La Palma: Grzegorz Gawlik i jego wyprawa do strefy wykluczenia i na miejsce erupcji Tajogaite

                         

Tuż po ustaniu erupcji Tajogaite na La Palmie na kanaryjską wyspę dotarł polski podróżnik i eksplorator wulkanów Grzegorz Gawlik. Zawsze z zapartym tchem śledzę brawurowe poczynania Grega związane ze wspinaczką na liczne drzemiące i aktywne wulkany, a także lubię czytać o jego przygodach, toteż musiałem go o tą wyprawę krótko wypytać.  

1. Jakie były twoje główne cele wyprawy na wulkan Cumbre Vieja na La Palmie?

Chciałem z bardzo bliska zobaczyć ten młodziutki wulkan. Dotarłem na ostatnie erupcyjne tchnienie, co pozwoliło mi dojść do centralnego krateru i kilku innych, gdy jeszcze leżała gorąca lawa, a gazy były bardzo toksyczne. Zawsze też i smutne i fascynujące jest podziwianie niszczycielskiej siły wulkanów. Niesamowita była też okolica wulkanu, zasypana grubą warstwą popiołów. Widoki jak z innej planety.

 

2. Z jakimi trudnościami spotkałeś się na miejscu? Jak udało Ci się dotrzeć na miejsce erupcji Tajogaite?

 

Największą trudnością są zawsze lokalne władze, które uwielbiają zamykać dostęp do wulkanu podczas erupcji. Ich omijanie zmusza mnie do podejmowania znacznie większego ryzyka, niż gdybym mógł to robić normalnie. Projekt 100 Wulkanów musi być realizowany, a znalezienie kogoś rozsądnego z władzą jest niemożliwe. Bo gdybym komuś takiemu pokazał, że eksploruję aktywne wulkany prawie 20 lat, znam się na tym, a z moim doświadczeniem mógłbym uczyć tego lokalną policję, straż pożarną, wulkanologów, taki człowiek powiedziałby: masz wolną rękę, rób swoje. Ale jak wspomniałem, to jest niemożliwe, a swoje zrobić muszę, tak by mi nikt nie przeszkodził.   

 

3. Jakie są główne obserwacje poczynione na miejscu erupcji? Co wykazały pomiary?

Wulkan powstał w zboczu starego i wysokiego masywu wulkanicznego. Jest duży, wyraźnie oddzielony przęłeczą od masywu. Wysoki na ok. 1100 m, zniszczył las, oraz wcześniejsze struktury wulkaniczne. Powstał w okolicy wcześniejszych erupcji, których kratery i szczeliny dziś można podziwiać. Także przebieg erupcji był podobny oraz rodzaj lawy - dominowała bazaltowa. Czas trwania również był zbliżony do wcześniejszych erupcji, choć minimalnie dłuższy. W partiach szczytowych ukształtowało się 6 wyróżniających się kraterów i szczelin, co ważne powstał też krater centralny. Widać że siła erupcji była duża, szacuje się ze nawet VEI 3, styl głównie strombolijski, długie wylewne epizody, które zalewały domy, drogi i plantacje bananowców. Lawa po 48 h od wypływu potrafiła mieć miejscami 450 stopni C. Pokryła ok. 13km2 powierzchni, w tym powiększyła odrobinę powierzchnię wyspy. Niektóre rzeki lawy były o bardzo malej lepkości, inne powoli się przemieszczały w kierunku oceanu. Zastygając na obrzeżach nie zniszczyły otoczenia, czasami ocierając się tylko o budynek. Środkiem koryta natomiast lawa płynęła wiele dni. Wulkan jak na tego typu erupcję wyprodukował mnóstwo popiołów i piasków, konsekwentnie to czynił. Blisko wulkanu ich grubość dochodziła nawet do metra, a niewielką warstwę można było znaleźć na całej wyspie. W rejonie kraterów można było dostrzec także sporo siarki, a bomby wulkaniczne znajdowałem nawet kilometr od nich. Ciekawe czy znów będziemy czekać ok. 50 lat na kolejną erupcję?

Dzięki Grzegorz za relację i interesujące zdjęcia z 18 i 19 grudnia 2021 -  nagrania znajdziecie tutaj:

 

https://www.youtube.com/c/GrzegorzGawlikplTRAVEL/videos 

Podsumowanie erupcji na La Palmie:

Czas trwania: 85 dni, 3 w skali VEI. 1219 ha powierzchni pokryła lawa. Przeciętna grubość lawy 12 metrów, maksymalna: 70 metrów. 6 kraterów, wymiary największego: 172 x 106 m. Objętość wyemitowanej lawy: 34 miliony metrów sześciennych, całości wyemitowanego materiału przekracza 200 milionów m3. Ewakuacja ponad 7000 mieszkańców wyspy. Powierzchnia obu lawowych delt: 48 ha. Zniszczenie 2988 budynków: domów, szkół, kościołów, centrów zdrowia, 370 ha plantacji i pól uprawnych: bananowców, winnic, awokado - bananowce na plantacjach stanowią blisko 50 procent gospodarki wyspy. Straty materialne wskutek erupcji: ponad miliard dolarów.

 

Dzisiaj doszło do erupcji freatycznej z jeziora kraterowego Manaro Voui wulkanu Ambae (Vanuatu). Zdj. Johnston Aga, jak mniemam 26 grudnia 2021, ponieważ póki co nie mam jej potwierdzenia.

Druga erupcja szczelinowa wulkanu Piton de la Fournaise w tym roku

                                

W nocy 22 grudnia 2021 roku o godzinie 03.30 czasu lokalnego (po krótkim kryzysie sejsmicznym i gwałtownej deformacji gruntu) rozpoczęła się druga w tym roku erupcja szczelinowa wulkanu Piton de la Fournaise na wyspie Reunion. Obecnie mamy 4 aktywne szczeliny erupcyjne na południowej flance wulkanu (wysokość 2000 metrów, podstawa wulkanu na południowy wschód od Piton Kala Pélé i na południowy zachód od krateru Château). Zdj. Ipreunion.

Poprzednia erupcja Piton de la Fournaise trwała 44 dni w kwietniu i maju 2021. Warunki pogodowe są kiepskie i uniemożliwiają rekonesans badawczy erupcji.

Wczoraj po południu na północny wschód od islandzkiej doliny Geldingadalir rozpoczął się rój trzęsień ziemi. Od tego czasu automatycznie wykryto ponad 1500 trzęsień ziemi. Najsilniejsze trzęsienie ziemi to M4.2 o 04:24 i było odczuwalne w południowo-zachodniej Islandii. Dwa trzęsienia ziemi M3.8 miały miejsce o 02:51 i 04:55. Przypominam, że Islandczycy ogłosili oficjalny koniec erupcji Geldingadalsgos 18 grudnia 2021 roku. Może przedwcześnie? Może zbliża się jej kolejny epizod erupcyjny tj. w przypadku erupcji Krafla w latach 1975-84? Kod awiacji pomarańczowy.

Najsilniejsze trzęsienie ziemi dzisiejszego poranka o godzinie 09.30 - magnituda 4.9. Obecnie trzęsienia ziemi są zlokalizowane pod doliną Geldingadalir, w tym pod kraterem Ragnar. Są dwie możliwości: albo obecny rój trzęsień ziemi ustanie albo na półwyspie Reykjanes znowu popłynie lawa.

 

Erupcja freatomagmowa wulkanu Hunga Tonga-Hunga Ha'apai w Tonga w toku. Uformowała rozległą tratwę pumeksu o oszacowanej powierzchni 50 km kwadratowych. Obłok SO2 wyemitowany przez erupcję dotarł nad archipelag Fidżi. 20 grudnia kolumna erupcyjna sięgnęła wysokości 18 km. Opad popiołu miał miejsce na wyspy Vava'u, w tym Fonualei oraz na wyspy Niuafo’ou, Niuatoputapu i Tafahi.

 

Przy okazji zachęcam do wsparcia mnie na Patronite, gdyż ogromnie zależy mi na popularyzacji wulkanów i ich erupcji wśród polskiego społeczeństwa:

 

https://patronite.pl/wulkanyswiata 

 

Oczywiście zapraszam też do kontaktu media, dziennikarzy, pasjonatów wulkanów, podróżników, etc. Przysyłajcie mi pytania i zdjęcia wulkanów. Można zrobić wspólnie coś fajnego. Kontakt: krawczykbart@yahoo.com 

Facebook: Bart Krawczyk.

Silna erupcja wulkanu Hunga Tonga-Hunga Ha'apai w Tonga

                                                

19 grudnia o godzinie 20.30 czasu UTC doszło do silnej erupcji eksplozywnej (zapewne freatomagmowej) wulkanu Hunga Tonga-Hunga Ha'apai w archipelagu Tonga (Oceania). Oszacowana wysokość bogatej w parę wodną białej kolumny erupcyjnej to około 15 km. Warto w tym miejscu przypomnieć, że nowa wyspa wulkaniczna Hunga Tonga-Hunga Ha'apai powstała wskutek erupcji podmorskiej w latach 2014-15 pomiędzy wyspami Hunga Tonga i Hunga Ha'apai będącymi fragmentami w większości podmorskiej kaldery. Do poprzednich erupcji podmorskich tongijskiego wulkanu dochodziło w latach 1912, 1937, 1988, 2009 i 2014-15 (powstanie nowej wyspy  wulkanicznej o średnicy 1 km, wysokości 120 metrów i z kraterem o średnicy 400-500 metrów). Zastanawiam się czy erupcja z 19 grudnia miała miejsce z jeziora kraterowego centralnej wyspy czy z jakiegoś innego otworu erupcyjnego. Erupcja była silna i głośna, słyszeli ją mieszkańcy wysp Vava'u znajdujących się w odległości 255 km na północny wschód od Hunga Tonga-Hunga Ha'apai. Zdj. Kimberly Hoyla, GeoKompsat.

Takie nowo powstałe wyspy wulkaniczne są bardzo niestabilne i kruche, szybko ulegają erozji morskiej. Być może centralna wyspa Hunga Tonga-Hunga Ha'apai zniknie z powierzchni oceanu za 10 lat. Czekam na nowe obrazy satelitarne wysokiej rozdzielczości oraz na zdjęcia wyspy po erupcji.

19 grudnia nasiliła się aktywność strombolijska wulkanu Yasur na wyspie Tanna (Vanuatu). Eksplozje były silniejsze i emitowały gęste obłoki popiołu. 

Od kilku dni umiarkowane eksplozje targają kopułą lawową Caliente wulkanu Santiaguito w Gwatemali. Powstają niewielkie spływy piroklastyczne.

Podróżnik Grzegorz Gawlik przebywa obecnie na La Palmie. Obiecał mi zabrać trochę lawy z miejsca erupcji. Chciałbym z nim zrobić materiał o miejscu erupcji wulkanu Cumbre Vieja, gdyż udało mu się dotrzeć bez przeszkód do strefy wykluczenia. Dzisiaj kolejny dzień na La Palmie bez erupcji - jedynie lekkie odgazowanie stożka i wycieków lawy.

EDIT: Rankiem 21 grudnia anulowany został lot Air New Zealand z Auckland (Nowa Zelandia) do Tongatapu w Tonga z powodu obłoku erupcyjnego wyemitowanego przez wulkan Hunga Tonga-Hunga Ha'apai. Wulkan nadal emituje obłoki pary widoczne choćby z oddalonej o 65 km od miejsca erupcji wyspy wulkanicznej Tongatapu.

Boczna erupcja szczelinowa wulkanu Etna

                                        

Od późnego popołudnia 13 grudnia 2021 roku miał miejsce niewielki boczy wyciek lawy z otworu erupcyjnego na wschodnim zboczu wulkanu Etna (wysokość 2100-2200 metrów) w głąb rozległej Valle del Bove. To niewielka i spokojna erupcja, ale na pewno ciekawa i powiązana z New SE Crater - dość dawno nie było bocznej erupcji szczelinowej Etny. Brak aktywności eksplozywnej oraz deformacji gruntu. Mały wylew lawy dotarł na wysokość 1700-1800 metrów do Monti Cenetari. Zdj. Boris Behncke, Saro Barbagallo.

14 grudnia (w chwili gdy piszę te słowa) z New SE Crater wulkanu Etna ma miejsce intensywna emisja popiołu. Mamy zatem kolejny paroksyzm erupcyjny sycylijskiego wulkanu w tym roku. 

12 grudnia z wierzchołka alaskańskiego wulkanu Pavlof zaczął płynąć nowy wylew lawy, który dotarł na jego wschodnie zbocze. Trwa także ekstruzja kopuły lawowej innego alaskańskiego wulkanu Great Sitkin.

Fluktuacje intensywności erupcji wulkanu Cumbre Vieja na La Palmie. 13 grudnia zintensyfikowała się erupcja na kanaryjskiej wyspie. Chmura popiołu sięgnęła wysokości 4.2-7 km. Wulkan miewa okresy spokojniejszej aktywności erupcyjnej, ale czasem dochodzi do intensywniejszych eksplozji wulkaniańskich z silną emisją popiołu.

Być może mamy koniec erupcji na La Palmie. Od wieczora 12 grudnia rozpoczął się spadek aktywności sejsmicznej, która już w zasadzie ustała. Nastąpił zanik deformacji gruntu. 14 grudnia ustała emisja lawy. Jedynie lekkie odgazowanie głównego centrum erupcyjnego.

 

Obejrzałem także nagranie wulkanu Kadovar (Wyspy Schoutena, Papua Nowa Gwinea) z 7 grudnia 2021. Lekkie odgazowanie, brak aktywności erupcyjnej. 

Rankiem 15 grudnia doszło do umiarkowanych emisji popiołu z wulkanu San Cristobal w Nikaragui. Obłoki popiołu sięgnęły wysokości 2.5 km, miał miejsce opad lapilli i bomb wulkanicznych.

EDIT: 16 grudnia dwa spływy piroklastyczne zeszły z krateru Jonggring Saloko jawajskiego wulkanu Semeru. Ten z godziny 09.01 lokalnego czasu dotarł na odległość 4.5 km. W związku z tym wulkan został objęty trzecim stopniem alarmu. Wskutek erupcji Semeru z dnia 4 grudnia zginęło około 50 osób, 36 wciąż uchodzi za zaginione, rannych zostało ponad 100 osób, 22 z ciężkimi poparzeniami. Zniszczonych, tudzież uszkodzonych zostało 5200 budynków w okolicach rzeki Besuk Kobokan.

Erupcja na La Palmie słabnie

Erupcja wulkanu Cumbre Vieja na La Palmie słabnie i być może zakończy się przed 2022 rokiem. Wulkanolodzy badający erupcję zarejestrowali spadek liczby i intensywności drgań wulkanicznych. Jednak mam świadomość, że z takimi prognozami należy być ostrożnym. Lawa wciąż przemieszcza się tunelami czasem przedostając się na powierzchnię i niszcząc nowe zabudowania, pola uprawne.

Ostatnio schwytano 4 osoby na zorganizowanej wycieczce w strefie wykluczenia. Grozi im kara finansowa w wysokości 30 000-60 000 euro. Nie żartuję. Dlatego między innymi nie chciałem lecieć obecnie na La Palmę, bo bez zdobycia zezwolenia nie zostałbym wpuszczony do strefy wykluczenia. A jako pasjonat (citizen scientist) na pewno bym takiego pozwolenia nie uzyskał.

W porównaniu do erupcji na La Palmie erupcja Geldingadalsgos na Islandii była otwarta i dostępna.

Na zdjęciu Emilio Morenatti stadko zdziczałych kotów w strefie wykluczenia. Zwierzęta są karmione i pojone, ale nie zostały zabrane do schronisk. 

6 grudnia po trzech dniach przerwy wznowiła się erupcja lawowa w kalderze Halemaumau wulkanu tarczowego Kilauea na Big Hawaii.

Nieznaczne emisje popiołu mają miejsce z New SE Crater wulkanu Etna na Sycylii. Wciąż jednak czekam na silniejszy paroksyzm erupcyjny, do których Etna przyzwyczaiła w tym roku.

Trwa aktywność erupcyjna wulkanu Sangay w Ekwadorze. Obłoki popiołu sięgają wysokości 7-10 km. Wylew lawy ma miejsce na północnym zboczu tego pięknego wulkanu.

Pomiędzy wrześniem a listopadem 2021 roku zarejestrowano deformację gruntu w kalderze wulkanu Okmok na Alasce. Wskazywała ona na intruzję świeżej magmy na głębokości 2-4 km pod kalderą. Ostatnia erupcja Okmok w lipcu-sierpniu 2008 roku uformowała stożek Ahmanilix w kalderze.

11 grudnia zarejestrowano emisję popiołu ze stożka North Cerberus aleuckiego wulkanu Semisopochnoi. Oszacowana wysokość kolumny popiołu to ok. 1.5 km.

Podwyższenie stopnia alarmu dla innego aleuckiego stratowulkanu nazwanego Davidof z uwagi na rój  trzęsień ziemi (najsilniejsze trzęsienie ziemi o magnitudzie 4.2). Pytanie czy ten rój ma charakter wulkaniczny czy tektoniczny.

11 grudnia bilans ofiar śmiertelnych tragicznej grudniowej erupcji wulkanu Semeru na Jawie wynosi 46. Oczywiście może jeszcze wzrosnąć.

Przy okazji podniesiony został stopień alarmu dla jednego z najgroźniejszych indonezyjskich wulkanów, czyli Awu na wyspie Sangihe ze względu na aktywność sejsmiczną.

Sporadyczne eksplozje z krateru Minamidake targają wulkanem Sakurajima (Kiusiu, Japonia).

Silna erupcja piroklastyczna wulkanu Semeru

4 grudnia o godzinie 07.00 czasu UTC  (14.50 czasu WiB) doszło do silnej erupcji piroklastycznej jawajskiego wulkanu Semeru. Kod awiacji czerwony. Obłok erupcyjny sięgnął wysokości 15.2 km. Zapadła ciemność. Z Semeru zeszły spływy piroklastyczne i gorące lahary, które pomknęły dolinami rzek. Zniszczeniu uległy droga pomiędzy miastami Lumajang i Malang oraz most. Zginęła jedna osoba, 41 osób zostało poparzonych. Dwie osoby (górnicy wydobywający piasek) uchodzą za zaginione, 8 ich kolegów odciął lahar. Tysiące ludzi w panice opuściło swoje domostwa.

Erupcja Semeru była zaskoczeniem, gdyż sejsmiczność wulkanu w ostatnich dniach była niska. Być może spowodowały ją ulewne deszcze. I nastąpiła nagła erupcja freatyczna.

Do poprzednich erupcji piroklastycznych wulkanu Semeru doszło 17 stycznia 2021 i 1 grudnia 2020 roku.

Wieści z La Palmy. O godzinie 18.15 czasu kanaryjskiego otworzyła się nowa szczelina erupcyjna na zachód od cmentarza w Las Manchas. Erupcja stała się jednak mniej intensywna. Obłok erupcyjny sięgnął wysokości 2 km.

EDIT: Obecny bilans ofiar śmiertelnych erupcji Semeru to 14 osób zabitych, przynajmniej 9 osób zaginionych, 56 jest rannych, w tym wielu poparzonych przez spływ piroklastyczny, 16 osób jest w stanie krytycznym. Lahary zniszczyły wioskę Curah Kobokan, przynajmniej 6 innych wiosek zostało dotkniętych przez wybuch. Liczne budynki i drogi zostały zniszczone bądź uszkodzone. Część aktywnej kopuły lawowej Gunung Semeru uległa destrukcji wskutek zapadnięcia się.

Strefa wykluczenia wokół krateru Gunung Semeru wynosi 5 km.

EDIT 2: Tak jak przypuszczałem bilans ofiar śmiertelnych sobotniej erupcji wulkanu Semeru na Jawie stale rośnie. Obecnie (7 grudnia) wynosi 22 osoby zabite i 27 osób zaginionych, być może pogrzebanych pod warstwą mułu i popiołu. Nie ma śladu po 15  górnikach z kopalni piasku w wiosce Kampung Renteng. Ewakuowano 2000 osób. Być może lawina piroklastyczna o temperaturze 800-900 stopni C. oderwała się od wylewu lawy o długości 2 km i częściowo pomknęła doliną rzeki Kobokan formując niszczycielskie gorące lahary. Zapewne to obfite deszcze i burze zdestabilizowały kopułę lawową doprowadzając do silnej erupcji eksplozywnej wulkanu. Gęstsza tefra pomknęła w dół formując masywne spływy piroklastyczne.

Czyżby za katastrofalną erupcją Semeru w sobotę stała częściowo pogoda, coraz bardziej ekstremalna w dobie zmian klimatycznych?

W dniach 6-7 grudnia z wulkanu schodziły mniejsze spływy piroklastyczne. Akcję ratunkową na pewno utrudniają ulewne deszcze. 

EDIT 3: Obecny (stan na 8 grudnia) bilans sobotniej erupcji Semeru to 39 osób zabitych i 12 zaginionych.

Eksplozja freatyczna filipińskiego wulkanu Pinatubo

Dzisiaj między godziną 12.09 a 12.14 lokalnego czasu pojawiły się sygnały sejsmiczne i infrasoniczne o erupcji filipińskiego wulkanu Pinatubo. Eksplozja miała być 'słaba', chociaż Tokyo VAAC poinformowali o obłoku erupcyjnym sięgającym wysokości 14.3 km. Nadal jednak erupcja jest niepotwierdzona. Zapewne dopiero za kilka godzin dowiemy się czy rzeczywiście doszło do wybuchu słynnego filipińskiego wulkanu. W ciągu ostatnich miesięcy wulkan był spokojny. Teoretycznie mogło jednak dojść do erupcji freatycznej (napędzanej przez parę) bądź freatomagmowej (interakcja pary i magmy) Pinatubo. Obłok sfotografowany przez pilota to może jednak zwykła chmura. Hmm.

Jednak mamy wyraźne potwierdzenie. Filipiński Instytut Wulkanologiczny Phivolcs właśnie wyjaśnił, że eksplozja, która miała miejsce dziś po południu miała charakter freatyczny, co jest rodzajem eksplozji spowodowanej przez system hydrotermalny wulkanu. Tego typu eksplozje nie emitują lawy ani popiołu, ale bywają niespodziewane i śmiertelnie niebezpieczne. Biały obłok erupcyjny, zdominowany przez parę wodną. Brak opadu popiołu w Zambales. W tym roku mieliśmy także kilka eksplozji freatycznych jeziora kraterowego wulkanu Taal.

La Palma -  tak jak wspomniałem nowy otwór erupcyjny otworzył się 28 listopada na północno-wschodnim zboczu nowego stożka; powstał niewielki boczny stożek. Ustała natomiast aktywność erupcyjna w kraterze centralnym głównego stożka.

Lawa pokrywa już obszar o powierzchni 1147 hektarów. Zniszczeniu uległo 2748 budynków i innych struktur. Wylew lawy znajdował się w ostatnim czasie w odległości 1.5 km od miasta La Laguna. 

30 listopada główny stożek ponownie zaczął emitować popiół. Trwa strombolijska emisja lawy z mniejszego bocznego stożka.

La Palma: emisja lawy spod przysypanego popiołem domu

Erupcja na La Palmie przestaje być powoli atrakcyjna dla polskich mediów, gdyż rządzą czwarta fala Covid19, nowy wariant koronawirusa z RPA zwany Omicron oraz zażarte dyskusje odnośnie zasadności szczepień i ewentualnych obostrzeń. A na La Palmie dzieje się od wczoraj sporo, stąd najnowszy wpis. 25 listopada pod przysypanym popiołem domem mieszkalnym w Corazoncillo (Las Manchas, na południe od nowego stożka) otworzył się nowy otwór erupcyjny i zaczął wydobywać się wylew płynnej lawy. Lawa o średniej temperaturze 1024 stopni Celsjusza popłynęła w kierunku południowo-zachodnim, zniszczyła cmentarz w Las Manchas, zakład fotowoltaiczny i sporo domów. Zwłaszcza strata cmentarza w Las Manchas jest ogromnym ciosem psychologicznym dla miejscowych, gdyż był on symbolem nadziei i przyszłej odnowy. Cmentarz w Las Manchas miał powierzchnię 1000 metrów kwadratowych, pochowano na nim 3160 zmarłych i stanowił jedyne miejsce krematoryjne na wyspie. Dom, spod którego wypływała lawa znajdował się na wysokości 685 metrów i podobno wciąż stoi. Tutaj widok z drona na to zjawisko:

https://www.youtube.com/watch?v=LLTZZpQAhuI

Lotnisko na La Palmie nadal pozostaje zamknięte z powodu opadu popiołu. Nie da się ukryć, że ta erupcja to straszny kataklizm naturalny: setki budynków farmerskich i domów rezydencjalnych, a także kościół i cmentarz pochłonęła lawa. Zniszczone zostały liczne pola uprawne i plantacje bananowców. Co prawda wyspa się rozrasta, jednak dla mieszkańców, którzy utracili dorobek życia to zapewne marne pocieszenie.  

Oszacowana  wysokość nowego stożka erupcji Cumbre Vieja to 1126 metrów.

Niewielki wylew lawy pojawił się w górnej części Sciara del Fuoco włoskiego wulkanu Stromboli. 

Pokrywa lodowa podlodowego wulkanu Grímsvötn zapada się codziennie o ok. 60 cm. Woda z jeziora Grímsvötn przedziera się przez lodowiec. Możliwa powódź glacjalna oraz być może erupcja islandzkiego wulkanu.

Rankiem około 03.30 24 listopada doszło do erupcji freatycznej w pobliżu północno-zachodniego wybrzeża wyspy Iwojima (Wyspy Ogasawara, Japonia, na zdj).

EDIT 28 listopada 2021 - nowy otwór erupcyjny otwiera się na północno-wschodnim zboczu nowego stożka i zaczyna emitować fontanny lawy zasilające nowy wylew lawy poruszający się wzdłuż północno-zachodniego zbocza blisko Tacande z prędkością 6 metrów na minutę. Lotnisko na La Palmie zaczęło znowu działać. 

23 listopada: wieści z La Palmy

Na La Palmie na obszarze El Perdido, 3 km na południe od portu Tazacorte (zachodnia część wyspy) formuje się nowa lawowa delta  o oszacowanej obecnie powierzchni 9 hektarów. Tworzy ją wylew lawy nr. 7 spływający z klifu. Wskutek emisji gazu i pary zarządzono ewakuację 3000 mieszkańców Tazacorte. Od czterech dni lotnisko na La Palmie pozostaje zamknięte. 23 listopada obłok erupcyjny sięgnął wysokości 3.7 km.Po południu tego samego dnia nastąpiła intensyfikacja wypływu lawy do oceanu. Zdj. z 22 listopada Involcan.

24 lipca w okolicy pierwotnej lawowej delty na La Palmie (na czarnej wulkanicznej plaży) zarejestrowano obecność morskich ptaków.

Z powodu niszczycielskiej erupcji na La Palmie rośnie liczba miejscowych zmagających się z problemami psychicznymi oraz sprzedaż antydepresantów. 

Lawa pokrywa już obszar o powierzchni 1088 hektarów, w tym 335 hektarów pól uprawnych oraz 206 hektarów plantacji bananowców. Zniszczeniu uległo 2676 budynków i innych struktur.

Wylew lawy z alaskańskiego wulkanu Pavlof osiągnął już długość 750 metrów.

19 listopada o godzinie 17.14 lokalnego czasu meksykański wulkan Popocatepetl wyemitował obłok erupcyjny o wysokości 8.5 km.

Emisje CO2 z krateru Fossa wulkanu Vulcano (Wyspy Liparyjskie) i w obszarze portowym są wciąż wysokie, szczególnie w Camping Sicilia.

Ten wpis będzie aktualizowany, jak wydarzy się na La Palmie coś istotnego.

Dwa miesiące erupcji wulkanu Cumbre Vieja/ Tajogaite

19 listopada 2021 roku mijają dwa miesiące od rozpoczęcia erupcji wulkanu Cumbre Vieja na La Palmie, zdecydowanie najbardziej niszczycielskiej erupcji wulkanicznej w tym roku. Erupcja o roboczej nazwie Tajogaite rozpoczęła się 19 września o godzinie 15.10 czasu kanaryjskiego na obszarze Cabeza de Vaca (gmina El Paso). Otworzyły się dwie szczeliny erupcyjne o długości 200 metrów oddzielone od siebie o 200 metrów. 7 aktywnych otworów erupcyjnych wzdłuż szczelin generowało wysokie fontanny lawy, zalesiony teren zaczął płonąć. Kolumna popiołu sięgnęła wysokości 1.5 km, gazu 3 km. Ewakuowano 5000 ludzi oraz liczne zwierzęta gospodarskie. Do 20 września uformował się nowy stożek. Do 21 września lawa o temperaturze 1075 stopni C zniszczyła 350 budynków.

W dniach 10-16 listopada erupcja na La Palmie wciąż pozostawała aktywna. Jej obecna charakterystyka to eksplozje strombolijskie, fontanny lawy z licznych otworów erupcyjnych, codzienne emisje gazu i popiołu i rozgałęzione wylewy lawy. W dniach 9-11 listopada wzrosła głęboka aktywność sejsmiczna, potem zmalała. Aktywność erupcyjna raz była bardziej intensywna, innym razem słabła, ale generalnie erupcja w ciągu ostatniego tygodnia osłabła. Lawa przemieszcza się kanałami i tubami lawowymi na starszych wylewach, czasem tworząc rozgałęzienia. 9 listopada wylew lawy numer 2 dotarł do plaży Los Guirres i zaczął powiększać lawową deltę. Do 16 listopada szerokość pola lawowego wzrosła do 3.2 km.

14 listopada zintensyfikowała się emisja popiołu. W Corazoncillo (strefa wykluczenia) zginął 72-letni mężczyzna, który dostał pozwolenie na wyczyszczenie dachu swojego domu z zalegającego popiołu. To pierwsza ofiara śmiertelna erupcji na La Palmie. 

Jak długo potrwa jeszcze erupcja na kanaryjskiej wyspie? Cóż, nie wiem. Nie będę się już bawił w jakiekolwiek przypuszczenia. Zapewne przynajmniej do grudnia.

1040 hektarów powierzchni pokrywa lawa, powierzchnia lawowej delty to obecnie 42.87 ha. Zdj. erupcji Tajogaite 17.11.2021 via Involcan.

Co ciekawe, 20 lipca wulkanolodzy z Involcan podnieśli siłę erupcji na La Palmie z 2 na 3 w skali VEI ze względu na intensywną emisję popiołu i gazu w ostatnich dniach.

16 listopada wykryto głęboką inflację pod górą wulkaniczną Fagradalsfjall na Islandii być może wskazującą na akumulację magmy. Czy i kiedy (jeśli w ogóle) dojdzie do wznowienia erupcji Geldingadalsgos? Oto jest pytanie. Osobiście chciałbym, aby znowu popłynęła na Reykjanes lawa.

Deformację gruntu i aktywność fumaroliczną zarejestrowano w kalderze wulkanu La Cumbre (Fernandina, Wyspy Galapagos). Możliwa akumulacja magmy i erupcja lawowa w przyszłości. Ostatnia erupcja szczelinowa La Cumbre miała miejsce w styczniu 2020.

Początek końca erupcji na La Palmie?

Erupcja Tajogaite/ Cumbre Vieja słabnie zarówno wizualnie, jak i dźwiękowo. Spada liczba eksplozji, dźwięk odgazowania jest mniej intensywny. Czasem emisje popiołu stają się intensywniejsze, ale generalnie spada także aktywność sejsmiczna wulkanu (spadek drgań harmonicznych). Wyciek lawy także jest mniej intensywny i pochodzi z płytszej głębokości. Głębsza część rezerwuaru magmy jest mniej aktywna, o czym świadczy również spadek emisji dwutlenku siarki (SO2). Tak czy owak na razie trudno przewidzieć czy erupcja na La Palmie zbliża się do nieuchronnego końca. Czas pokaże.

Maksymalna szerokość nowego pola lawowego wynosi 3.1 km. Kolumna erupcyjna nad nowym stożkiem sięga wysokości 1.6-2.5 km. Dzisiaj jeden z wylewów lawy zaczął spływać w dół plaży Los Guirres formując spektakularny lawospad. Lawa pokrywa poprzednią deltę i wspomnianą plażę. 

11 listopada kolumna erupcyjna nad nowym stożkiem sięga wysokości 2.5 km. Wzrosły emisje SO2.

Lawa do tej pory zniszczyła 2605 budynków i pokryła obszar o powierzchni 1005 hektarów.

Aktualizacje dotyczące erupcji na La Palmie będą rzadsze, chyba że erupcja znowu nabierze wigoru. Zdj. Involcan z 8 listopada 2021 roku.

Niewielkie emisje popiołu zarejestrowano z wulkanu White Island (Nowa Zelandia).

Grupa turystów została schwytana przez policję na wierzchołku wulkanu Vulcano (Wyspy Liparyjskie) i ukarana karą grzywny 5000 euro, gdyż dostęp do wulkanu jest obecnie zakazany. Osobiście w takich przypadkach mam ambiwalentne odczucia co do zasadności tak surowego karania.

Przeczucie mówi mi, że po ustaniu erupcji na La Palmie będzie dłuższy okres względnego wulkanicznego spokoju. Póki co erupcja na kanaryjskiej wyspie nadal w toku.

Erupcja wulkanu Cumbre Vieja słabnie?

Od kilku dni aktywność sejsmiczna i emisje SO2 z erupcji Tajogaite/ Cumbre Vieja słabną, ale jest za wcześniej jeszcze, by ogłosić jej nadciągający koniec. Aktywność sejsmiczna nadal potrafi być całkiem intensywna. Zdaję sobie  jednak  sprawę, że erupcja na La Palmie jest dla mieszkańców wyspy męcząca i większość z nich oczekuje jej rychłego końca. Mieszkańcy obszaru Los Llanos de Aridane muszą używać masek FPP2 i minimalizować aktywność na powietrzu.

Południowe wylewy lawy nr 3 i 9 w zasadzie się zatrzymały, natomiast nadal przemieszcza się lawa w strefie 11, która obecnie znajduje się w odległości 100 metrów od drogi LP-211. Popiół opada w różnych miejscach na wyspie, m.in. na położone na wysokości 2396 metrów obserwatorium astronomiczne Roque de los Muchachos (gmina La Garafia). Anulowane są loty z/na La Palmę. Gruba warstwa popiołu zawala dachy budynków m.in. w Tacande. Popiół zasypał m.in. cmentarz w Las Manchas. Zdj. Ticom Soluciones. 

Lawowa delta, która zaczęła się formować 29 września jest obecnie nieaktywna. Erozja morska zaczyna formować pierwsze piaszczyste plaże erodując krawędź wylewu lawy.

Tak jak w przypadku pandemii Covid19 i izolacji społecznej przez nią wymuszonej kryzys związany z erupcją na La Palmie spowodował wzrost przypadków przemocy domowej na wyspie, której ofiarami padają głównie kobiety.

Rankiem 3 listopada 2021 roku doszło do 2 silnych emisji popiołu z kamczackiego wulkanu Karymsky. Obłok popiołu wyemitowany przez wulkan rozciągnął się na odległość 1100 km. Kolumy erupcyjne sięgnęły wysokości 9.5 i 10.5 km.

Wulkaniańskie eksplozje wciąż mają miejsce z krateru Arenas wulkanu Nevado del Ruiz w Kolumbii. Obłok popiołu sięga wysokości 5.8 km. 

3 listopada o godzinie 06.46 lokalnego czasu doszło do nagłej i krótkiej erupcji freatycznej wulkanu Turrialba w Kostaryce. Zapewne freatycznej, napędzanej przez parę bez obecności świeżej magmy.

Od kilku miesięcy mają miejsce trzęsienia ziemi pod południowo-zachodnim zboczem wulkanu Ulawun (Papua Nowa Gwinea). Wulkan emituje niewielki obłok gazu i pary.

Rankiem 3 listopada z południowo-zachodniego zbocza jawajskiego wulkanu Merapi zszedł spływ piroklastyczny docierając na odległość 2 km.

Na początku października pumeks z podmorskiej erupcji Fukutoku-Okanoba dotarł już na odległość ponad 1000 km od miejsca erupcji m.in. do wysp Kitadaito, Okinawa i Maejima i do kilku portów prefektury Kagoshima. Tratwa pumeksu zatykała zatoki, uszkadzała setki łodzi, uniemożliwiała łowiectwo. Pumeks trzeba było z wody usuwać.

Kontynuacja erupcji wulkanu Cumbre Vieja na La Palmie

                                             

Mamy 1 listopada 2021 roku i nie zanosi się na prędki koniec erupcji wulkanu Cumbre Vieja na La Palmie. Rozpoczęła się ona 19 września 2021 roku - tego samego dnia, w którym ustała emisja lawy na Islandii. Wciąż trwa także aktywność sejsmiczna na La Palmie, przykładowo wieczorem 31 października zarejestrowano trzęsienie ziemi o magnitudzie 5.0 pod Villa del Mazo na głębokości 37 km. Tego samego dnia kolumna popiołu nad wulkanem sięgnęła wysokości 4.5 km.

Coraz więcej turystów przybywa na La Palmę, by obserwować erupcję z punktów widokowych. Dowożą ich autobusy z lotniska Buenavista, blisko Santa Cruz. Nie ma możliwości dostać się bez pozwolenia do strefy wykluczenia, w której przebywa wojsko i lokalna policja. Najsłynniejszym punktem widokowym na erupcję Tajogaite pozostaje kościół w Tajuya, do którego można dojechać autobusem, taksówką czy wynajętym samochodem. Tworzą się częste korki, samochody parkują gdzie popadnie. Wiele obiektów infrastruktury hotelowej pozostaje zamkniętych z powodu opadu popiołu albo mieszkają w nich ewakuowani. Ceny miejsc noclegowych idą w górę. 

1 listopada doszło do intensyfikacji emisji popiołu z erupcji Tajogaite. Kolumna erupcyjna sięgnęła   wysokości 3 km. Jeden z wylewów zaczyna zagrażać 2 drogom dostępu do Puerto Naos, gdzie funkcjonują dwie mobilne instalacje do odsalania wody. Z powodu opadu popiołu lekcje stacjonarne w szkołach w 5 gminach La Palmy (El Paso, Los Llanos de Aridane, Tazacorte, Tijarafe i Puntagorda) zostały zamienione na nauczanie zdalne.

Lawa obecnie pokryła 987.9 hektarów powierzchni oraz zniszczyła 2613 budynków.

Moja znajoma Sandra udała się na La Palmę, by zobaczyć emisję lawy, ja obserwuję erupcję na kamerach sieciowych (webcams). Zdjęcia przysłał mi Tomasz Rosa.

Wzrasta aktywność erupcyjna kolumbijskiego wulkanu Nevado del Ruiz. Emisje popiołu sięgają wysokości 2.5-3 km i są widoczne z miasta Manizales.

W Glasgow rozpoczęła się kolejna konferencja klimatyczna COP26, która ma potrwać od 31 października do 12 listopada 2021 roku. Ma się na niej pojawić około 30 000 uczestników, w tym prezydent USA Joe Biden, kanclerz Angela Merkel, Justin Trudeau i Emmanuel Macron. Nie pojawią się natomiast prezydenci Chin, Rosji i Brazylii: Xi Jinping, Władimir Putin i Jair Bolsonaro. Tak czy owak ta kosztowna konferencja zapewne zakończy się tak jak dotychczas: pustosłowiem decydentów i polityków. Lodowce dalej będą się topić, antropogeniczne emisje CO2 i CH4 do atmosfery będą stale rosnąć. 

Przy okazji polecam dokument o polskich aktywistach klimatycznych z różnych miast, którzy spotykają się z obojętnością ze strony biernych polityków i decydentów, którzy dobrze umieją dwie rzeczy: bogacić się (przypominam fakt, że są utrzymywani za nasze pieniądze) i kłamać. Osobiście uważam zmiany klimatyczne i degradację środowiska za realne, choć rozłożone na lata zagrożenia dla dobrostanu ludzkości. Klimatolodzy, geofizycy, fizycy atmosfery, geolodzy, wulkanolodzy, biolodzy, przyrodnicy tj. David Attenborough czy spece od zarządzania kryzysowego się nie mylą. Konsensus naukowy w sprawie zmian klimatycznych jest wyraźny i pora działać jak najszybciej, a nie tylko uprawiać politykę inercji i pustosłowia. Przydałaby się na początek podstawowa edukacja o zmianach klimatycznych w szkołach plus jeszcze przekazywanie wiedzy o innych potencjalnych zagrożeniach egzystencjalnych, o których większość ludzi stara się nie myśleć na zasadzie "bo po co, skoro (jeszcze) mnie to nie dotyczy."

https://www.youtube.com/watch?v=lMOHhNRLDZk