. Bláfeldarhraun. Data ostatniej erupcji Helgrindur nieznana, lecz na pewno miała miejsce w holocenie.

Islandia

TORFAJOKULL - Stratowulkan Torfajökull (1259 m) znajduje się pod lodowcem o tej samej nazwie. Przecina go kaldera o średnicy 12 km uformowana w plejstocenie. Obfituje ona w gorące źródła, solfatary i baseny mułu. Erupcja Torfajökull miała miejsce w roku 1477 wraz z erupcją wulkanicznego systemu Veidivötn centralnego wulkanu Bardarbunga.