Salwador

TECAPA - Bazaltowo-andezytowy stratowulkan Tecapa (1593 m) znajduje się pomiędzy wulkanami San Miguel i San Vincente. Krater Tecapa-Laguna de Alegria wypełnia malownicze jezioro kraterowe Laguna de Alegria. Kompleks wulkaniczny Tecapa posiada aktywne fumarole. Niepotwierdzona erupcja wulkanu w roku 1878.

Puyehue-Cordón Caulle się uspokaja

W sobotę po 51 latach od czasu silnej erupcji w 1960 roku uaktywnił się wulkan Puyehue-Cordón Caulle. Popiół opadł na pobliskie miasto Bariloche, zakłócił również niektóre loty nad Argentyną i Chile. Obecnie wulkan jest spokojniejszy, choć nadal aktywny - być może kolejna silniejsza faza erupcyjna jeszcze przed nami. Istnieje ryzyko zejścia z jego zboczy laharów. Ewakuowano tysiące ludzi. Na stronach BBC, Herald Sun oraz na innych witrynach internetowych pojawiły się olśniewające kadry z erupcji. Oto kilka z z nich. I jak tutaj nie kochać wulkanów!

Chile

PUYEHUE-CORDON CAULLE - Stratowulkan Puyehue-Cordón Caulle (2236 m), o którym zrobiło się ostatnio głośno z powodu gwałtownej erupcji w sobotę 4 czerwca 2011 roku składa się ze stratowulkanu Puyehue oraz z kompleksu szczelin Cordón Caulle. Puyehue posiada kalderę o szerokości 2.4 km, wylewy lawy oraz kopuły lawowe na wschodnim zboczu. Obszar geotermalny Cordón Caulle znajduje się w depresji o szerokości 6 x 13 km. O aktualnej erupcji Puyehue-Cordón Caulle niusa już napisałem, natomiast słówko o erupcji z 1960 roku. Sub-pliniańska faza erupcyjna wulkanu rozpoczęła się 24 maja 1960 roku - dwa dni po wielkim trzęsieniu ziemi w Chile o magnitudzie 9.5 w skali Richtera - i trwała do 22 lipca. Chmura erupcyjna o wysokości 8 km przybrała postać grzyba. Faza eksplozywna erupcji z kraterów Gris i El Azufral zamieniła się z czasem w efuzywną, lawową. 13 grudnia 1921 roku doszło z kolei do erupcji z kompleksu szczelin Cordón Caulle z wysoką na 6.2 km chmurą erupcyjną. W latach 1929 i 1934 kolejne dwie erupcje szczelinowe Cordón Caulle.

Daty erupcji Puyehue Cordón Caulle: 1893?, 1905?, 1921-22, 1929, 1934, 1960, 1990, 2011-12.

Puyehue-Cordón Caulle - galeria

Erupcja chilijskiego wulkanu trwa w najlepsze, tymczasem oto wspaniała galeria z niej właśnie.

Erupcja wulkanu Puyehue-Cordón Caulle w Chile

Uaktywnił się wulkan Puyehue-Cordón Caulle w Chile. W ostatnich dniach gwałtownie wzrastała jego sejsmiczność. Ostatnia erupcja wulkanu Puyehue-Cordón Caulle miała miejsce w 1990 roku i była mała. Silna erupcja targnęła wulkanem w 1960 roku (skala VEI = 3) i została prawdopodobnie wywołana wielkim trzęsieniem ziemi w Chile o sile 9.5 w skali Richtera. Z pobliskich terenów ewakuowano 600 osób.

Erupcja jest potężna i zaczęła się godzinę temu. Z powodu opadu popiołu zapada ciemność. Chmura popiołu sięga wysokości 10 km. Siła erupcji w skali VEI = 3, liczba ewakuowanych: 3500. Największy opad popiołu odnotowano w Bariloche (Argentyna).

Zaginiona wyspa: Thompson Island

70 km na północ północny wschód od wyspy Bouveta znajdowała się wyspa Thompsona (Thompson Island) ostatni raz widziana w 1893 roku przez kapitana Fullera. Po raz pierwszy odkrył ją i nazwał w 1825 roku kapitan statku wielorybniczego George Norris. Wyspa zniknęła z powierzchni morza najprawdopodobniej w wyniku potężnej erupcji wulkanicznej pod koniec XIX wieku (lata 1893-98). W 1898 roku statek badawczy "Valdivia" jej poszukujący nie natrafił na ślad eterycznej wyspy. Na mapach pojawiała się jednak do 1943 roku. Czy naprawdę istniała?

Na zdjęciach Bouvet Island (Wyspa Bouveta).

Kenia

HOMA MOUNTAIN - Na wschodnim brzegu jeziora Wiktorii znajduje się wygasły wulkan złożony Homa Mountain (1751 m). Wraz z pobliskim czynnym wulkanem Ol Doinyo Lengai Homa Mountain jest zbudowany z law karbonatytowych. Liczne boczne otwory erupcyjne wulkanu (np. The Chiewo, Got Ojawa i Got Oloo na południowej i zachodniej stronie góry) zostały uformowane w trakcie ostatnich faz karbonatytowej aktywności wulkanu. Maar Lake Simbi znajduje się na dolnym wschodnim zboczu Homa. Data ostatniej erupcji Homa Mountain nieznana.

Jawa, Indonezja

SLAMET - Drugi najwyższy wulkan Jawy stratowulkan Slamet wznosi się na wysokość 3432 metrów 20 km na północ od miasta Purwokerto. Posiada cztery kratery o średnicy 450 metrów. Aktywny erupcyjnie jest krater na zachodnim wierzchołku Slamet. 1 lipca 1932 roku rozpoczęły się małe erupcje eksplozywne wulkanu. Popiół opadł na otaczający rejon, a 30 lipca wulkan wyrzucał rozżarzone bloki skalne. Slamet był aktywny do 6 sierpnia. 29 marca 1939 roku - emisje popiołu ze Slamet, wulkan pozostawał aktywny przez cały kwiecień. 12 lipca 1988 roku - strombolijska erupcja wulkanu trwająca przez 30 godzin. Popiół opada na Brebes oddalone od wulkanu o 85 km. 19 kwietnia 2009 roku wulkan emituje popiół na wysokość 800 metrów. Erupcję poprzedzają liczne wulkaniczne wstrząsy sejsmiczne. Erupcje wulkanu eksplozywne, trwające w przedziale czasowym od kilku dni do kilku miesięcy.

Daty erupcji Slamet: 1772, 1825, 1835, 1849, 1860, 1875, 1875, 1885, 1890, 1904, 1923, 1926, 1927, 1928, 1929, 1932, 1933, 1934?, 1937, 1939, 1940, 1943?, 1943-44, 1948, 1951, 1951-52, 1953, 1955, 1957, 1958, 1958, 1960-61, 1967, 1968, 1969, 1973, 1974?, 1988, 2000, 2009, 2014.

Halmahera, Indonezja

IBU - Aktywny stratowulkan Ibu (1325 m) znajduje się na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy Halmahera. W XIX wieku posiadał jezioro kraterowe. Krater wewnętrzny Ibu jest szeroki na 1 km i głęboki na 400 metrów, zewnętrzny ma szerokość 1.2 km. 18 grudnia 1998 zaobserwowano emisje szarego popiołu z wulkanu. 2 stycznia 1999 roku trzy milimetrowa warstwa popiołu z Ibu pokryła wioskę Tugure Batu. W latach 2001 i 2004-05 aktywność wulkaniczna Ibu powiązana z ekstruzją (wzrostem) kopuły lawowej. Pomiędzy 15 lipca a 4 sierpnia 2009 roku chmura biało-szarego popiołu nad Ibu sięgała wysokości 400 metrów. Wzrasta kopuła lawowa w kraterze Ibu. Aktywność Ibu poprzedzają wulkaniczne wstrząsy sejsmiczne.

Daty erupcji Ibu: 1911, 1998-99, 2001, 2004-05, 2008, 2009, 2011, 2014.

Jawa, Indonezja

DIENG - Sporo ostatnio w indonezyjskich mediach o emisjach dwutlenku węgla z dwóch kraterów w Dieng (centralna Jawa). Na wulkan złożony Dieng (2565 m) składają się dwa stratowulkany (Dieng i Butak Petarangan) oraz liczne kratery - niektóre z nich wypełnione przez kwasowe jeziora. Wyróżnia się następujące stożki Dieng (Bismo, Srojo, Binem, Pangonan, Merdodo, Pagerkandang, Nogosari, Petarangan, Telogo Dringo, Pakuwaja, Kendil, Kunir oraz Prambanan), a także aktywne obszary fumaroliczne (Kawah Sikidang, Kawah Sigajah, Kawah Kumbang, Kawah Sibanteng, Kawah Upas, Telogo Terus, Kawah Pagerkandang, Kawah Sipandu, Kawah Siglagah i Kawah Sileri). Na stratowulkan Butak Petarangan składa się jezioro kraterowe Telogo Dringo oraz obszar fumarol Condrodimuko. Aktywność Dineg freatyczna oraz geotermalna (fumarole, baseny wrzącego mułu, solfatary, gorące źródła), częste emisje trujących gazów wulkanicznych w tzw. 'dolinach śmierci' zabijające ludzi i zwierzęta. 13 października 1939 roku silna erupcja freatyczna w Dieng w północnej części chińskiego cmentarza. Otworzyła się szczelina wyrzucająca muł do 3 listopada. 4 grudnia 1944 roku eksplozja w Dieng pokryła popiołem i deszczem błota wioski Kepakisan, Sekalem, Sidolok, Pagerkandang, Djawera i Kepakisan-lor. Zapadła absolutna ciemność. Wyrzucone bloki skalne opadły na wioskę Bitingan 1 km od Kawah Sileri. Zginęło 59 ludzi, zaginęło 55, 38 zostało rannych przez wrzący muł. Do kolejnej tragedii doszło 20 lutego 1979 roku - emisja ditlenku węgla towarzysząca erupcji freatycznej na południowo-zachodniej stronie wulkanu Dieng spowodowała śmierć 149 ludzi. Pochodzące z krateru Sinila emisje gazów obejmowały dwutlenek węgla oraz siarkowodór. Z sześciu wiosek w pobliżu krateru ewakuowano 17 000 ludzi. Masowo umierało bydło oraz ryby. Z Sinila zeszły dwa lahary. 18 marca 1992 roku emisja gazu z krateru Sikidang zabija jedną osobę. 15 stycznia 2009 roku - dwie erupcje freatyczne w kraterze Sibateng, wieczorem 26-27 września 2009 roku eksplozja w kraterze Sileri wyrzucająca muł na wysokość 140 metrów.

Daty erupcji w Dieng: 1375, 1776?, 1786, 1825, 1826, 1847, 1883-84, 1928, 1939, 1943, 1944, 1952?, 1953, 1954, 1956, 1964, 1979, 1981, 1986, 1993, 2005, 2009, 2011.

Wybuch wulkanu Popocatépetl w Meksyku

Znajdujący się 55 km od Mexico City i 45 km od Puebla wulkan Popocatépetl 3 czerwca 2011 roku wyprodukował obłok popiołu sięgający wysokości 3 km. Media latino-amerykańskie informowały na bieżąco o tej erupcji z uwagi na ogromne zaludnienie obszarów w pobliżu wulkanu. Popocatépetl jest regularnie aktywny - częste erupcje wulkaniańskie o sile 1-3 w skali VEI (Volcanic Explosivity Index) są w jego przypadku niemal na porządku dziennym - jedynie erupcja w roku 3700 p.n.e była potężna (5 w skali VEI) produkując spływy piroklastyczne, lahary i wzrost kopuły lawowej. I choć obecna erupcja zakończyła się w ciągu dnia lokalne władze postawione zostały w stan gotowości.

Kamczatka:

Trwa aktywność wulkanów według KVERT:

- Kizimen (erupcja eksplozywna)
- Szywiełucz (erupcja eksplozywno-efuzywna)
- Karymsky (erupcja eksplozywna)
- Bezymianny (efuzja wylewu lawy z kopuły lawowej)

W Indonezji wybucha wulkan Karangetang, a aktywność wykazują wulkany Bromo, Ibu oraz Dieng.

Na zdjęciach erupcja wulkanu Popocatépetl z 3 czerwca 2011 r.

Erupcja freatyczna w kompleksie wulkanicznym Dieng

W czerwcu 2011 roku emisje wulkanicznych gazów w kompleksie wulkanicznym Dieng (środkowa Jawa) spowodowały ewakuację 1200 ludzi. 28 maja wzrosła nagle emisja dwutlenku węgla w kraterach Timbang i Sinila. Ten cięższy od powietrza, bezwonny i bezbarwny gaz potrafi być naprawdę śmiercionośny co udowodniły erupcje limnicze dwóch jezior śmierci w Kamerunie: Monoun (1984) i Nyos (1986). 20 lutego 1979 roku na skutek erupcji freatycznej w Dieng po zatruciu ditlenkiem węgla pochodzącym z krateru Sinila węgla umarło 149 osób. Wracajmy jednak do dnia dzisiejszego. 29 maja po płytkiej aktywności sejsmicznej doszło do erupcji freatycznej w kraterze Timbang. W pobliżu wspomnianego krateru odnaleziono martwe ptaki. Nie wolno się zbliżać do niego. Dieng jest aktualnie objęty trzecim stopniem alarmu, co może zwiastować nadchodzącą erupcję.

Alaska

CHURCHILL - 25 km na zachód od granicy z Kanadą znajduje się stratowulkan Churchill o wysokości 5005 metrów. To czwarty najwyższy wulkan Stanów Zjednoczonych. Jego wierzchołek jest przez cały rok pokryty śniegiem i lodem oraz zawiera kalderę o wymiarach 2.7 x 4.2 km. Churchill uznawany jest za wulkan uśpiony i potencjalnie niebezpieczny. W ciągu ostatnich 2000 lat targnęły nim dwie potężne erupcje, których produktem jest White River Ash pokrywający obszar 540 000 km kwadratowych. Były to największe erupcje wulkaniczne w Ameryce Północnej w ciągu ostatnich 2000 lat. W trakcie erupcji Mount Churchill w roku 60 tefra opadła na północno-zachodni Yukon oraz wschodnią Alaskę. Erupcja w roku 700 wyprodukowała 15-30 km sześciennych tefry.

Erupcje Churchill w latach 60 plus minus 200 lat, 700 plus minus 100 lat.

Jawa, Indonezja

RAUNG - Stratowulkan Raung (3332 m) jest jednym z najbardziej aktywnych wulkanów wschodniej Jawy znajdującym się 23 km od wulkanu Ijen. Posiada kalderę o szerokości 2 km oraz otacza go kilka wulkanicznych stożków m.in Gunung Suket i Gunung Gadung. Eksplozywne erupcje wulkanu odnotowano między innymi 22 sierpnia 1936 roku (27 sierpnia chmura popiołu sięgała wysokości 500 metrów), 20 stycznia 1945 roku, w lipcu 1982 roku (chmura popiołu sięga wysokości 6 km, opad popiołu niszczy plantacje kawy), w listopadzie 1985 roku, w lipcu i sierpniu 1988 roku (erupcje strombolijskie), 9 lipca 2000 roku, 25 sierpnia 2002 roku (chmura popiołu nad wulkanem sięga wysokości 9.2 km), 12 i 13 czerwca 2008 roku (17 czerwca chmura popiołu sięga wysokości 4.5 km). W trakcie niepotwierdzonej erupcji Raung w 1586 roku odnotowano ofiary śmiertelne.

Daty erupcji Raung: 2014-15, 2008, 2007, 2002, 2000, 1997, 1995?, 1993, 1991, 1990, 1987-89, 1985, 1982, 1978-79, 1977, 1976, 1975, 1974, 1973, 1971, 1956, 1955, 1953, 1944-45, 1943, 1941, 1940, 1938-39, 1937, 1936, 1933, 1929, 1928, 1927-28, 1924, 1924?, 1921, 1917, 1916, 1915, 1913, 1903-04, 1902, 1897, 1896, 1890, 1885, 1881, 1864, 1860, 1859, 1849, 1838, 1817, 1815, 1812-14?, 1804, 1793, 1730, 1638, 1597, 1593, 1586?

Na wyspach Sangihe znajduje się opisywany już wulkan o podobnej nazwie Ruang.

Chile

SAN FELIX - Wyspa (wulkan tarczowy) San Felix znajduje się 800 km na zachód od wybrzeża Chile. Tworzy ją niska platforma lawy oddzielająca dwa stożki tufowe. Cerro Amarillo (193 m) jest najwyższym punktem wyspy. Pochodzą z niego hawajskie wylewy lawy lawy docierające do morza. W 1923 roku zaobserwowano z pokładu statku przytłumiony czerwony blask na wierzchołku Cerro Amarillo. Ostatnia erupcja na wyspie miała miejsce kilkaset lat temu.

Islandia

TINDFJALLAJÖKULL - Stratowulkan Tindfjallajökull (1463 m) jest zlokalizowany w południowej Islandii pod niewielkim lodowcem o tej samej nazwie. Jego najwyższy szczyt zwie się Ýmir. Ostatnia erupcja Tindfjallajökull miała miejsce w holocenie.