Włochy

CAMPI FLEGREI - 9 km na zachód od Neapolu i Wezuwiusza znajduje się trachitowa kaldera Campi Flegrei o szerokości 13 km zawierająca liczne pierścienie tufowe i stożki piroklastyczne oraz aktywne fumarole i solfatary (od nazwy wulkanu Solfatara w Campi Flegrei). Połowa kaldery jest zatopiona pod wodami zatoki Pozzuoli. Na obszarze 65 km kwadratowych znajduje się 19 kraterów. Miasto Pozzuoli mieści się niemal na krawędzi kaldery - 1.5 miliona ludzi mieszka w jej pobliżu. Kaldera jest aktywna sejsmicznie oraz dochodzi w niej do inflacji gruntu.

W 1502 roku mieszkańcy Pozzuoli zaobserwowali wzrost gruntu. Na dwa dni przed erupcją stożka Monte Nuovo odnotowano wstrząsy sejsmiczne. 29 września 1538 roku w Campi Flegrei doszło do erupcji formującej stożek żużlowy Monte Nuovo. Eksplozywna aktywność Monte Nuovo trwała pięć dni. 6 października doszło do silnej eksplozji, która zabiła 24 osoby wspinające się na stożek. Wcześniej, bo w roku 1198 doszło do erupcji wulkanu Solfatara. Nie na darmo Dante Aligheri w "Boskiej komedii" wzorował opisy infernalne właśnie na Campi Flegrei.

Daty erupcji: 1198, 1538.

Włochy, Wyspy Liparyjskie

LIPARI - Lipari to największa i najbardziej zaludniona wyspa archipelagu wysp Aeolskich (Liparyjskich) położona na północ od wyspy Vulcano. Na wyspie znajdują się liczne małe stratowulkany, kratery i kopuły lawowe (Monte Giardina, Pomiciazzo). Do stratowulkanów należą m.in Monte San Angelo i Costa d'Agosto w centrum wyspy. Erupcja stratowulkanu Monte Pilato w roku 729 uformowała obsydianowe wylewy lawy Rocche Rosse i Forgia Vecchia i wyprodukowała wielkie ilości pumeksu, którego pokłady o grubości do 200 metrów pokrywają starszy wulkan Monte Chirico. Wszystkie erupcje, które miały miejsce na Lipari mają ten sam wzorzec: wpierw silne eksplozje, potem ekstruzja lawy.

Wyspy Cape Verde

SANTO ANTAO - Najbardziej na zachód wysunięta wyspa wysp Barlavento w archipelagu wysp Cape Verde (Zielonego Przylądka) posiada dwa bazaltowe stratowulkany Topo de Coroa (1979 m) i Pico da Cruz (1585 m) poprzecinane licznymi dolinami. Od 1999 roku wulkanolodzy zaobserwowali wzrost temperatury wody morskiej koło Ponta do Sol, co może sugerować ryzyko erupcji.

Azory

PICOS - Pomiędzy wulkanami Sete Cidades i Agua de Pau na wyspie Sao Miguel znajduje się blisko 200 stożków scorii czyli tzw. wulkaniczny system Picos. Stożek Sierra Gorda o wysokości 485 metrów na południowy wschód od Sete Cidades wyprodukował deltę lawy na południe od wioski Agua de Paul. W ciągu 2800 lat miało miejsce przynajmniej 18 erupcji systemu wulkanicznego Picos, jak dotąd ostatnia w roku 1652.

Azory

AGUA DE PAU - Stratowulkan Agua de Pau (947 m) w centrum wyspy Sao Miguel obejmuje dwie kaldery: zewnętrzną o wymiarach 4 x 7 km oraz wewnętrzną o wymiarach 2.5 x 3 km uformowaną 15 000 lat temu, którą wypełnia jezioro Lagoa do Fogo (Jezioro Ognia). Jej ściany mają wysokość do 300 metrów. Na północnych i zachodnich zboczach wulkanu znajdują się liczne post-kalderowe kopuły lawowe. Na północno-zachodnim zboczu Agua de Pau znajdują się gorące źródła bliskie temperatury wrzenia. W trakcie eksplozywnej trachitowej erupcji w roku 1563-64 doszło do zapadnięcia się kaldery Agua de Pau i uformowania Lagoa do Fogo. Na zdjęciach bajeczne Lagoa do Fogo.

Azory

DOM JOAO DE CASTRO BANK - Olbrzymi podwodny wulkan zlokalizowany pomiędzy wyspami Terceira i Sao Miguel. Posiada duży obszar fumaroliczny i jest aktywny sejsmicznie. Jego erupcja w grudniu 1720 roku uformowała efemeryczną wysepkę o długości 1.5 km i wysokości około 250 metrów - dwa lata później zerodowaną przez morze. Na północno-zachodnim zboczu Dom Joao de Castro Bank znajdują się dwa boczne kratery o wymiarach 90 x 45 metrów. W czerwcu-lipcu 1997 roku doszło do kolejnej podmorskiej erupcji 17 km na północny zachód od miejsca poprzedniej, na głębokości 1000 metrów. Daty erupcji: 1720, 1997.

Azory

TERCEIRA - Na wyspie Terceira w archipelagu portugalskich Azorów znajdują się cztery stratowulkany, w tym historycznie aktywny Santa Barbara na zachodnim krańcu wyspy, który posiada dwie kaldery otoczone kopułami lawowymi. Na północ od strefy szczelinowej znajduje się stratowulkan Pico Alto - jego plejstoceńską kalderę wypełniają kopuły lawowe i wylewy lawy. Na Terceira znajdują się jeszcze dwie kaldery: Guilherme Moniz oraz największa na Azorach Cinquio Picos. Erupcje na Terceira w czasach nowożytnych ze Santa Barbara, ze szczelin pomiędzy Santa Barbara a Pico Alto i z podmorskich otworów erupcyjnych na zachód od Santa Barbara produkujące bazaltowo-ryolitowe wylewy lawy. Erupcje na wyspie w latach 1761, 1867, 1998-2000, 2001 (te dwie ostatnie podmorskie).

Azory

GRACIOSA - Południowo-wschodni kraniec najbardziej na północ wysuniętej wyspy centralnych Azorów Graciosa zawiera kalderę o wymiarach 0.9 x 1.6 km z aktywnymi fumarolami. Jej krawędź o wysokości 402 metrów to najwyższy punkt wysepki o wymiarach 4 x 8 km. Erupcje Graciosa miały miejsce w kalderze i produkowały wylewy lawy, lahary, spływy piroklastyczne i opady tefry. Aktywne fumarole mieszczą się w jaskini w kalderze. Ostatnia erupcja ze stożka Pico Tomao na północny zachód od kaldery wyprodukowała wylew lawy docierający do wschodniego wybrzeża w pobliżu wioski Praia.

Kopalnia "Aurelia" w Złotoryi - galeria

INFO: Kopalnia Złota znajduje się na obrzeżach Złotoryi (7 km od Agrohippiki) przy rzece Kaczawie w okolicach ul. B.Chrobrego. Wykuta została około roku 1660 pod górą św. Mikołaja w twardej diabazowej skale pochodzenia wulkanicznego. Długość chodników wynosi ok. 100 m. W 1997 r. eksploratorzy odkryli duży szyb zwany „Szybem Karola” o wysokości 28 m ukryty za sztucznym zawałem. Doprawdy ciekawa atrakcja turystyczna w Złotoryi.

Ostrzyca - galeria

Ostrzyca Proboszczowicka (501 m) - swoista wizytówka Pogórza Kaczawskiego, o której już szeroko się rozpisywałem. Tylko krótko o legendach z nią związanych.

Ostrzyca ma swoje legendy. Pierwsza wiąże się z czasami reformacji, kiedy to w rejonie Proboszczowa, Soboty i Twardocic osiedliła się protestancka sekta schenckfeldystów. Legenda ta wyjaśniała dlaczego w rejonie Spitzbergu (dawna nazwa wzgórza) mieszkało tak dużo innowierców. A było to tak...
Niewierni mieszkali w Legnicy i okolicznych miejscowościach. Gdy jednak przebrała się miarka pojawił się diabeł i wszystkich powsadzał do olbrzymiego worka. Zabrał ich na koniec świata, gdzie mieści się piekło. Jednak leciał zbyt nisko. Niechcący zawadził o skalisty szczyt wzgórza. Worek rozdarł się, a niewierni rozsypali po okolicy.
Jeszcze z czasów pogańskich ma pochodzić kolejna opowieść o jeźdźcu bez głowy, który na koniu jechał przez gęsty las na skalistą Ostrzycę. Nawiązuje ona do mitu germańskiego o Dzikim Gonie.

Źródło: http://www.goldcentrum.pl/kaczawskie/www/articles.php?id=13

Na zdjęciach Ostrzyca, bazaltowe schodki na szczyt, najpiękniejsze gołoborza w Polsce oraz wierzchołek Ostrzycy.

Wilkołak - galeria

Wygasły wulkan Wilkołak koło Złotoryi. Wysokość: 361 metrów, w tle wyrobisko bazaltowe. Słupy bazaltowe przypominające płatki róży. Legenda mówi o cennych skarbach ukrytych w pobliżu przez rozbójnika Czarnego Krzysztofa. Wilkołak to także popularne miejsce dla samobójców z okolic - nie na darmo jego szczyt zwie się Ścianą Śmierci. Próbowałem zweryfikować tą informację w sieci i wyczytałem tylko o samobójstwie nastolatka wskutek zawodu miłosnego kilka lat temu.

Wyspy Kanaryjskie

GRAN CANARIA - Gran Canaria o szerokości 60 km to kolista wyspa pośrodku archipelagu Kanarów. Została zmodyfikowana przez zapadnięcie się kaldery i ekstensywną erozję. Północna i wschodnia część masywnego wulkanu tarczowego obfituje w stożki scorii i wylewy lawy. Roque Nublo Formation to formacja wulkaniczna obejmująca wylewy lawy i materiały piroklastyczne na Gran Canaria wyprodukowane przez strato-stożek w centrum wyspy o przypuszczalnej wysokości do 2500 metrów. Ostatnia erupcja na Gran Canaria miała miejsce w roku 40 plus minus 75 lat. Na zdjęciu maar Marteles na Gran Canaria, krater Bandama, kaldera De los Pinos de Gáldar oraz stare wylewy lawy kontrastujące z błękitem oceanu.

Kuryle, Rosja

CHIKURACHKI - Stratowulkan Chikurachki jest jednym z najaktywniejszych wulkanów Kuryli. Lokalizacja: południowa część wyspy Paramushir, wysokość: 1816 metrów, średnica krateru: 450 metrów. Erupcje Chikurachki pliniańskie (lata 1853 i 1986) i strombolijskie, wylewy lawy z wulkanu dotarły do morza. Erupcje strombolijskie wulkanu trwają od kilku dni do kilku tygodni, erupcje pliniańskie są rzadkie, ale stwarzają zagrożenie dla lotniczego transportu. Silna erupcja targnęła wulkanem w roku 1853. 18 listopad 1986 roku - eksplozje wulkanu wyrzucają ciemne piroklastyki. 20 listopada - erupcji towarzyszą wyładowania atmosferyczne i wulkaniczne wstrząsy. Na południowo-wschodnim stoku wulkanu pojawia się wylew lawy o grubości 35-40 metrów na przodzie. 25 listopada - słabnie erupcja w kraterze, ale emisje gazów i eksplozje freatyczne trwają jeszcze do 7 grudnia 1986 roku. 25 stycznia 2002 roku - początek erupcji Chikurachki, 7 lutego kolumna erupcyjna sięga wysokości 2.5 km. Popiół opada na osadę Podgorny, 20 km od wulkanu. 16 kwietnia do 16 czerwca 2003 roku - erupcje strombolijskie Chikurachki. 1 marca 2005 roku chmura erupcyjna nad wulkanem sięga wysokości 400 metrów.

Daty erupcji Chikurachki: 1853-59, 1958, 1961, 1964, 1973, 1986, 2002, 2003, 2005, 2007, 2008, 2015.

Kuryle, Rosja

KARPINSKY - Na wulkan Karpinsky (południe wyspy Paramushir) składają się trzy centra erupcyjne. Południowy stożek wznosi się na wysokość 1345 metrów i jest najwyższym punktem grupy, północno-zachodni stożek odznacza się gorącymi źródłami i wylewami siarki. 5 listopada 1952 roku - w dzień po wielkim kamczackim trzęsieniu ziemi o sile 9.0 w skali Richtera - doszło do erupcji wulkanu Karpinsky.

Kuryle, Rosja

NEMO PEAK - Kaldera Nemo Peak znajduje się na północnym krańcu wyspy Onekotan i jest równie bajeczna co kaldera Tao-Rusyr. Składa się z dwóch zagnieżdżonych kalder. Centralny stożek Nemo Peak o wysokości 1018 metrów wybuchał kilkakrotnie począwszy od XVIII wieku. Ostatnia faza aktywności uformowała kopułę lawową w jego kraterze o szerokości 350 metrów. Daty erupcji Nemo Peak: 1710, 1906, 1932?, 1938.