Archiwalia: erupcja Mount Matavanu w latach 1905-11

Bardzo lubię wyszukiwać stare archiwalne zdjęcia erupcji wulkanicznych, gdyż mogą się one stać przydatne przyszłym adeptom geografii, geologii czy wulkanologii. Tym razem natrafiłem na dużo archiwalnych zdjęć z erupcji lawowej wulkanu Matavanu na wyspie Savai'i (Samoa) w latach 1905-11. W trakcie erupcji Matavanu we wrześniu 1905 roku wylewy lawy dotarły aż do morza formując nową linię brzegową wyspy Savai'i. Duża wioska zwana Saleaula uległa niemal całkowitemu zniszczeniu - w obecnie kompletnie odbudowanej Saleaula znajdują się m.in. ruiny kościoła na polu lawowym. Erupcja Matavanu, która trwała do 1911 roku doprowadziła do ewakuacji mieszkańców Savai'i na wyspę wulkaniczną Upolu. W początkowej fazie erupcji wylewy lawy osiągały grubość dochodzącą do 8 metrów i były podsycane przez fontanny lawy o wysokości 200-300 metrów. Na północno-wschodnim wybrzeżu Savai'i znajduje się rozległe pole lawy z erupcji Mount Matavanu.

Czytałem że jeśli chcielibyście dostać się do obficie zalesionego krateru Mount Matavanu to musicie szukać lokalnego przewodnika Se'u zwanego Da Crater Man.

Na wyspie wulkanicznej Upolu znajdują się trzy niewielkie jeziora kraterowe Lanoto'o, Lanoata'ata i Lanoanea. To pierwsze na zdjęciu - otoczone pięknym tropikalnym lasem deszczowym. Trekking do niego trwa dwie godziny.

Archiwalne zdj. Museum of Samoa/ Klinkmuller Family Collection, fotograf: Gustav Klinkmuller.

Umiarkowany epizod erupcyjny wulkanu Etna

W dniu dzisiejszym (19 kwietnia 2020 roku) doszło do umiarkowanego epizodu erupcyjnego wulkanu Etna. Aktywność strombolijska miała miejsce w New SE Crater ('stożek w siodle', tzw. saddle cone). Objęła ona niewielką fontannę lawy i wyciek lawy oraz pionową kolumnę erupcyjną. Nie jest to na pewno paroksyzm erupcyjny, ale pierwsza nieco intensywniejsza aktywność erupcyjna sycylijskiego wulkanu w tym roku. Zdj. IngvVulcani/ Boris Behncke.

Anak Krakatau (Indonezja) - Na zdjęciu Suraya Arimbawa widoczny jest nowy brązowawy wylew lawy formujący deltę i wyprodukowany w trakcie ostatniego paroksyzmu erupcyjnego wulkanu.

Nakanoshima - wyspa japońskich koników Tokara oraz Minami Iwojima

Postanowiłem wrócić do tematyki wysp wulkanicznych, gdyż takie skrawki lądu zawsze mnie intrygowały. W ubiegłym roku omówiłem ich tutaj całkiem sporo, zatem czas kontynuować.

Najpierw Minami Iwojima (Południowa Iwojima) - niezamieszkana wysepka oddalona 60 km na południe od słynnej wyspy wulkanicznej Iwo-Jima, którą zna każdy pasjonat II Wojny Światowej. Wierzchołek wygasłego wulkanu o wysokości 916 metrów prawie zawsze pokrywają chmury. To najwyższy wulkan Wysp Ogasawara, w skład których wchodzi także aktywna Nishinoshima. W 1891 roku na wybrzeżu Minami Iwojima osiadł statek "Matsuo Maru" - z tego co wyczytałem załoga została uratowana dopiero po 3.5 roku. Wyspa charakteryzuje się stromymi wulkanicznymi klifami, nie ma na niej rzek, bagien, jezior ani źródeł wody pitnej. Występują na niej m.in. nietoperze Ogasawara i jaszczurki Ogasawara. Co ciekawe, na szczycie wygasłego wulkanu Minami Iwojima J.K Rowling, autorka serii książek o Harrym Potterze osadziła zamek z białego jadeitu Mahoutokoro, w którym mieściła się japońska szkoła czarnoksięstwa.

Z kolei wyspa wulkaniczna Nakanoshima wchodzi w skład archipelagu wysp wulkanicznych Tokara, Kagoshima, Japonia. Zamieszkuje ją populacja około 170 mieszkańców. Podróż promem z Kagoshima na Nakanoshima zajmuje siedem godzin. Północny kraniec wyspy formuje stratowulkan Otake o wysokości 914 metrów, który wybuchł po raz ostatni w 1914 roku. Można się na niego dostać z wioski Toshima, lokalna nazwa wulkanu to także Tokara Fudżi. Na wyspie występują endemiczne kucyki Tokara - niewielkie koniki o wysokości 100-120 centymetrów w kolorze skarogniadym. Znajduje się tam również 60-calowy teleskop zwierciadlany przydatny od obserwacji Układu Słonecznego. Zdj. obu wysp z japońskiego Twittera.

http://www.tokara.jp/english/

Prawdopodobna niewielka aktywność strombolijska ma miejsce od kilku dni w kraterze wulkanu Tinakula (Wyspy Salomona).

Nasilenie aktywności erupcyjnej wulkanu Anak Krakatau

Kilka godzin temu nasiliła się aktywność erupcyjna wulkanu Anak Krakatau. Kolumna erupcyjna nad indonezyjskim wulkanem sięgnęła wysokości 15 km, przecinały ją wulkaniczne błyskawice. Pojawiły się fontanny lawy. To najsilniejsza aktywność erupcyjna Anak Krakatau od czasu erupcji freatomagmowej i częściowego kolpasu wulkanu w grudniu 2018 roku. O godzinie 20.00 10 kwietnia rozpoczęła się erupcja freatomagmowa obejmująca emisje pary i popiołu powiązana z interakcją świeżej magmy z wodą częściowo zapełnionego jeziora kraterowego. Około godziny 22.00 zaczyna się nasilać aktywność strombolijska wulkanu. Wówczas pojawiają się fontanny lawy i wysoka na około 15 km kolumna erupcyjna. Około godziny 06.00 rano 11 kwietnia erupcja słabnie. Paroksyzm erupcyjny Anak Krakatau ustaje o godzinie 08.00 rano lokalnego czasu.

Około godziny temu erupcja Anak Krakatau zostaje wznowiona.

Mnóstwo ludzi w sieci wrzuca stare nagrania aktywności erupcyjnej tego wulkanu m.in. z grudnia 2018 roku, a nawet wcześniejsze (wówczas Anak Krakatau miał kształt niewysokiego stożka wulkanicznego). Robią to nawet dziennikarze. Interesujące zjawisko braku bądź nieumiejętności researchu.

Złowieszcze canoe na wodach jeziora Tarawera

Skopiowane z mojego fanpejdża na Facebooku, ale stwierdziłem że nie może się zmarnować.

Generalnie jestem osobą dość sceptycznie podchodzącą do wszelkiej maści historii nadnaturalnych, ale ta jest całkiem fajna. I pozwoli mi na wrzucenie tutaj wielu archiwalnych zdjęć z XIX wieku. Jedenaście dni przed erupcją wulkanu Tarawera w Nowej Zelandii, czyli 31 maja 1886 roku wielu naocznych świadków dostrzegło na zamglonych wodach jeziora Tarawera canoe pełne Maorysów. Żadna taka łódź nie pływała tamtego dnia po jeziorze. Maorysi z okolic uznali obecność tzw. Phantom Canoe za zły omen. 10 czerwca 1886 roku pliniańska erupcja szczelinowa wulkanu Tarawera zniszczyła trzy wioski oraz uśmierciła 153 osoby. Przepadły także wspaniałe Różowe i Białe Terasy znajdujące się na brzegu jeziora Rotomahana. W tamtym czasie była to niezwykła atrakcja turystyczna. W 2011 roku naukowcy odkryli ich część na głębokości 60 metrów pod wodą nowozelandzkiego jeziora. Na archiwalnych zdjęciach Charlesa Spencera i innych fotografów m.in. wielki obłok pary znad jeziora Rotomahana 3 dni po erupcji, pogrzebana wioska maoryska Te Ariki oraz oczywiście Różowe i Białe Terasy (Pink and White Terraces), po których zostały już tylko archiwalne fotografie.

10 kwietnia 2020 roku o godzinie 09.10 czasu WiB jawajski wulkan Merapi generuje obłok erupcyjny o wysokości 3 km.

Kontynuacja aktywności strombolijskiej wulkanu Kluczewska Sopka (Kamczatka, Rosja)

Na dokładkę wrzucam zdjęcie kurylskiego wulkanu Raikoke wykonane 8 września 2019 roku przez Nika Pavlova. Nad wyspą wulkaniczną wciąż unosił się obłok pary.

Druga erupcja wulkanu tarczowego Piton de la Fournaise w 2020 roku

Mamy drugą erupcję szczelinową wulkanu Piton de la Fournaise na francuskiej wyspie Reunion. Fontanny i wylewy lawy mają miejsce na wschodniej flance Piton w odległości 1.7 km od krateru Dolomieu. Drugi stopień alarmu dla Piton. Erupcję poprzedził trwający od godzin wczesno-porannych kryzys sejsmiczny.

Piton de la Fournaise jest moim żelaznym pewniakiem co roku, jeśli chodzi o erupcje lawowe. Można wręcz uznać że obecnie to najaktywniejszy wulkan tarczowy na Ziemi. Ten wpis będzie aktualizowany. Jednocześnie zdaję sobie sprawę że zdjęć erupcji wulkanicznych w tym roku będzie mniej z powodu pandemii koronawirusa. Przykładowo wyspa Reunion jest zamknięta już od pewnego czasu - do tej pory odnotowano tam 334 przypadki zakażenia Sars-Cov2 i 0 zgonów.

EDIT: 4 kwietnia 2020 dochodzi do umiarkowanie silnej eksplozji japońskiego wulkanu Sakurajima, która generuje obłok erupcyjny o wysokości 3.8 km. Zdj. Sao.

Kolejna silna erupcja jawajskiego wulkanu Merapi w tym roku

Rankiem 27 marca 2020 roku o godzinie 10.56 czasu lokalnego WIB umiarkowanie silna eksplozja targnęła wulkanem Merapi na Jawie. Wulkan wygenerował obłok erupcyjny o wysokości 5 km ponad krater. Kod awiacji został zmieniony na czerwony. Erupcja trwała przez 7 minut i wygenerowała spływy piroklastyczne, które dotarły na odległość 2 km. Opad popiołu miał miejsce w odległości 20 km od wulkanu w zachodnim sektorze - m.in. w Magelang i dystrykcie Dukun, a także w wiosce Banyubiru. Erupcja była nagła, poprzedziły ją zaledwie trzy wulkaniczne trzęsienia ziemi mające miejsce 26 marca. Myślę że o Merapi jeszcze w tym roku usłyszymy. Zdj. Afi.

Do kolejnej słabszej erupcji wulkanu Merapi doszło 28 marca 2020 roku o godzinie 05:21 WIB. Tym razem obłok erupcyjny sięgnął wysokości 2 km, ale nie powstały spływy piroklastyczne.

20 marca wulkan Manam (Papua Nowa Gwinea) wygenerował obłok popiołu o wysokości 3 km.

Aktywność wulkaniczna w marcu 2020 - zbiorczy post

Dawno nie pisałem na tym blogu. Wybaczcie. Jestem po prostu przejęty pandemią koronawirusa Sars-Cov2 i choroby Covid19 na całym świecie i codziennie monitoruję jej przebieg na moim Twitterze. Wulkany stały się dla mnie tematem nieco drugorzędnym, ale zerkam na ich aktywność erupcyjną w oczekiwaniu na coś nagłego. Pandemia koronawirusa na praktycznie całym świecie (jeszcze poza Antarktydą) to wydarzenie bezprecedensowe, którego długofalowe skutki medyczne, społeczne, gospodarcze i ekonomiczne mogą być dla nas wszystkich opłakane. Muszę informować o jej przebiegu, gdyż wierzę że rzetelna informacja może ocalić życie. Potrzebujemy rzetelnych informacji o tym podstępnym i bardzo zaraźliwym wirusie, aby chronić siebie, swoich bliskich, przyjaciół, znajomych. Jestem świadom kolektywnej katatonii licznych państw na świecie (w tym krajów UE), których politycy bezmyślnie ignorowali ostrzeżenia płynące od epidemiologów, lekarzy czy pracowników służb wywiadowczych. Aby wyhamować przebieg tej groźnej pandemii i odciążyć służbę opieki zdrowotnej musimy dystansować się społecznie, siedzieć w domach i wspierać się wzajemnie. Już nie ma czasu na zwlekanie. Żal mi oczywiście wielu utalentowanych i przedsiębiorczych ludzi, którzy dzięki obostrzeniom i restrykcjom rządowym dotykającym wielu branż (artystycznej, muzycznej, gastronomicznej, turystycznej) tracą dochody, tudzież są zwalniani z pracy. Sam od kwietnia 2020 roku będę oficjalnie osobą bezrobotną. I trudno mi przewidzieć co będzie ze mną dalej. Ale póki mogę zamierzam informować zarówno o tej pandemii (na moim Twitterze), jak i o wulkanach.

Twitter:

https://twitter.com/Wulkany1

I ewentualnie Patronite, gdyby ktoś chciałby mnie w przyszłości troszkę wspomóc finansowo:

https://patronite.pl/wulkanyswiata

Zatem skrótowo wulkany:

- Szywiełucz (Kamczatka, Rosja) - Aktywność erupcyjna kopuły lawowej tego wulkanu w toku. 25 marca 2020 roku eksplozja generuje obłok erupcyjny o wysokości 3-3.5 km. Kod awiacji pomarańczowy.

- Erta Ale (Etiopia) - boczna erupcja szczelinowa wulkanu tarczowego Erta Ale ustała.

- Sabancaya (Peru) - Umiarkowana aktywność eksplozywna peruwiańskiego wulkanu w toku. Eksplozje generują obłoki popiołu sięgające wysokości 3 km ponad krater.

- Pacaya (Gwatemala) - Aktywność strombolijska w kraterze stożka MacKenney. Z aktywnego stożka schodzą dwa niewielkie wylewy lawy zasilane przez eksplozje strombolijskie.

- Dukono (Halmahera, Indonezja) - 22 marca 2020 roku obłok popiołu z aktywnego krateru Malupang Warirang sięgnął wysokości 1.6 km. Na zdj. Magma Indonesia. Drugi stopień alarmu obowiązuje dla tego aktywnego indonezyjskiego wulkanu.

- Etna (Sycylia, Włochy) - Dwa stożki aktywne strombolijsko w kraterze Voragine wulkanu Etna. Wylewy lawy z licznymi rozgałęzieniami płyną w kierunku Bocca Nuova. Temperatura maksymalna wylewu lawy to 832 stopnie C, co wykazał pomiar włoskich wulkanologów w dniu 19 marca 2020.

- Nevados de Chillan (Chile) - Eksplozja w dniu 19 marca 2020 roku generuje obłok erupcyjny o wysokości 1.5 km ponad aktywny krater.

- Kluczewska Sopka (Kamczatka, Rosja) - Eksplozywna aktywność tego pięknego kamczackiego wulkanu w toku. 20 marca obłok erupcyjny sięgnął wysokości 5.5-6 km ponad krater. Zdj. Kvert.

Alaska - 16 marca 2020 roku zarejestrowano małe eksplozje wulkanu Semisopochnoi (Aleuty). Z kolei 14 marca obserwacja satelitarna wykazała obecność lawy w kraterze wulkanu Shishaldin i świeżego popiołu na jego południowo-wschodnim zboczu. 15 marca inny aleucki wulkan Cleveland wyemitował obłok pary.

Aktywne pozostają także dwa japońskie wulkany: Sakurajima i Aso. 25 marca 2020 roku dochodzi do eksplozji wulkanu Sakurajima z krateru Minamidake (godzina 05.39 am), która generuje obłok erupcyjny o wysokości 1.4 km. Z kolei wulkan Aso nader często emituje obłoki popiołu sięgające wysokości 1.3-1.4 km ponad aktywny krater Nakadake.

Na razie tyle. Uważajcie na siebie i pamiętajcie o dystansowaniu społecznym, bo to bardzo trudny i niepokojący czas.

Unikalne zdjęcia Volcano Island wulkanu Taal z 2 marca 2020 roku

No i udało się! 2 marca 2020 roku Tomasz Lepich jako pierwszy Polak i cudzoziemiec dostał się na Volcano Island wulkanu Taal, która jak pamiętacie została zdewastowana przez erupcję wulkanu 12 stycznia 2020 roku. Zdjęcia wykonał m.in. dronem. Na Volcano Island spędził godzinę i choć nie dotarł na skraj aktywnego krateru to i tak udało mu się sfotografować wrzące jezioro kraterowe Taal bezzałogowcem. Jedyne materiały z Volcano Island do tej pory wrzucali miejscowi. I zapewne będzie tych materiałów więcej, stąd też przewiduję aktualizację tego wpisu. Volcano Island, wulkan Taal, poranek 2 marca 2020 roku, zdj. Tomasz Lepich.

Eksplozja jawajskiego wulkanu Merapi

Rankiem 3 marca 2020 roku o godzinie 05.22 lokalnego czasu doszło do eksplozji wulkanu Merapi na Jawie. Kolumna erupcyjna w postaci gęstego obłoku popiołu sięgnęła wysokości 6 km ponad krater. Przecięły ją liczne wulkaniczne błyskawice (wyładowania). Opad popiołu odnotowano w Musuk, Cepogo Boyolali, Mriyan i Boyolali.

O godzinie 05.33 czasu Wib spływ piroklastyczny zszedł z jawajskiego wulkanu Semeru i pomknął w kierunku Besuk Kembar i Besuk Bang docierając na odległość 750 metrów.

W marcu 2020 roku trwa także umiarkowana aktywność erupcyjna kamczackiego wulkanu Kluczewska Sopka z centralnego krateru.

Przypominam o moim profilu na Patronite. Mam już ośmiu patronów i każdemu z nich ślę serdeczne podziękowania.

https://patronite.pl/wulkanyswiata