Wulkaniczne niusy: Chile i Erytrea

Erupcja stratowulkanu Nabro (2218 m) w Erytrei. Wulkan wybuchł w poniedziałek rankiem (13 czerwca 2011). To jego pierwsza erupcja od tysięcy lat. Chmura popiołu nad wulkanem sięgnęła wysokości 13.5 km zakłócając loty nad wschodnią Afryką. Dotarła do Sudanu, może dotrzeć do Izraela. Wulkan Nabro znajduje się w depresji Danakil, blisko granicy Erytrei i Etiopii. Erupcję poprzedziły liczne wstrząsy sejsmiczne. Popiół opada na etiopskie miasto Mekele i na stolicę Erytrei Asmara. Lufthansa anulowała loty do Etiopii i Erytrei. Mam nadzieję, że ktoś sfotografuje wybuchający Nabro. Póki co widok z Google Earth.

Chmura popiołu z aktywnego chilijskiego wulkanu Puyehue-Cordon Caulle zakłóca loty w Nowej Zelandii i Australii. Niektóre linie lotnicze odwołały wszystkie loty do Nowej Zelandii i Tasmanii. Tysiące pasażerów koczuje na lotniskach. Na zdjęciach popiół z erupcji Puyehue-Cordon Caulle w Nowej Zelandii oraz otoczony pyłem wulkanicznym wulkan Taranaki. Erupcja chilijskiego wulkanu wydaje się nasilać i nie zanosi się na to, że się szybko skończy.

Na zdjęciach wczorajsza erupcja kamczackiego wulkanu Kizimen oraz wybuchający 12 czerwca Puyehue-Cordon Caulle.

Japonia

HIUCHI - Stratouwlkan Hiuchi, wysokość 2346 metrów, lokalizacja: prefektura Niggata (wyspa Honsiu), w Parku Narodowym Nikko. Najmłodsza struktura wulkaniczna Hiuchi to kopuła lawowa Miike, 300 metrów na południe od szczytu Manaitagura. Ostatnia erupcja wulkanu w roku 1556.

Jawa, Indonezja

GEDE - 28 km na południowy wschód od Bogor jest zlokalizowany stratowulkan Gede o wysokości 2958 metrów. Gede posiada dwa szczyty: Gunung Gede i wygasły Gunung Pangrango oraz siedem kraterów erupcyjnych: Gumuruh, Gedeh, Sela, Ratu, Lanang, Wadon i Baru, z czego obecnie dwa najbardziej aktywne kratery to Lanang i Wadon. Zbocza Gunung Gede pokrywają morfologicznie młode wylewy lawy. Aktywność wulkanu obejmuje małe i krótkie erupcje eksplozywne. Przykładowe daty erupcji Gede: 18-19 grudnia 1946 roku, 8, 11, 17, 21, 22, 25 i 28 stycznia 1948 roku (najsilniejsza eksplozja 25 stycznia), 13 marca 1957 roku (chmura erupcyjna nad wulkanem sięga wysokości 3 km). W latach 1991 i 1997 odnotowano wstrząsy wulkaniczne na wulkanie.

Daty erupcji Gede: 1747-48, 1761, 1832, 1840, 1843, 1845, 1847, 1848, 1852, 1853, 1866, 1870, 1886, 1887, 1889?, 1891, 1899, 1909, 1947-48, 1948-49, 1955?, 1956, 1957.

Iran

DAMAVAND - 70 km na północny wschód od Teheranu i 70 km na południe od Morza Kaspijskiego wznosi się na wysokość 5670 metrów stratowulkan Damavand - drugi najwyższy wulkan w Azji po wulkanie Kunlun w Tybecie. Kiedy mój ojciec pracował na kontrakcie w Iranie przysłał mi jako dziecku widokówkę z Damavand. Ten majestatyczny wulkan uchodzi za drzemiący z uwagi na aktywne fumarole i solfatary na wierzchołku, które emitują siarkę. Według mitologii zoroszatriańskiej wewnątrz góry Damavand (Demawend) uwięziony został przez Atara skrzydlaty smok o trzech głowach Azhi Dahaka - stwór stworzony przez boga śmierci Arymana, który sprowadzał nieszczęścia, ból i śmierć na ludzkość. W trakcie ostatecznej apokalipsy zwanej Frashart Azhi Dahaka uwolni się z wnętrza wulkanu i zniszczy trzecią część ludzkości zanim zostanie zgładzony przez Atara. Erupcje Damavand rozpoczęły się 1.78 miliona lat temu, przy czym ostatnia z nich miała miejsce około 7000 lat temu. Zbocza wulkanu składają się z trachyandezytowych wylewów lawy. Na wulkan prowadzi 16 znanych szlaków, niektóre z nich są jednak niebezpieczne i przeznaczone dla wytrawnych wspinaczy.

Kuryle, Rosja

CHIRIP - Stratowulkan Chirip (1589 m) znajduje się na środkowej wyspie Iturup w archipelagu Kuryli. Składa się z dwóch bliźniaczych stratowulkanów Chirip i Bogdan Khmelnitskii. Posiada płytki krater erupcyjny częściowo wypełniony przez jezioro. Na obu wulkanach dominują bazaltowe skały. Na północnym zboczu Chirip znajdują się satelitarne stożki. Wylewy lawy z Bogdan Khmelnitskii dotarły do wybrzeża ze wschodniej i zachodniej strony. Znane są tylko dwie erupcje wulkanu w XIX wieku, a konkretnie w latach 1843 i 1860 (erupcja z otworu erupcyjnego na południowy wschód od wierzchołka Bogdan Khmelnitskii).

Alaska

SEMISOPOCHNOI - Wyspa Semisopochnoi ma wymiary 21 x 18 km. To największa z zachodnich wysp archipelagu aleuckiego. Jest niezamieszkana i posiada trzy stożki, w tym najbardziej aktywny Mount Cerberus o trzech wierzchołkach (774 m) położone w kalderze Semisopochnoi. Najwyższym punktem wyspy jest dwu wierzchołkowy Anvil Peak o wysokości 1221 metrów. Innym wulkanami w kalderze jest Sugarloaf Peak (885 m) oraz niski stożek żużlowy Lakeshore Cone. Słabo udokumentowane erupcje Mount Cerberus w latach 1772?, 1790?, 1792?, 1830?, 1873 i ostatnia jak dotąd w kwietniu 1987 roku.

Wulkaniczne niusy: Chile i Vanuatu

Aktywność wulkanu Puyehue-Cordón Caulle w Chile słabnie, lecz jego erupcja zdaniem wulkanologów może trwać przez dni bądź tygodnie. Popiół zakłóca loty samolotowe i zatruwa niektóre zbiorniki wodne. Ewakuowano do tej pory 4000 osób. 7 czerwca chmura popiołu rozciągała się na odległość 1200 km od wulkanu.

Aktywny pozostaje wulkan Yasur na wyspie Tanna (Vanuatu, na zdjęciu). Yasur emituje popiół i wyrzuca bomby wulkaniczne, targają nim eksplozje. Jego obecna 'erupcja' trwa od 1774 roku.

Kolumbia

SOTARA - Mało znany i studiowany andezytowo-dacytowy stratowulkan (4400 m) w południowej Kolumbii. Jego wierzchołek ma nieregularny profil - wulkan posiada trzy kaldery o średnicach odpowiednio 4.5, 2.5 i 1 km. Brak danych o erupcjach Sotara w czasach historycznych - wulkan jest wszakże aktywny fumarolicznie.

Kolumbia

NEVADO DEL TOLIMA - Stromy, skuty lodowcami stratowulkan Tolima o wysokości 5200 metrów znajduje się w północno-zachodniej Kolumbii na północ od wulkanu Nevado del Ruiz. Posiada kopuły lawowe i wylewy lawy oraz głęboki na 200-300 metrów krater na wierzchołku. Erupcje Tolima eksplozywne, pliniańskie - ostatnia wielka erupcja wulkanu miała miejsce 3600 lat temu. Daty erupcji Tolima: 260 plus minus 150 lat, 1822, 1825, 1826, 1943.

Syria

GOLAN HEIGHTS - Słynne Wzgórza Golan położone na granicy trzech państw (Libanu, Syrii i Izraela): w grudniu 1981 roku wcielone do Izraela, teren sporny do którego swoje prawa roszczą Syria i Liban. Strzelaniny i rozruchy są tam niemal na porządku dziennym. Wzgórza Golan obejmują bazaltowy płaskowyż będący częścią obszaru wulkanicznego Harrat Ash Shaam. Na Golan Heights składa się 50 stożków żużlowych, z czego Mount Avital (1204 m) i plejstoceński maar Birket Ram zawierają freatomagmowe materiały. Stożek Mt. Avital (północny Golan - na zdjęciu przyprószony śniegiem) w swej początkowej fazie erupcyjnej był aktywny strombolijsko i efuzywnie, by potem rozpocząć aktywność freatomagmową. Na północy od Avital znajduje się stożek Tel Bental (1171 m). Ostatnia erupcja na Wzgórzach Golan w ciągu minionych 10 000 lat.

Papua Nowa Gwinea

TRAFALGAR - Mocno zerodowany andezytowy stratowulkan Mount Trafalgar (1495 m) znajduje się na północny wschód od wulkanu Mount Victory. Jego magma zawiera niezwykle wysoki poziom niklu i chromu. Na północnym wybrzeżu południowo-wschodniej Papui Nowej Gwinei znajdują się także wulkany Lamington, Victory i Hydrographers Range (prowincja Oro). Tylko dwa pierwsze były aktywne w czasach historycznych. Trafalgar jest wygasły - ostatnia erupcja 10 000 lat temu.

USA

BAKER - Jeden z mniej znanych amerykańskich wulkanów andezytowy stratowulkan Mount Baker (3285 m) znajduje się 50 km na wschód od Bellingham w stanie Waszyngton. Baker drzemie. W ciągu ostatnich 10 000 lat był aktywny. W marcu 1975 roku na wulkanie pojawiły się nagle aktywne fumarole, lodowiec na wierzchołku wulkanu zwanym Grant Peak uległ częściowemu stopieniu. W razie wybuchu zagrożenie ze strony Mount Baker wywołają lahary czy lawiny gruzu, które uszkodzą pobliskie tamy. Erupcja Mount Baker w 1843 roku spowodowała gwałtowne pożary lasów, wymieranie ryb oraz opad popiołu. Aktywność Mount Baker w XIX wieku obejmowała niewielkie erupcje freatyczne. Sherman Crater (historycznie aktywny krater) 800 metrów na południe od wierzchołka Mount Baker do lat 50 XX wieku emitował parę. Najsilniejsza erupcja wulkanu miała miejsce 6500 lat temu - spowodowała epizod zapadliskowy oraz lahary.

Daty erupcji Mount Baker w latach 1792, 1820?, 1843, 1846?, 1850?, 1852-53, 1854, 1856?, 1858, 1859-60, 1863, 1865?, 1867?, 1869?, 1870, 1880, 1884?.

Popiół nad Buenos Aires

Popiół z wybuchającego w Chile wulkanu Puyehue-Cordon Caulle dotarł do stolicy Argentyny Buenos Aires. Około piątku popiół na pewno dotrze do Brazylii. Ewakuacje ludzi są kontynuowane z pobliskich terenów wulkanu. Eksplozywna erupcja słabnie, zmniejsza się liczba wstrząsów sejsmicznych jej towarzyszących, lecz Puyehue nadal objęty jest szóstym stopniem alarmu. Zresztą fantastyczne zdjęcia mówią same za siebie.

Wyspy Kanaryjskie

FUERTEVENTURA - Wyspa Fuerteventura w archipelagu Kanarów jest w znacznej części pokryta plejstoceńskimi i holoceńskimi wylewami lawy i stożkami żużlowymi. Najmłodsze morfologicznie wylewy lawy odnajdziemy w północnej i centralnej części suchej wyspy. Malpais de la Arena, the Northern Malpais oraz the Lobos Island są obszarami stożków żużlowych i wylewów lawy. Obszary The Malpais Chico, Malpais Grande i Malpais de Jacomar to mniejsze strefy wulkanizmu podobnie jak wulkany Pajary. Ostatnia erupcja na wyspie miała miejsce 4000-5000 lat temu.